KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 2.
Spadek globalnego popytu, zmniejszenie produkcji, występowanie recesji gospodarczej i spadek zatrudnienia świadczy o bezrobociu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na spadek popytu globalnego, ograniczenie produkcji, recesję i spadek zatrudnienia, czyli typowe skutki pogorszenia koniunktury gospodarczej. Taki zestaw objawów charakteryzuje bezrobocie koniunkturalne (cykliczne), które rośnie w fazie spowolnienia i recesji, a maleje przy ożywieniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu opisano jednocześnie: spadek globalnego popytu, zmniejszenie produkcji, występowanie recesji oraz spadek zatrudnienia. To klasyczny opis sytuacji, w której gospodarka wchodzi w fazę spowolnienia cyklu koniunkturalnego (recesji). Gdy popyt na dobra i usługi maleje, przedsiębiorstwa sprzedają mniej, ograniczają produkcję, a w konsekwencji redukują liczbę pracowników lub nie tworzą nowych miejsc pracy.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "koniunkturalnym" (często nazywane też cyklicznym). Ten rodzaj bezrobocia jest bezpośrednio związany z wahaniami koniunktury i zmienia się wraz z fazami cyklu gospodarczego: rośnie w recesji, spada w okresie ożywienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "technologicznym" dotyczy sytuacji, gdy postęp techniczny lub automatyzacja zastępują pracę ludzi (np. zmiana technologii produkcji). W takim przypadku kluczową przyczyną nie jest spadek popytu globalnego ani recesja, lecz zmiana sposobu wytwarzania.
  • "strukturalnym" wynika z niedopasowania struktury podaży pracy do popytu na pracę (np. inne kwalifikacje, inne zawody, inna lokalizacja). Może występować nawet przy dobrej koniunkturze, a w opisie nie ma informacji o kwalifikacjach czy zmianie struktury gospodarki.
  • "sezonowym" jest związane z powtarzalnością prac w ciągu roku (np. rolnictwo, turystyka, budownictwo). Wtedy przyczyną jest sezon, a nie recesja i spadek popytu globalnego. W pytaniu nie ma odniesienia do pór roku ani sezonowości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa i zjawiska typu recesja, spadek popytu, ograniczenie produkcji, spadek zatrudnienia, najczęściej chodzi o bezrobocie koniunkturalne. Jeśli pojawiają się kwalifikacje, zawody, przekwalifikowanie – bardziej pasuje strukturalne, a jeśli pory roku, sezon zbiorów – sezonowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bezrobocie koniunkturalne (cykliczne) to bezrobocie wynikające z wahań koniunktury gospodarczej. Rośnie, gdy spada popyt, produkcja i firmy ograniczają zatrudnienie w czasie recesji, a maleje w okresie ożywienia gospodarczego.
W recesji spada popyt na towary i usługi, więc firmy sprzedają mniej i ograniczają produkcję. Żeby obniżyć koszty, redukują etaty lub wstrzymują rekrutację. Skutkiem jest wzrost bezrobocia o charakterze koniunkturalnym.
Spadek globalnego popytu oznacza, że w gospodarce maleje łączny popyt na produkcję. Gdy sprzedaż spada, firmy ograniczają wytwarzanie i potrzebują mniej pracy. To mechanizm typowy dla bezrobocia cyklicznego (koniunkturalnego).
Koniunkturalne wynika z cyklu gospodarczego (recesja/ożywienie). Strukturalne wynika z niedopasowania kwalifikacji, zawodów lub lokalizacji pracowników do potrzeb pracodawców. Strukturalne może trwać długo nawet bez recesji.
Bezrobocie sezonowe pojawia się, gdy prace są zależne od pory roku, np. w okresie zbiorów zapotrzebowanie na pracę rośnie, a poza sezonem spada. Przyczyną jest rytm prac polowych, a nie recesja czy spadek popytu globalnego.
Bezrobocie technologiczne wiąże się z zastępowaniem pracy ludzi przez maszyny lub nowe technologie. Spadek produkcji może wynikać także z recesji i spadku popytu. Dlatego trzeba sprawdzić, czy w opisie mowa o technologii, czy o koniunkturze.
Szukaj słów-kluczy: recesja, spadek popytu, spadek produkcji, spadek zatrudnienia, kryzys gospodarczy. Jeśli przyczyna jest "ogólnogospodarcza" i powiązana z cyklem, zwykle chodzi o bezrobocie koniunkturalne.
Tak. Spowolnienie gospodarcze może ograniczać popyt na produkty rolne lub usługi powiązane z rolnictwem, a także zmniejszać liczbę miejsc pracy w przetwórstwie czy transporcie. Wtedy bezrobocie rośnie z przyczyn koniunkturalnych.
Częsty błąd to wybór "sezonowego", bo kojarzy się z rolnictwem, mimo że opis dotyczy recesji. Inny błąd to mylenie strukturalnego (kwalifikacje, branże, regiony) z koniunkturalnym (cykl gospodarczy) bez analizy przyczyny.
Najmocniejszym sygnałem jest połączenie: spadek globalnego popytu + recesja + spadek produkcji i zatrudnienia. To zestaw typowy dla fazy spowolnienia w cyklu koniunkturalnym, a nie dla sezonowości czy niedopasowania kwalifikacji.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Opis wskazuje na spadek popytu globalnego, ograniczenie produkcji, recesję i spadek zatrudnienia, czyli typowe skutki pogorszenia koniunktury gospodarczej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Bezrobocie" – sekcja dotycząca rodzajów bezrobocia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezrobocie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Bezrobocie koniunkturalne": https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezrobocie_koniunkturalne (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw ekonomii/makroekonomii (dział: rynek pracy i bezrobocie)
  • Materiały edukacyjne o cyklu koniunkturalnym i popycie globalnym
  • Zadania testowe z rozpoznawania rodzajów bezrobocia na podstawie opisów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego