KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Które sposoby spędzania czasu wolnego powinien zaproponować asystent 16-letniej osobie z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, która porusza się samodzielnie i jest otyła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej właściwe są formy czasu wolnego zwiększające codzienną aktywność i możliwe do bezpiecznego, prostego zorganizowania.
Spacery, gry ruchowe i pływanie wspierają wydatek energetyczny oraz kondycję, a jednocześnie dają się dostosować intensywnością do możliwości 16-latka z niepełnosprawnością intelektualną i otyłością.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze propozycji czasu wolnego dla 16-latka z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym należy kierować się trzema praktycznymi kryteriami: bezpieczeństwem, realnością wykonania oraz korzyścią zdrowotną wynikającą z większej aktywności ruchowej (tu szczególnie ważną przy otyłości).

Odpowiedź "Gry i zabawy ruchowe, spacery, pływanie." spełnia te kryteria. Spacery są łatwe do zaplanowania, można regulować tempo i czas trwania, a asystent może na bieżąco obserwować samopoczucie osoby. Gry i zabawy ruchowe dają urozmaicenie i zwiększają motywację, a przy umiarkowanej niepełnosprawności intelektualnej można dobrać proste zasady i przewidywalny przebieg. Pływanie jest często polecane przy nadmiernej masie ciała, ponieważ odciąża stawy i pozwala trenować wydolność; równocześnie wymaga zapewnienia zasad bezpieczeństwa (nadzór, regulamin obiektu, ocena umiejętności pływackich).

Pozostałe propozycje są mniej trafne w kontekście otyłości lub bezpieczeństwa/realności:

  • "Piesze wycieczki, treningi kulinarne, wyjścia do kina." – wycieczki piesze mogą być wartościowe, ale "treningi kulinarne" nie są aktywnością ruchową, a kino ma charakter siedzący; zestaw nie wzmacnia celu prozdrowotnego.
  • "Oglądanie telewizji, zajęcia na siłowni, gry w karty." – telewizja i karty to aktywności siedzące, a siłownia może być zbyt wymagająca organizacyjnie i obciążająca bez właściwego doboru ćwiczeń oraz nadzoru (ryzyko przeciążeń, zbyt duża intensywność).
  • "Czytanie książek, słuchanie muzyki, spotkania towarzyskie." – wspierają rozwój i relacje, ale nie odpowiadają na problem otyłości, bo nie zwiększają aktywności fizycznej.

W praktyce asystent powinien dodatkowo dostosować propozycję do preferencji osoby, zadbać o stałą rutynę (np. krótsze, częstsze spacery) oraz monitorować tolerancję wysiłku, nawodnienie i warunki pogodowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Celem jest zwiększenie bezpiecznej aktywności ruchowej i ograniczenie długiego siedzenia, tak aby wspierać kondycję i kontrolę masy ciała.

Asystent dobiera aktywności, które da się wykonywać regularnie, stopniowo zwiększać ich czas oraz łatwo nadzorować (np. spacer, gry ruchowe).

Zwykle bezpieczniejsze są aktywności o umiarkowanej intensywności i mniejszym obciążeniu stawów, np. spacery oraz pływanie.

Kluczowe jest dostosowanie tempa, czasu trwania i przerw do możliwości oraz obserwacja objawów przeciążenia (zadyszka, ból, osłabienie).

Pływanie odciąża układ ruchu dzięki wyporowi wody, a jednocześnie pozwala trenować wydolność i pracę mięśni.

Wymaga jednak oceny umiejętności pływackich, przestrzegania regulaminu pływalni i zapewnienia nadzoru, aby zachować bezpieczeństwo.

Należy wybierać proste zasady, krótkie rundy i jasne sygnały start/stop, a także ograniczać liczbę reguł naraz.

Dobre są zabawy przewidywalne i powtarzalne, z pokazem na żywo oraz wsparciem werbalnym i niewerbalnym, aby zmniejszyć ryzyko frustracji.

Może być atrakcyjne społecznie i relaksacyjne, ale nie realizuje celu zwiększenia aktywności fizycznej, bo jest aktywnością siedzącą.

Jeśli się pojawia, warto równoważyć je ruchem (np. spacerem przed/po seansie) i dbać o prozdrowotne wybory żywieniowe.

Częsty błąd to wybór aktywności zbyt trudnych organizacyjnie lub zbyt intensywnych, co szybko zniechęca i zwiększa ryzyko przeciążenia.

Inny błąd to skupienie na aktywnościach siedzących (telewizja, karty) zamiast budowania rutyny ruchu i stopniowego zwiększania obciążenia.

Działa stawianie małych, mierzalnych celów (czas spaceru, liczba kroków) oraz łączenie ruchu z przyjemnością (ulubiona trasa, element gry).

Ważne jest wzmacnianie pozytywne, pochwały za regularność i unikanie porównań, które mogą obniżać motywację.

Bywają niewskazane, gdy brak jest prawidłowego doboru ćwiczeń, techniki i nadzoru, a osoba szybko podejmuje zbyt duże obciążenia.

Ryzyko rośnie przy bólach stawów, niskiej wydolności lub trudnościach w rozumieniu instrukcji; wtedy lepiej zacząć od spacerów i pływania.

Powinien sprawdzić zasady obiektu, poziom umiejętności pływackich i ustalić jasne reguły zachowania (gdzie pływać, kiedy robić przerwy).

Ważne są stała obserwacja, reagowanie na zmęczenie, odpowiednie nawodnienie oraz unikanie ryzykownych zachowań (skoki do wody, bieganie).

Można wybrać spacery o zróżnicowanej trasie, marsz z kijkami (jeśli opanowana jest technika), proste ćwiczenia ogólnorozwojowe w domu lub na świeżym powietrzu.

Najważniejsze to regularność, stopniowanie intensywności i dobór aktywności, które osoba akceptuje i rozumie.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour", 2020, ISBN 978-92-4-001512-8 (strona publikacji): https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 - dostęp 2026-03-02
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Physical Activity Basics: Children" (zalecenia i wskazówki dot. aktywności dzieci i młodzieży): https://www.cdc.gov/physicalactivity/basics/children/index.htm - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o aktywności fizycznej dla dzieci i młodzieży (zalecenia zdrowotne)
  • Podręczniki z pedagogiki specjalnej dotyczące organizacji aktywności i treningu umiejętności społecznych
  • Materiały o wsparciu osób z niepełnosprawnością intelektualną w planowaniu czasu wolnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego