KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Sortowanie kruszywa, w celu uzyskania odpowiedniego uziarnienia, odbywa się poprzez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sortowanie kruszywa w celu uzyskania wymaganego uziarnienia polega na rozdzieleniu ziaren na frakcje według ich wielkości.
Do takiej klasyfikacji stosuje się przesiewanie przez zestaw sit. Kruszenie zmniejsza ziarna, a usuwanie zanieczyszczeń nie jest sortowaniem uziarnienia.

Pełne wyjaśnienie:

"Sortowanie kruszywa" oznacza technologiczne rozdzielenie ziaren na frakcje (np. drobniejsze i grubsze) tak, aby uzyskać wymagane uziarnienie potrzebne do wykonania mieszanki betonowej. Najbardziej typową metodą sortowania jest przesiewanie, czyli przepuszczanie kruszywa przez sita o określonych oczkach. Ziarna mniejsze przechodzą przez oczka, a większe pozostają na sicie, co pozwala wydzielić frakcje.

Odpowiedź "przesiewanie" jest więc poprawna, bo bezpośrednio realizuje cel z pytania: uzyskanie odpowiedniego uziarnienia poprzez klasyfikację według rozmiaru ziaren.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do definicji sortowania uziarnienia?

  • "kruszenie" to proces rozdrabniania materiału, czyli zmiany wielkości ziaren przez ich łamanie. Może przygotowywać kruszywo, ale nie jest operacją klasyfikacji na frakcje.
  • "obróbka chemiczna" nie jest standardową metodą uzyskiwania uziarnienia kruszywa w praktyce robót betoniarskich; uziarnienie wynika z wielkości ziaren, a nie reakcji chemicznych.
  • "usuwanie zanieczyszczeń" (np. płukanie, odmulanie) poprawia czystość kruszywa, ale nie odpowiada wprost za rozdział na frakcje według wielkości. Czyste kruszywo nadal może mieć niewłaściwy rozkład uziarnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "uziarnienie", "frakcja" lub "klasyfikacja ziaren", najczęściej chodzi o sita i przesiewanie (analiza sitowa, przesiewacze, zestawy sit).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uziarnienie kruszywa to rozkład wielkości ziaren (frakcji) w danej partii materiału. Określa, ile jest ziaren drobnych i grubych. Wpływa na urabialność mieszanki, zapotrzebowanie na cement/wodę oraz ryzyko segregacji.
Przesiewanie polega na podaniu kruszywa na sito o określonych oczkach. Ziarna mniejsze przechodzą przez oczka, a większe zostają na sicie. Stosując zestaw sit, można rozdzielić materiał na kilka frakcji o różnych zakresach ziaren.
Kruszenie zmienia wielkość ziaren przez ich łamanie (rozdrabnianie), czyli wytwarza inne ziarna. Sortowanie dotyczy klasyfikacji już istniejących ziaren na grupy wielkości. Dlatego kruszenie może poprzedzać sortowanie, ale go nie zastępuje.
Frakcja to część kruszywa o określonym zakresie wielkości ziaren, uzyskana np. przez przesiewanie. W praktyce betoniarskiej dobór frakcji pomaga uzyskać wymagane właściwości mieszanki i prawidłowe zagęszczanie betonu.
Do sortowania używa się sit i przesiewaczy (ręcznych lub mechanicznych). W zależności od skali prac mogą to być proste sita budowlane albo przesiewacze w wytwórni kruszyw. Kluczowe jest rozdzielanie według wielkości oczek.
Usuwanie zanieczyszczeń (np. płukanie, odmulanie) poprawia czystość kruszywa, ale nie jest podstawową metodą regulowania uziarnienia. Może pośrednio ograniczyć drobne domieszki, jednak właściwy podział na frakcje uzyskuje się przez przesiewanie.
Przesiewanie wykonuje się, gdy kruszywo ma zbyt szeroki lub nieodpowiedni rozkład ziaren do planowanej mieszanki albo gdy trzeba oddzielić nadmiar frakcji grubej/drobnej. Stosuje się je też przy kontroli jakości materiału dostarczonego na budowę.
Częsty błąd to utożsamianie "uzyskania uziarnienia" z kruszeniem lub z oczyszczaniem. Uczniowie wybierają proces "bardziej ogólny" lub częściej słyszany. Warto zapamiętać: uziarnienie/frakcje → sita → przesiewanie.
Jeśli w treści pojawiają się słowa: "sortowanie", "uziarnienie", "frakcja", "klasyfikacja ziaren", zwykle chodzi o rozdział według rozmiaru. Najbardziej typową metodą jest przesiewanie na sitach, a nie kruszenie czy procesy chemiczne.
Uziarnienie wpływa na szczelność i urabialność mieszanki oraz na to, jak łatwo ją zagęścić. Złe uziarnienie może zwiększyć zapotrzebowanie na zaczyn cementowy, pogorszyć wytrzymałość lub spowodować segregację. Dlatego frakcje kruszywa dobiera się świadomie.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Sortowanie kruszywa w celu uzyskania wymaganego uziarnienia polega na rozdzieleniu ziaren na frakcje według ich wielkości.Do takiej klasyfikacji stosuje się przesiewanie przez zestaw sit."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przesiewanie - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszywo - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Sito_(narz%C4%99dzie) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z technologii betonu i kruszyw (część o uziarnieniu i analizie sitowej)
  • Instrukcje BHP i obsługi przesiewaczy/sit budowlanych (w zakresie praktycznym)
  • Hasła encyklopedyczne dotyczące przesiewania i kruszyw (dla utrwalenia definicji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego