Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 19.
Sporządzone zapotrzebowanie sprzętowo-materiałowe do wykonania zdjęć plenerowych w promieniowaniu podczerwonym powinno uwzględniać aparat fotograficzny z kompletem obiektywów i statywem oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fotografia w podczerwieni na filmie wymaga ograniczenia światła widzialnego filtrem IR oraz użycia materiału światłoczułego reagującego na dłuższe fale.
Film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość w czerwieni i nie jest właściwym wyborem do rejestracji IR, a filtr UV działa w innym zakresie widma.

Pełne wyjaśnienie:

W fotografii plenerowej w promieniowaniu podczerwonym (IR) kluczowe jest, aby cały zestaw: filtr + materiał rejestrujący był dobrany do tego samego zakresu widma. Sam aparat, obiektywy i statyw nie wystarczą, bo o tym, co zostanie zarejestrowane, decydują także elementy umieszczone przed obiektywem (filtr) oraz czułość materiału światłoczułego.

Odpowiedź "filtr IR i film czuły na promieniowanie długofalowe" jest właściwa, ponieważ:

  • filtr IR ma za zadanie silnie ograniczyć światło widzialne i przepuścić (w większym stopniu) promieniowanie z zakresu podczerwieni, dzięki czemu obraz powstaje głównie z promieniowania IR, a nie z widzialnego;
  • film czuły na promieniowanie długofalowe (czyli o rozszerzonej czułości w kierunku dłuższych fal) jest potrzebny, aby w ogóle zarejestrować obraz po zastosowaniu filtra IR. Jeśli film nie "widzi" odpowiedniego zakresu, obraz będzie bardzo słaby lub nie powstanie w oczekiwany sposób.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów egzaminacyjnych:

  • "filtr jasnoczerwony i film ortochromatyczny" – filtr czerwony nadal dotyczy głównie światła widzialnego, a film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość na dłuższe fale (szczególnie w czerwieni), więc taki zestaw nie jest właściwym przygotowaniem do zdjęć w IR.
  • "filtr IR i film ortochromatyczny" – nawet przy poprawnym filtrze, niewłaściwy film jest "wąskim gardłem". Zbyt mała czułość spektralna filmu powoduje, że filtr IR odetnie większość światła, a materiał nie zarejestruje sceny w zamierzonym zakresie.
  • "filtr UV i film czuły na promieniowanie długofalowe" – filtr UV dotyczy nadfioletu (inny obszar widma niż podczerwień), więc nie spełnia roli selekcji IR. Nawet jeśli film ma rozszerzoną czułość, brak filtra IR nie ukierunkuje rejestracji na podczerwień.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: dla fotografii IR potrzebujesz jednocześnie filtra IR oraz nośnika (filmu/układu rejestrującego) zdolnego do rejestracji dłuższych fal. Pomyłki zwykle wynikają z utożsamiania "czerwonego" z "podczerwienią" albo z mylenia IR z UV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest fotografia w podczerwieni (IR) w plenerze?
To wykonywanie zdjęć z wykorzystaniem promieniowania podczerwonego, a nie tylko światła widzialnego. W praktyce stosuje się filtr IR oraz nośnik/układ rejestrujący, który jest czuły na dłuższe fale. Efektem mogą być m.in. jasne liście i ciemniejsze niebo.
Jaką rolę pełni filtr IR w fotografii analogowej?
Filtr IR ogranicza dopływ światła widzialnego i przepuszcza w większym stopniu promieniowanie z zakresu podczerwieni. Dzięki temu obraz powstaje głównie z IR, a nie z widzialnego. Bez takiego filtra efekt "IR" może nie wystąpić albo będzie słaby i niekontrolowany.
Dlaczego film ortochromatyczny nie jest dobry do zdjęć w IR?
Film ortochromatyczny ma ograniczoną czułość na dłuższe fale (zwłaszcza w czerwieni), więc po zastosowaniu filtra IR może nie zarejestrować wystarczającej ilości światła, aby uzyskać poprawną ekspozycję i efekt podczerwieni. To typowa pułapka: filtr jest "IR", ale film nie "widzi" IR.
Co oznacza, że film jest czuły na promieniowanie długofalowe?
Oznacza to, że jego czułość spektralna jest rozszerzona w kierunku dłuższych fal, bliżej podczerwieni. Taki film lepiej rejestruje to, co przejdzie przez filtr IR. W kontekście egzaminu jest to kluczowy warunek, aby fotografia IR na filmie była w ogóle możliwa.
Czy filtr UV może zastąpić filtr IR w takiej sesji?
Nie, ponieważ filtr UV działa w zakresie nadfioletu, czyli w innej części widma niż podczerwień. Filtr UV może ograniczać wpływ UV na obraz, ale nie "przełącza" fotografii na IR. Do rejestracji IR potrzebujesz filtra, który selekcjonuje właśnie podczerwień.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze filtrów do IR?
Najczęstsze błędy to: mylenie filtra IR z czerwonym lub UV, zakładanie, że każdy film czarno-biały zadziała tak samo, oraz pomijanie faktu, że filtr i film muszą pasować do tego samego zakresu widma. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy podano zarówno właściwy filtr, jak i właściwy materiał.
Jakie elementy powinno zawierać zapotrzebowanie sprzętowo-materiałowe na plener IR?
Powinno obejmować sprzęt (aparat, obiektywy, statyw) oraz elementy determinujące rejestrację IR: filtr IR i materiał rejestrujący o odpowiedniej czułości (np. film czuły na dłuższe fale). W praktyce planowania sesji chodzi o to, by nie zabrakło elementu krytycznego, bez którego ujęcia nie powstaną.
Kiedy stosuje się filtry czerwone zamiast filtrów IR?
Filtry czerwone stosuje się zwykle w fotografii czarno-białej do modyfikacji kontrastu w świetle widzialnym (np. przyciemnienie nieba, rozjaśnienie skóry lub roślinności). To nie jest to samo co fotografia w podczerwieni. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: czerwony filtr działa w widzialnym, IR filtr celuje w podczerwień.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o fotografię IR na filmie?
Wskazówką są sformułowania o "filmie" oraz o "promieniowaniu podczerwonym" i doborze filtrów. Jeśli w odpowiedziach pojawia się zestaw "filtr IR + film czuły na długie fale", to zadanie sprawdza czułość spektralną emulsji i sens doboru filtra. W wersji cyfrowej zwykle mówi się o matrycy lub modyfikacji aparatu.
Jak podejść do takich pytań na egzaminie, żeby nie dać się zmylić?
Stosuj regułę dwóch warunków: (1) filtr musi przepuszczać interesujący zakres, (2) nośnik/układ rejestrujący musi być na ten zakres czuły. Jeśli jeden element nie pasuje, zestaw jest błędny. Dodatkowo uważaj na skróty myślowe: UV ≠ IR, a "czerwony" ≠ "podczerwień".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ilford Photo – ILFORD SFX 200 (datasheet / technical information), sekcje: spectral sensitivity i filters, https://www.ilfordphoto.com/wp/wp-content/uploads/2017/03/SFX200.pdf (dostęp: 2026-03-05)
  • Rollei – Rollei Infrared 400 (technical data sheet), sekcje: spectral sensitivity / filter recommendations, https://www.rolleianalog.com/wp-content/uploads/2019/04/Rollei_Infrared_400_Datasheet_EN.pdf (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (EN) – Orthochromatic film, opis czułości spektralnej filmu ortochromatycznego, https://en.wikipedia.org/wiki/Orthochromatic_film (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Instrukcje/datasheety filmów IR (karty katalogowe producentów) – sekcje o czułości spektralnej i zalecanych filtrach
  • Podręczniki fotografii analogowej opisujące filtry i czułość emulsji
  • Materiały szkolne z podstaw optyki i widma elektromagnetycznego w kontekście fotografii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego