KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 26.
Sprawując opiekę nad umierającym mieszkańcem, opiekun powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W opiece nad osobą umierającą kluczowe jest wsparcie emocjonalne, poszanowanie godności oraz reagowanie na potrzeby chorego.
Opiekun przede wszystkim towarzyszy, okazuje empatię i pomaga w komforcie. Czynności takie jak podawanie leków czy inhalacje mają charakter medyczny i zwykle należą do personelu uprawnionego.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad umierającym mieszkańcem priorytetem jest komfort, poczucie bezpieczeństwa i godność osoby chorej. Dlatego działanie "okazywać mu empatię, zaspokajać jego potrzeby" najlepiej oddaje istotę opieki u kresu życia: obecność, uważne słuchanie, spokojna komunikacja, pomoc w podstawowych czynnościach, dbanie o wygodną pozycję, higienę, ograniczanie stresu oraz zgłaszanie niepokojących objawów właściwym osobom.

Odpowiedź "wykonać mu zleconą przez lekarza inhalację" jest problematyczna, ponieważ inhalacja to świadczenie o charakterze medycznym. Nawet jeśli jest zlecone przez lekarza, wykonanie go wymaga odpowiednich uprawnień, przeszkolenia i odpowiedzialności zawodowej, a opiekun osoby starszej zwykle pełni rolę wspierającą, a nie terapeutyczną.

Podobnie "podawać mu zalecone przez lekarza leki" dotyczy podawania farmakoterapii, co wiąże się z ryzykiem błędu (dawka, droga podania, interakcje, działania niepożądane) i w praktyce jest zadaniem personelu medycznego lub osoby wyraźnie uprawnionej w danej organizacji opieki. Rolą opiekuna jest natomiast obserwacja, przypominanie zgodnie z procedurą oraz szybkie informowanie o zmianach stanu.

Odpowiedź "pocieszać, zaproponować mu spotkanie z psychologiem" zawiera element wsparcia, ale jest zbyt wąska. Sama propozycja kontaktu z psychologiem nie zastępuje codziennego zaspokajania potrzeb chorego (fizycznych i psychospołecznych) i może nie być adekwatna w danym momencie, jeśli osoba potrzebuje np. ciszy, obecności bliskich lub pomocy w dyskomforcie.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: w sytuacji terminalnej opiekun koncentruje się na opiekuńczo-wspierającym wymiarze pomocy (empatia, potrzeby, komfort), a czynności stricte medyczne pozostawia osobom z właściwymi kompetencjami i procedurami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opieka paliatywna to wsparcie osoby ciężko chorej, nastawione na komfort i jakość życia, a nie na wyleczenie. Dla opiekuna oznacza to m.in. obecność, empatyczną rozmowę, pomoc w higienie i wygodzie, obserwację objawów oraz zgłaszanie ich personelowi medycznemu.
Empatia to przede wszystkim uważna obecność: spokojny ton, słuchanie bez oceniania, akceptowanie emocji chorego, pytania o potrzeby ("Czego teraz potrzebujesz?") i dostosowanie działań do jego woli. Ważne jest też poszanowanie ciszy i prywatności.
"Pocieszanie" może brzmieć dobrze, ale bywa odbierane jako bagatelizowanie lęku. Zaspokajanie potrzeb obejmuje konkret: wygodę, bezpieczeństwo, kontakt z bliskimi, poczucie sprawczości i godności. To zwykle realniej zmniejsza cierpienie niż gotowe formułki.
To zależy od organizacji opieki, uprawnień i procedur w danej placówce. Na poziomie egzaminacyjnym warto przyjąć zasadę, że podawanie leków to czynność o charakterze medycznym i wymaga jasnych kompetencji oraz nadzoru. Opiekun powinien działać zgodnie z procedurami i zgłaszać potrzeby.
Inhalacja jest świadczeniem o charakterze medycznym i wiąże się z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo. Opiekun może wspierać chorego (np. przygotować wygodne miejsce, obserwować reakcję), ale wykonanie inhalacji powinno odbywać się zgodnie z kompetencjami i procedurami placówki.
Najczęściej są to potrzeby: poczucia bezpieczeństwa, ulgi w dyskomforcie, obecności bliskich, spokoju, intymności, bycia wysłuchanym oraz zachowania godności. Dochodzą też potrzeby praktyczne: pomoc w higienie, zmianie pozycji, nawodnieniu i otoczeniu.
Unikaj zaprzeczania ("nie myśl o tym") i ocen. Zamiast tego stosuj pytania otwarte i odzwierciedlanie emocji: "Słyszę, że się Pan/Pani boi". Mów krótko, prawdziwie i spokojnie. Daj prawo do ciszy i wyboru tematu rozmowy.
Kontakt z psychologiem warto proponować, gdy chory wyraża silny lęk, przygnębienie, poczucie bezradności lub prosi o taką pomoc. Propozycja powinna być delikatna i nienachalna. Nie zastępuje ona jednak codziennego wsparcia i zaspokajania potrzeb przez opiekuna.
Częste błędy to: "uciekanie" w zadania techniczne zamiast bycia obok, nadmierne pocieszanie, ignorowanie potrzeb intymności, mówienie za chorego, brak zgłaszania objawów personelowi oraz przekraczanie kompetencji (np. samodzielne czynności medyczne) bez procedur.
Najpierw rozpoznaj, czy odpowiedź dotyczy opieki i wsparcia czy leczenia. Na egzaminie zwykle poprawne są działania: empatia, bezpieczeństwo, komfort, obserwacja i współpraca z personelem. Czynności medyczne (leki, zabiegi) wybieraj ostrożnie i tylko gdy wynikają z roli opiekuna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w opiece nad osobą umierającą kluczowe jest wsparcie emocjonalne, poszanowanie godności oraz reagowanie na potrzeby chorego.Opiekun przede wszystkim towarzyszy, okazuje empatię i pomaga w komforcie.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Palliative care" (opis definicji i celu opieki paliatywnej), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care - accessed 2026-02-27
  • NHS – "End of life care" (informacje o wsparciu i komforcie w opiece u kresu życia), https://www.nhs.uk/conditions/end-of-life-care/ - accessed 2026-02-27
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "End of Life Issues" (ogólne zasady wsparcia i decyzji w końcu życia), https://medlineplus.gov/endoflifeissues.html - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z komunikacji w opiece długoterminowej i paliatywnej
  • Podręczniki/kompendia opieki paliatywnej (część: potrzeby chorego u kresu życia)
  • Wytyczne i poradniki organizacji zajmujących się opieką paliatywną (strony informacyjne dla opiekunów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego