KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Śrubę mikrometryczną do pomiaru głębokości otworów przedstawia rysunek
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia pomiarowe, z których każde oznaczone jest literą: A, B, C, D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mikrometr do pomiaru głębokości rozpoznaje się po konstrukcji z podstawą (stopą) opieraną o powierzchnię odniesienia oraz wysuwanym prętem pomiarowym, który wchodzi w otwór i wskazuje jego głębokość. Dlatego poprawny jest wybór rysunku przedstawiającego taki układ pomiaru.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr do pomiaru głębokości otworów (mikrometr głębokościowy) służy do wyznaczania odległości w kierunku prostopadłym do powierzchni bazowej, np. głębokości otworu, rowka lub gniazda. Kluczową cechą jest to, że pomiar odbywa się od powierzchni odniesienia: przyrząd ma płaską podstawę (stopę), którą stabilnie opiera się o krawędź lub płaszczyznę detalu.

Drugi charakterystyczny element to pręt (trzpień) pomiarowy, który wysuwa się w dół (w głąb otworu) wraz z obrotem bębna. Odczyt realizuje się jak w klasycznym mikrometrze (skala na tulei i bębnie), ale funkcjonalnie jest to pomiar "wgłąb", a nie pomiar średnicy/grubości elementu.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest rysunek przedstawiający przyrząd z podstawą opieraną o detal i prętem wchodzącym w otwór. Pozostałe typowe pomyłki wynikają z mylenia odmian mikrometru:

  • Mikrometr zewnętrzny ma charakterystyczną ramę w kształcie litery C i mierzy wymiar między kowadełkiem i wrzecionem (grubość/średnica).
  • Mikrometr wewnętrzny jest przeznaczony do pomiaru średnic wewnętrznych (rozpieranie końcówek pomiarowych), a nie głębokości od powierzchni bazowej.
  • Głębokościomierz suwmiarkowy także mierzy głębokość, ale ma inną budowę (suwak i wysuwany pręt), więc na rysunku wygląda inaczej niż mikrometr.

Na egzaminie warto szukać na rysunku dwóch elementów: płaskiej podstawy oraz elementu pomiarowego wysuwanego osiowo w głąb. To najszybszy sposób odróżnienia mikrometru głębokościowego od innych mikrometrów i przyrządów liniowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mikrometr głębokościowy to przyrząd do pomiaru głębokości otworów, rowków i gniazd od powierzchni bazowej. Ma płaską podstawę opieraną o detal oraz wysuwany pręt pomiarowy. Umożliwia dokładniejsze pomiary niż typowa suwmiarka w wielu zastosowaniach warsztatowych.
Szukaj płaskiej stopy/podstawy, która opiera się o powierzchnię elementu, oraz pręta/trzpienia wysuwanego w dół do wnętrza otworu. To odróżnia go od mikrometru zewnętrznego (rama C) i wewnętrznego (końcówki do średnic wewnętrznych).
Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiar między kowadełkiem a wrzecionem, czyli typowo grubość lub średnicę zewnętrzną. Nie ma stopy bazowej ani pręta wchodzącego w otwór, więc nie zapewnia poprawnego oparcia i kierunku pomiaru wymaganego przy pomiarach głębokości.
Najważniejsze do identyfikacji są: podstawa (stopa) jako powierzchnia odniesienia, pręt pomiarowy wchodzący w otwór oraz część odczytowa (tuleja i bęben). Egzamin często sprawdza rozpoznanie przyrządu właśnie po tych cechach.
Głębokość otworów kontroluje się m.in. przy montażu korpusów, obudów i uchwytów, gdzie otwory pod śruby lub elementy ustalające muszą mieć właściwą głębokość. To ważne, aby uniknąć dobijania śruby do dna, kolizji z komponentem lub zbyt małego osadzenia elementu.
Nie zawsze. Oba narzędzia mierzą głębokość, ale różnią się konstrukcją i typową dokładnością. Mikrometr głębokościowy bywa wybierany do dokładniejszych pomiarów i stabilnego oparcia na podstawie, a głębokościomierz suwmiarkowy jest bardziej uniwersalny i szybszy w użyciu.
Najczęściej myli się mikrometr głębokościowy z zewnętrznym (bo oba mają bęben) albo z głębokościomierzem suwmiarkowym (bo oba mierzą głębokość). Pomaga zasada: mikrometr głębokościowy ma stopę bazową i pręt osiowy do otworu.
Mikrometr wewnętrzny służy do pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów pod łożyska, tuleje), a nie do pomiaru głębokości od powierzchni odniesienia. Mikrometr głębokościowy mierzy "ile w głąb", a wewnętrzny mierzy "jaką średnicę w środku".
W praktyce sprawdza się czystość powierzchni bazowej i krawędzi otworu (wióry zafałszują wynik), dobór właściwej podstawy/pręta do zakresu oraz prostopadłe ustawienie przyrządu. Na egzaminie warto pamiętać, że kluczowe jest stabilne oparcie stopy na detalu.
Ćwicz rozpoznawanie przyrządów na zdjęciach/rysunkach i łącz je z zastosowaniem: średnice zewnętrzne, wewnętrzne, głębokość, wysokość. Dobrą metodą jest robienie własnej "ściągi" cech: rama C (zewnętrzny), końcówki rozpierane (wewnętrzny), stopa + pręt (głębokościowy).
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Mikrometr do pomiaru głębokości rozpoznaje się po konstrukcji z podstawą (stopą) opieraną o powierzchnię odniesienia oraz wysuwanym prętem pomiarowym, który wchodzi w otwór i wskazuje jego głębokość."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mikrometr (przyrząd pomiarowy)" – opis przyrządu i odmian (w tym odmian do różnych zastosowań), https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d_pomiarowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Mitutoyo Europe: strona produktowa kategorii "Depth Micrometers" (przykłady budowy i przeznaczenia), https://www.mitutoyo.eu/en/products/linear-measuring-instruments/micrometers/depth-micrometers/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe mikrometrów głębokościowych (producenci narzędzi pomiarowych)
  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (dział: przyrządy do pomiaru długości i głębokości)
  • Ćwiczenia praktyczne: dobór przyrządu do zadania i odczyt wskazań mikrometru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego