KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Spółka z o.o. zakupiła samochód ciężarowy o wartości początkowej 120 000 zł i wprowadziła go do ewidencji środków trwałych w grudniu 2015 roku. Zgodnie z wykazem rocznych stawek amortyzacyjnych, obowiązująca stawka dla samochodów ciężarowych wynosi 20%. Spółka przyjęła degresywną metodę amortyzacji, stosując współczynnik podwyższający 2, z zastosowaniem przepisów podatkowych. Wartość bilansowa samochodu ciężarowego na 31.12.2016 r. wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amortyzacja degresywna w pierwszym roku odpisów stosuje stawkę podwyższoną: 20% × 2 = 40%. Ponieważ środek trwały przyjęto w grudniu 2015 r., odpisy zaczynają się od stycznia 2016 r., więc za 2016 r. odpis wynosi 120 000 × 40% = 48 000 zł. Wartość bilansowa (netto) na 31.12.2016 r. to 120 000 − 48 000 = 72 000 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić wartość bilansową (netto) środka trwałego na koniec 2016 r., przy zastosowaniu amortyzacji degresywnej według przepisów podatkowych.

1) Kiedy rozpoczyna się amortyzacja?
Jeżeli samochód ciężarowy wprowadzono do ewidencji w grudniu 2015 r., odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu przyjęcia, czyli od stycznia 2016 r. Oznacza to, że rok 2016 jest pierwszym pełnym rokiem naliczania odpisów w tym przykładzie.

2) Jaka jest stawka w metodzie degresywnej?
Podstawowa roczna stawka amortyzacyjna dla samochodów ciężarowych wynosi 20%. W metodzie degresywnej można ją podwyższyć współczynnikiem (tu: 2,0), więc stawka do obliczeń w pierwszym okresie wynosi:
20% × 2,0 = 40%.

3) Obliczenie odpisu za 2016 r.

  • Wartość początkowa: 120 000 zł
  • Stawka degresywna: 40%
  • Odpis za 2016 r.: 120 000 × 40% = 48 000 zł

4) Wartość bilansowa (netto) na 31.12.2016 r.
Wartość netto to wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe umorzenie:

  • Wartość netto: 120 000 − 48 000 = 72 000 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "48 000,00 zł" to kwota odpisu amortyzacyjnego za 2016 r., a nie wartość bilansowa netto na koniec roku.
  • "24 000,00 zł" odpowiadałoby odpisowi przy stawce 20% (metoda liniowa bez współczynnika) albo innym błędnym założeniom czasowym; nie wynika z danych o współczynniku 2,0.
  • "96 000,00 zł" sugeruje zbyt małe umorzenie (24 000 zł), czyli pominięcie podwyższenia stawki w metodzie degresywnej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, od kiedy nalicza się odpis (miesiąc po przyjęciu do ewidencji), potem policz stawkę po współczynniku, a dopiero na końcu odejmij umorzenie od wartości początkowej, aby dostać wartość netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Amortyzacja degresywna to metoda przyspieszona, w której w pierwszych latach stosuje się podwyższoną stawkę (np. przez współczynnik), a podstawą odpisu jest wartość pomniejszana o dotychczasowe umorzenie. Gdy odpis degresywny stałby się niższy od liniowego, zwykle przechodzi się na metodę liniową.
Najpierw weź stawkę z wykazu (np. 20%), a następnie pomnóż ją przez współczynnik podwyższający (tu 2,0). Otrzymujesz stawkę do obliczeń w metodzie degresywnej: 20% × 2,0 = 40%. Tę stawkę stosujesz do właściwej podstawy (wartości początkowej lub netto).
Odpisy amortyzacyjne rozpoczyna się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały wprowadzono do ewidencji. Jeśli przyjęcie nastąpiło w grudniu, pierwszym miesiącem amortyzacji jest styczeń kolejnego roku, co ma duże znaczenie przy zadaniach na wartość netto na koniec roku.
Metoda degresywna obejmuje m.in. środki transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych. Samochód ciężarowy nie jest samochodem osobowym, więc może spełniać warunki do amortyzacji degresywnej. Na egzaminie trzeba uważnie odróżniać te pojęcia, bo pomylenie kategorii pojazdu zmienia dopuszczalną metodę.
Wartość bilansowa (netto) środka trwałego na dzień bilansowy to wartość wykazana w bilansie po uwzględnieniu umorzenia, czyli zwykle wartość początkowa minus dotychczasowe odpisy amortyzacyjne. W zadaniach egzaminacyjnych często chodzi właśnie o tę wartość netto na konkretną datę.
Typowe pomyłki to: liczenie odpisu od miesiąca wprowadzenia zamiast od następnego miesiąca, nieuwzględnienie współczynnika (np. pozostawienie 20% zamiast 40%), mylenie odpisu z wartością bilansową oraz przyjmowanie, że metoda degresywna nie dotyczy środków transportu innych niż osobowe.
Przy wartości początkowej 120 000 zł i stawce 40% (20% × 2,0) kwota 48 000 zł wynika z mnożenia 120 000 × 40%, więc jest to odpis amortyzacyjny za rok. Wartość bilansowa (netto) wymaga odjęcia odpisu od wartości początkowej, dlatego jest wyższa: 72 000 zł.
W liniowej odpis liczysz co roku od wartości początkowej (ta sama podstawa). W degresywnej stosujesz podwyższoną stawkę, a w kolejnych latach podstawą jest wartość pomniejszona o dotychczasowe umorzenie. W praktyce degresywna daje wyższe koszty na początku użytkowania środka trwałego.
Przejście na liniową następuje wtedy, gdy wyliczony odpis metodą degresywną stałby się niższy niż odpis obliczony metodą liniową. W takich zadaniach porównuje się dwie kwoty odpisu i wybiera korzystniejszą (wyższą) zgodnie z zasadami. W pytaniach jednorocznych zwykle nie trzeba jeszcze wykonywać tego porównania.
Ułóż prosty schemat: (1) ustal miesiąc startu amortyzacji, (2) policz stawkę po współczynniku, (3) wylicz odpis za rok, (4) odejmij odpis od wartości początkowej. Ten porządek minimalizuje ryzyko pomylenia odpisu z wartością bilansową.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 34% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Amortyzacja degresywna w pierwszym roku odpisów stosuje stawkę podwyższoną: 20% × 2 = 40%."

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22k ust. 1, Dz.U. 2025 poz. 163
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22h (zasady rozpoczęcia amortyzacji), Dz.U. 2025 poz. 163
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Załącznik nr 1 (Wykaz rocznych stawek amortyzacyjnych), Dz.U. 2025 poz. 163

Materiały:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych – przepisy o amortyzacji (art. 22a–22o) oraz załącznik z wykazem stawek
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych – analogiczne przepisy o amortyzacji (rozdział o kosztach uzyskania przychodów)
  • Podręczniki i repetytoria z rachunkowości finansowej i podatkowej dla technika rachunkowości (dział: środki trwałe i amortyzacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego