KWALIFIKACJA SPC6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 31.
Sprzęt przedstawiony na rysunku, to
Ilustracja przedstawia trzy pompki w różnych kolorach: różowym, zielonym i niebieskim.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "pompki."
Na rysunkach w zadaniach egzaminacyjnych "pompki" to zwykle pomocniki do pipetowania (gumowe/gruszkowe lub tłokowe), stosowane do zasysania cieczy do pipety. Biureta ma skalę i kranik, pipeta jest smukłą rurką do odmierzania, a próbnik służy głównie do pobierania próbki, nie do zasysania.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "pompki." jest właściwa, gdy na rysunku widać element służący do zasysania cieczy do pipety (tzw. pomocnik do pipetowania). W praktyce laboratoryjnej w przetwórstwie mleczarskim takie pompki poprawiają bezpieczeństwo i higienę pracy, bo eliminują zasysanie ustami i ułatwiają dozowanie niewielkich objętości.

Jak odróżniać te przyrządy na ilustracjach:

  • Pompka (pomocnik do pipet) jest akcesorium – zwykle gumowa "gruszka" lub mały przyrząd z zaworkami/tłoczkiem, bez długiej szklanej części pomiarowej. Jej rolą jest wytworzenie podciśnienia i kontrola zasysania/opuszczania cieczy w pipetach.
  • Biureta to długi, skalowany cylinder z kranikiem na dole; służy do miareczkowania i precyzyjnego dawkowania roztworu w trakcie titracji. Charakterystyczne są podziałka i zawór.
  • Pipeta jest smukłą rurką szklaną lub automatyczną, przeznaczoną do odmierzania objętości. Może mieć rozszerzenie (pipeta jednomiarowa) lub podziałkę (pipeta wielomiarowa), ale nie ma kranika jak biureta.
  • Próbnik służy przede wszystkim do pobierania prób (np. z cysterny, zbiornika, linii technologicznej). Konstrukcja próbników jest podporządkowana reprezentatywnemu pobraniu próbki, a nie precyzyjnemu miareczkowaniu czy pipetowaniu.

Najczęstsza pułapka polega na tym, że uczący się skupiają się na ogólnej "laboratoryjności" przedmiotu i wybierają "pipety" lub "biurety" bez sprawdzenia cech charakterystycznych (kranik, skala, długość szklanej części). Na egzaminie warto zawsze zadać sobie pytanie: czy to jest przyrząd pomiarowy (pipeta/biureta), czy akcesorium pomocnicze do zasysania (pompka)?

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompka do pipet (pomocnik do pipetowania) to akcesorium wytwarzające podciśnienie, które pozwala bezpiecznie zassać ciecz do pipety i kontrolowanie ją wypuścić. Stosuje się ją, aby uniknąć zasysania ustami oraz poprawić precyzję i higienę pracy podczas analiz.
Biureta jest zwykle długa, ma wyraźną skalę na całej długości i kranik (zawór) u dołu do dawkowania roztworu. Pipeta to rurka do odmierzania objętości, bez kranika; może mieć podziałkę lub jedno oznaczenie objętości, ale nie ma zaworu jak biureta.
Zasysanie ustami jest niebezpieczne (ryzyko kontaktu z odczynnikami) i niehigieniczne, a także sprzyja błędom objętościowym. W praktyce laboratoryjnej stosuje się pomocniki do pipetowania (pompki), które pozwalają kontrolować zasysanie i opróżnianie pipety w sposób powtarzalny.
Próbnik to narzędzie do pobierania reprezentatywnej próbki surowca lub produktu (np. z zbiornika, cysterny, linii). W mleczarstwie jest używany, gdy kluczowe jest poprawne pobranie próbki do badań jakościowych; nie służy do precyzyjnego odmierzania objętości jak pipeta czy biureta.
Najczęstsze błędy to mylenie "akcesorium" z "przyrządem pomiarowym" (np. pompki z pipetą), ignorowanie cech charakterystycznych (kranik w biurecie, skala), oraz sugerowanie się potoczną nazwą zamiast funkcją. Pomaga porównanie: czy to mierzy objętość, czy tylko pomaga zasysać?
Na biuretę wskazuje obecność kranika na dole oraz długa, wąska rurka z podziałką do precyzyjnego odczytu zużytej objętości. Biureta jest kojarzona z miareczkowaniem, więc często jest pokazywana jako pionowo zamocowana lub jako element zestawu do titracji.
Pompka wygląda jak gumowa gruszka lub niewielki przyrząd z tłoczkiem/zaworkami, często bez skali i bez długiej części szklanej. Jej funkcją jest wytworzenie podciśnienia i kontrola przepływu cieczy w pipetach. To "dodatek" do pipety, a nie sam przyrząd odmierzający.
Nie zawsze. Pipety jednomiarowe często nie mają skali na całej długości, a tylko jedno oznaczenie objętości. Pipety wielomiarowe mają podziałkę. Do rozpoznania ważniejsze jest to, że pipeta jest smukłą rurką do odmierzania, zwykle bez kranika i bez elementów typu zaworki jak w pompce.
Biuretę stosuje się w miareczkowaniu, gdy trzeba dozować roztwór kroplami i dokładnie odczytać zużytą objętość. Pipeta służy częściej do pobrania/odmierzenia określonej porcji próbki lub odczynnika. Na egzaminie warto łączyć sprzęt z typową czynnością: miareczkowanie → biureta.
Skuteczne jest uczenie się "cech rozpoznawczych": kranik i skala (biureta), smukła rurka do odmierzania (pipeta), akcesorium do zasysania (pompka), narzędzie do poboru (próbnik). Pomaga też robienie fiszek z rysunkami i dopisywanie: funkcja, charakterystyczny element, typowe zastosowanie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "pompki."Na rysunkach w zadaniach egzaminacyjnych "pompki" to zwykle pomocniki do pipetowania (gumowe/gruszkowe lub tłokowe), stosowane do zasysania cieczy do pipety."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pipeta" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pipeta (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Biureta" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Biureta (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pompa perystaltyczna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_perystaltyczna (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i wyposażenia laboratorium zakładowego (wewnętrzne procedury jakości)
  • Podręcznik/atlas podstawowego sprzętu laboratoryjnego (pipety, biurety, pompki do pipet)
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie aparatury i dobór do konkretnej analizy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego