KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 28.
Które środki ochrony indywidualnej należy stosować przy wykonywaniu badań ścieków garbarskich zawierających znaczne ilości chromu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy badaniu ścieków z chromem kluczowa jest ochrona oczu przed rozbryzgami, skóry tułowia oraz dłoni.
Dlatego właściwe są gogle i fartuch oraz rękawice chemoodporne (np. nitrylowe/neoprenowe). Rękawice lateksowe i bawełniane nie zapewniają skutecznej bariery chemicznej.

Pełne wyjaśnienie:

Ścieki garbarskie mogą zawierać znaczne ilości związków chromu, w tym formy szczególnie niebezpieczne dla zdrowia (np. Cr(VI)). W praktyce laboratoryjnej największym ryzykiem jest kontakt skóry i oczu z roztworem (rozbryzgi podczas poboru, przelewania, mieszania próbek) oraz dłuższy kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami.

Dlatego poprawny zestaw ŚOI obejmuje:

  • gogle – w odróżnieniu od zwykłych okularów lepiej chronią przed rozbryzgami, bo przylegają do twarzy i ograniczają dostęp cieczy do oka od boków,
  • fartuch ochronny – tworzy barierę dla odzieży i skóry tułowia, ograniczając ryzyko skażenia i przeniesienia substancji poza stanowisko,
  • rękawice odporne na działanie chemikaliów (np. nitrylowe, neoprenowe) – są dobierane do narażenia chemicznego, a ich skuteczność należy potwierdzać na podstawie karty charakterystyki i wymagań dla rękawic chroniących przed chemikaliami (np. PN-EN 374, w tym parametrów przenikania).

Dlaczego pozostałe zestawy są nieprawidłowe:

  • "Fartuch, gumowe obuwie, okulary." – brakuje ochrony dłoni przed chemikaliami (a dłonie są najbardziej narażone podczas pracy z próbką). Dodatkowo "okulary" nie muszą zapewniać ochrony przeciwrozbryzgowej tak jak gogle.
  • "Beret, fartuch, okulary." – nakrycie głowy nie zastępuje ochrony rąk i oczu przed rozbryzgami; ponownie brak rękawic chemoodpornych, a okulary mogą być niewystarczające.
  • "Okulary, fartuch, rękawice bawełniane." – rękawice bawełniane wchłaniają ciecz i mogą zwiększać czas kontaktu skóry z substancją; nie są przeznaczone do ochrony chemicznej, więc nie spełniają celu przy pracy ze ściekami zawierającymi chrom.

Wskazówka egzaminacyjna: przy doborze ŚOI do chemikaliów zawsze sprawdź, czy odpowiedź zawiera ochronę oczu przeciw rozbryzgom oraz rękawice chemoodporne, a nie jednorazowe/higieniczne. W praktyce dobór rękawic należy oprzeć o kartę charakterystyki i parametry odporności/przenikania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Minimalnie potrzebujesz ochrony oczu przed rozbryzgami, ochrony tułowia i ochrony dłoni.

W praktyce będzie to: gogle, fartuch ochronny oraz rękawice chemoodporne (np. nitrylowe lub neoprenowe dobrane do substancji).

Gogle lepiej chronią przed rozbryzgami cieczy, bo przylegają do twarzy i ograniczają dostęp roztworu do oka od boków oraz od góry/dół.

Zwykłe okulary mogą zostawiać szczeliny, przez które krople dostaną się do oka.

To znaczy, że materiał rękawic ma zapewniać barierę przed przenikaniem i degradacją pod wpływem chemikaliów.

Nie chodzi tylko o to, by rękawica była "jakakolwiek", ale by była dobrana do konkretnej substancji i czasu kontaktu.

W praktyce laboratoryjnej często wybiera się rękawice nitrylowe lub neoprenowe, bo zwykle mają lepszą odporność chemiczną niż rękawice jednorazowe z lateksu naturalnego.

Zawsze trzeba to potwierdzić w karcie charakterystyki i danych producenta.

Nie są dobrym wyborem do ochrony chemicznej przed związkami chromu, bo mogą być przepuszczalne dla takich roztworów i nie zapewniają wymaganej bariery.

Do chemikaliów wybiera się rękawice o potwierdzonej odporności, np. nitrylowe/neoprenowe.

W karcie charakterystyki szukaj sekcji o kontroli narażenia/ochronie indywidualnej.

Powinny być tam wskazówki dotyczące ochrony oczu, skóry i rodzaju rękawic. Jeśli podano materiał rękawic i czas przenikania, dobierasz rękawice spełniające te wymagania.

Gdy istnieje ryzyko intensywnych rozbryzgów (np. przelewanie większych objętości, praca pod ciśnieniem, energiczne mieszanie) albo gdy substancja jest szczególnie niebezpieczna.

Przyłbica zwiększa ochronę twarzy, ale zwykle nie zastępuje szczelnych gogli.

Bawełna wchłania ciecz, przez co wydłuża kontakt skóry z substancją i może utrudniać szybkie usunięcie skażenia.

Takie rękawice nie są projektowane jako bariera chemiczna. Do chemikaliów stosuje się rękawice o potwierdzonej odporności materiałowej.

Najczęściej: wybór rękawic "bo są pod ręką" (np. lateksowych), pominięcie szczelnych gogli, brak weryfikacji zaleceń z karty charakterystyki i danych o przenikaniu, a także zbyt cienkie rękawice przy dłuższym kontakcie.

Warto myśleć o scenariuszu rozbryzgu.

Ćwicz łączenie zagrożenia z narządem narażonym: rozbryzgi → gogle, kontakt skóry → fartuch i rękawice chemoodporne.

Ucz się czytać kartę charakterystyki oraz kojarzyć, że rękawice do chemikaliów muszą mieć potwierdzoną odporność (np. wg PN-EN 374).

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy badaniu ścieków z chromem kluczowa jest ochrona oczu przed rozbryzgami, skóry tułowia oraz dłoni.Dlatego właściwe są gogle i fartuch oraz rękawice chemoodporne (np. nitrylowe/neoprenowe).

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5.08.2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych, Dz.U. 2005 nr 11 poz. 86
  • PN-EN 374-1:2019, Rękawice chroniące przed niebezpiecznymi chemikaliami i mikroorganizmami — Część 1: Terminologia i wymagania dotyczące właściwości
  • ECHA (European Chemicals Agency), Substance Infocard: Potassium dichromate (przykład związku Cr(VI)) – informacje o zagrożeniach i klasyfikacji, https://echa.europa.eu/substance-information/-/substanceinfo/100.028.743 (dostęp: 2026-03-13)

Materiały:

  • Karty charakterystyki (SDS) związków chromu stosowanych/przyjmowanych do badań
  • Materiały szkoleniowe BHP z doboru ŚOI do czynników chemicznych
  • Dokumentacja producentów rękawic chemoodpornych z tabelami odporności i czasami przenikania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego