KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 31.
SnSb9Cu4 to stop
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SnSb9Cu4 odczytuje się jako stop, w którym składnikiem bazowym jest Sn (cyna), a dodatki stopowe to Sb (antymon) ok. 9% i Cu (miedź) ok. 4%. Pozostałe propozycje są błędne, bo podmieniają pierwiastki (np. Zn zamiast Sb) lub zmieniają metal bazowy stopu.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie SnSb9Cu4 jest zapisem składu stopu z użyciem symboli chemicznych. Kluczowa zasada interpretacji jest taka, że pierwszy symbol wskazuje składnik bazowy (metal, którego jest najwięcej), a kolejne symbole z liczbami opisują udziały dodatków stopowych w przybliżeniu procentowo.

W tym przypadku:

  • Sn oznacza cynę, więc jest to stop cyny,
  • Sb9 oznacza dodatek antymonu na poziomie ok. 9%,
  • Cu4 oznacza dodatek miedzi na poziomie ok. 4%.

Dlatego poprawne jest sformułowanie: "cyny z dodatkiem ok. 9% antymonu i 4% miedzi" (zwróć uwagę, że w języku polskim poprawna forma to "antymonu", a nie "antymony").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wariant z "9% cynku" wprowadza Zn, którego w oznaczeniu nie ma. Mylenie Sb z Zn to częsty błąd wynikający z podobieństwa symboli lub automatycznego "dopisywania" popularnych dodatków.
  • Warianty zaczynające się od "cynku z dodatkiem…" zmieniają metal bazowy. Gdyby stop był na bazie cynku, oznaczenie zaczynałoby się od Zn, a tutaj wyraźnie stoi Sn.
  • Wariant "cynku z dodatkiem ok. 9% antymonu i 4% miedzi" miesza oba powyższe błędy: zmienia bazę na Zn i jednocześnie ignoruje, że w oznaczeniu bazą jest Sn.

W praktyce (np. w odlewni i przy oprzyrządowaniu) taka umiejętność pozwala szybko sprawdzić, czy używany materiał odpowiada dokumentacji technologicznej i czy nie doszło do pomyłki magazynowej. Na egzaminie warto najpierw nazwać symbole (Sn=cyna, Sb=antymon, Cu=miedź), a dopiero potem odczytać liczby jako udziały dodatków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis składu stopu z użyciem symboli pierwiastków. Sn oznacza cynę jako składnik bazowy, a Sb9 i Cu4 wskazują dodatki: antymon ok. 9% i miedź ok. 4%. Resztę stanowi cyna.
Metal bazowy zwykle rozpoznasz po pierwszym symbolu w zapisie. W SnSb9Cu4 pierwsze jest Sn, więc to stop cyny. Dodatkowe symbole z liczbami opisują kolejne składniki i ich udziały.
W wielu oznaczeniach stopów liczby po symbolach pierwiastków służą do podania przybliżonego udziału dodatków stopowych. Dzięki temu z samego zapisu można szybko ocenić, jakie pierwiastki i w jakiej ilości zostały dodane do metalu bazowego.
Sn to cyna, Sb to antymon, a Cu to miedź. Na egzaminie częsty błąd to mylenie symboli, więc warto ćwiczyć szybkie tłumaczenie symbol ↔ nazwa polska.
Nie, bo zapis zaczyna się od Sn, czyli cyny. Gdyby stop był na bazie cynku, typowo oczekiwano by zapisu zaczynającego się od Zn. W pytaniu kluczowe jest odróżnienie bazy stopu od dodatków stopowych.
Najczęstsze błędy to: pomylenie Sb z innym pierwiastkiem (np. Zn), zignorowanie że pierwszy symbol oznacza bazę stopu, oraz traktowanie liczb jako "numeru stopu" zamiast udziału dodatku. Pomaga zapisanie: Sn=cyna, Sb=antymon, Cu=miedź.
Wystarczy odczytać pierwszy człon: Sn. Jeśli odpowiedź zaczyna się od "cynku", to jest podejrzana, bo cynk ma symbol Zn. Dopiero potem sprawdzasz dodatki: Sb9 i Cu4 muszą odpowiadać antymonowi i miedzi.
W opisie składu stopu w języku polskim standardowo używa się dopełniacza: "z dodatkiem antymonu". Forma "antymony" jest błędna językowo i może obniżać ocenę za poprawność zapisu technologicznego, choć sens merytoryczny bywa czytelny.
Przy doborze materiałów pomocniczych i elementów współpracujących z odlewem (np. w naprawie oprzyrządowania, ocenie zgodności materiału z kartą technologiczną, czy komunikacji z odlewnią). Poprawne odczytanie oznaczenia zmniejsza ryzyko użycia niewłaściwego stopu.
Ucz się mapowania symboli na nazwy (Sn, Sb, Cu, Zn), ćwicz odczyt: "pierwszy symbol = baza, kolejne z liczbami = dodatki". Rób krótkie fiszki i trenuj na przykładach, zapisując pełną polską nazwę stopu i jego skład.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "SnSb9Cu4 odczytuje się jako stop, w którym składnikiem bazowym jest Sn (cyna), a dodatki stopowe to Sb (antymon) ok. 9% i Cu (miedź) ok. 4%."

Materiały:

  • Podręcznik materiałoznawstwa/metalurgii stopów (dział: stopy cyny, miedzi, cynku; zasady oznaczeń)
  • Tablice chemiczne pierwiastków (symbole i nazwy polskie)
  • Notatki kursowe z materiałoznawstwa w odlewnictwie (oznaczenia stopów i ich interpretacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego