KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 30.
Spośród podanych niżej głównych gatunków lasotwórczych największy udział w składzie gatunkowym drzewostanów na siedliskach borowych w I krainie przyrodniczo-leśnej, tj. Bałtyckiej, ma
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na siedliskach borowych dominują gatunki dobrze znoszące ubogie, kwaśne i często piaszczyste warunki.
W krainie Bałtyckiej największy udział w takich drzewostanach ma sosna, będąca podstawowym gatunkiem borotwórczym. Buk i dąb wymagają zwykle żyźniejszych siedlisk, a świerk nie jest tam gatunkiem o największym udziale.

Pełne wyjaśnienie:

Siedliska borowe (bory) to typ siedlisk leśnych kojarzony z glebami ubogimi, kwaśnymi, często piaszczystymi oraz z ograniczoną dostępnością składników pokarmowych. W takich warunkach najlepiej radzą sobie gatunki o mniejszych wymaganiach siedliskowych i dużej tolerancji na niedobory.

Odpowiedź "sosna" jest poprawna, ponieważ sosna zwyczajna jest w Polsce klasycznym gatunkiem borotwórczym: dobrze rośnie na siedliskach ubogich, tworzy rozległe drzewostany na terenach piaszczystych i jest często gatunkiem dominującym w borach, także w północnej części kraju, w krainie Bałtyckiej.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w kontekście pytania:

  • "buk" – to gatunek o większych wymaganiach, typowy raczej dla siedlisk żyźniejszych (lasy liściaste, buczyny). W borach może występować co najwyżej lokalnie i zwykle nie jako gatunek o największym udziale.
  • "dąb" – mimo że jest ważnym gatunkiem gospodarczym, częściej wiąże się z siedliskami lasowymi i mieszanymi niż z typowymi borami ubogimi; w borach bywa domieszką, ale zwykle nie dominuje.
  • "świerk" – preferuje chłodniejsze i wilgotniejsze warunki oraz w Polsce ma silną reprezentację zwłaszcza w górach i na specyficznych siedliskach; w krainie Bałtyckiej może występować, lecz pytanie dotyczy największego udziału na siedliskach borowych, gdzie standardowo przewagę ma sosna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "borowe", najpierw myśl o gatunkach typowych dla borów (zwłaszcza sosna), a dopiero później rozważ wpływ regionu (krainy) jako doprecyzowanie tła przyrodniczego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Siedliska borowe to typy siedlisk leśnych zwykle ubogie w składniki pokarmowe, często kwaśne i piaszczyste. Sprzyjają gatunkom o małych wymaganiach, które dobrze znoszą niedobory i suszę glebową. W praktyce to m.in. środowisko typowe dla wielu drzewostanów sosnowych.
Sosna dobrze znosi ubogie, kwaśne gleby i potrafi rosnąć na terenach piaszczystych, gdzie inne gatunki mają gorsze przyrosty lub problemy z odnowieniem. Jest też gatunkiem łatwym do odnowienia i prowadzenia w gospodarce leśnej, dlatego często stanowi gatunek główny w borach.
Kluczowym sygnałem są słowa "siedliska borowe" lub nazwy typów boru. To wskazuje na warunki ubogie i zwykle na przewagę iglastych gatunków borotwórczych. Gdy widzisz "borowe", w pierwszej kolejności rozważ sosnę jako gatunek dominujący, a dopiero potem analizuj region.
Zwykle nie. Buk ma większe wymagania siedliskowe i najlepiej rośnie na siedliskach żyźniejszych oraz świeżych, typowych dla buczyn i lasów liściastych. Może pojawiać się lokalnie jako domieszka w siedliskach mieszanych, ale w typowych borach rzadko osiąga największy udział w drzewostanie.
Dąb częściej dominuje na siedliskach lasowych lub mieszanych, gdzie warunki glebowe są korzystniejsze (większa żyzność, lepsza wilgotność). W takich siedliskach dąb może być gatunkiem głównym lub współpanującym. W typowych borach ubogich zwykle przegrywa konkurencję siedliskową z sosną.
Świerk ma inne optimum siedliskowe: lepiej radzi sobie w warunkach chłodniejszych i wilgotniejszych, a w Polsce silnie kojarzy się także z obszarami górskimi. W borach nizinnych bywa obecny, ale w pytaniach o "największy udział" na siedliskach borowych najczęściej poprawną odpowiedzią jest sosna.
Najważniejsze są: żyzność gleby, wilgotność, odczyn (pH), struktura i uziarnienie (np. piaski), a także lokalny klimat. Te czynniki decydują, czy lepiej rosną gatunki wymagające (np. buk) czy mało wymagające (np. sosna). W borach decyduje przede wszystkim ubóstwo i kwasowość siedliska.
To jednostka regionalizacji, która grupuje obszary o podobnych warunkach przyrodniczych ważnych dla lasów (klimat, rzeźba, gleby, potencjalna roślinność). Pomaga przewidywać typowe siedliska i gatunki oraz planować gospodarkę leśną. W pytaniach egzaminacyjnych kraina doprecyzowuje tło, ale nie zastępuje analizy siedliska.
Częsty błąd to wybór gatunku "z regionu" zamiast "z siedliska", np. skojarzenie Bałtyku z wilgocią i wybór świerka. Inny błąd to przenoszenie wiedzy o lasach liściastych na bory i wskazywanie buka lub dębu. Pomaga zasada: najpierw typ siedliska, potem regionalizacja.
Ułóż mapę skojarzeń: typ siedliska → cechy gleby i wilgotności → typowe gatunki. Dla borów zapamiętaj zestaw: ubogie/kwasne/piaski → sosna jako gatunek dominujący. Następnie ćwicz na przykładach pytań, w których region (kraina) jest dodatkiem zawężającym, a nie główną wskazówką.
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że buk i dąb wymagają zwykle żyźniejszych siedlisk, a świerk nie jest tam gatunkiem o największym udziale.

Materiały:

  • Podręczniki z hodowli lasu dla technikum leśnego (działy: siedliska borowe, gatunki główne)
  • Materiały dydaktyczne o regionalizacji przyrodniczo-leśnej stosowane w nauczaniu (mapy krain)
  • Notatki/atlas siedlisk leśnych: charakterystyka borów i gatunków odpowiednich siedliskowo

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego