KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 17.
Śruby M12, w węźle przedstawionym na rysunku, użyto do połączenia
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek konstrukcji budowlanej, najprawdopodobniej fragment więźby dachowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "kleszczy z krokwią" wynika z rozpoznania na rysunku elementów węzła i miejsca zastosowania śrub M12. Kleszcze są elementami obejmującymi/przewiązującymi krokwie, dlatego typowo są z nimi łączone śrubami, a nie z płatwią lub mieczami.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba połączyć dwie umiejętności: odczytanie rysunku węzła oraz znajomość nazw elementów konstrukcyjnych. Śruby M12 są tu jedynie informacją o rodzaju łącznika – o poprawnej odpowiedzi decyduje przede wszystkim to, które dwa elementy są na rysunku faktycznie spięte śrubami.

Odpowiedź "kleszczy z krokwią" jest poprawna, ponieważ kleszcze (para elementów obejmujących/przewiązujących) pracują jako przewiązka przy krokwiach i w węźle są zwykle dociskane i skręcane z krokwią. Na rysunkach technicznych rozpoznaje się je jako elementy biegnące wzdłuż połaci, występujące parami po obu stronach krokwi i połączone łącznikami (np. śrubami).

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów interpretacyjnych:

  • "przypustnicy z krokwią" – przypustnica nie jest standardowym, podstawowym elementem węzła więźby w tym ujęciu; wybór często wynika z niepewności terminologicznej lub skojarzenia z innymi detalami ciesielskimi.
  • "kleszczy z płatwią" – płatew to element podpierający krokwie; na wielu schematach płatew styka się z krokwią, ale kleszcze nie muszą być z nią skręcane. Pomyłka bierze się z utożsamienia każdego "poziomego" elementu z płatwią.
  • "mieczy z płatwią" – miecze (zastrzały) usztywniają układ i mają inne położenie oraz funkcję niż kleszcze; jeśli ktoś rozpoznaje tylko "skośny" element, może błędnie dopasować go do śrub widocznych w węźle.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi najpierw nazwij na rysunku elementy po ich położeniu i funkcji (krokiew – element połaciowy; płatew – podpora krokwi; kleszcze – przewiązka obejmująca krokiew; miecz – ukośne usztywnienie). Dopiero potem dopasuj, które z nich są połączone śrubami M12.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kleszcze to elementy (zwykle para desek/bali) obejmujące krokiew z obu stron i skręcane łącznikami. Ich zadaniem jest przewiązanie i usztywnienie układu krokwi oraz ograniczenie odkształceń. Na rysunkach często widać je jako dwa równoległe elementy "ściskające" krokiew.
Krokiew jest elementem biegnącym po spadku połaci (ukośnie), natomiast płatew jest zwykle elementem podłużnym, bardziej poziomym, podpierającym krokwie. W węźle szukaj kierunku przebiegu elementu oraz tego, czy na nim "opierają się" krokwie.
Śruby M12 stosuje się, gdy potrzebne jest pewne, rozłączne i nośne połączenie elementów, często z możliwością dociągnięcia. Śruba z nakrętką i podkładkami daje kontrolowany docisk oraz przenosi siły w węźle, co jest ważne przy elementach pracujących w parze, np. kleszczach.
Śrubami często łączy się elementy wymagające mocnego przewiązania i docisku, np. pary elementów obejmujących inny element, a także niektóre połączenia węzłowe, gdzie ważna jest kontrola docisku i możliwość demontażu. Ostatecznie decyduje projekt i rozwiązanie detalu.
Najczęściej myli się nazwy elementów o podobnym wyglądzie lub funkcji (np. kleszcze z innymi przewiązkami albo miecze z innymi ukośnymi elementami). Drugi typ błędu to pominięcie kierunku przebiegu elementu na rysunku i zgadywanie po samym słowie z odpowiedzi.
Miecz (zastrzał) zwykle jest elementem ukośnym, łączącym słup z ryglem lub innym elementem, aby usztywnić układ. Na rysunku szukaj charakterystycznego "skosu" pracującego jako stężenie. Jeśli śruby są w przewiązce obejmującej krokiew, to zwykle nie jest to miecz.
Nie. Oznaczenie M12 mówi o średnicy gwintu, ale nie przesądza, które elementy są łączone. To rysunek (położenie śrub, przebieg elementów i sposób ich styku) wskazuje parę łączonych części. M12 może występować w różnych węzłach i różnych konfiguracjach.
Najskuteczniejsze jest systematyczne oglądanie typowych detali i podpisywanie elementów własnymi słowami. Pomaga też metoda "3 kroków": (1) określ kierunek elementu (ukośny/poziomy), (2) sprawdź, co podpiera, (3) dopiero potem przypisz nazwę. Zmniejsza to zgadywanie.
Gdy kleszcze mają pełnić rolę przewiązki i usztywnienia pary krokwi, stosuje się ich skręcenie z krokwią, zwykle przez śruby lub inne łączniki mechaniczne. Rozwiązanie zależy od projektu i układu konstrukcyjnego, ale zasada jest stała: kleszcze muszą "złapać" krokiew.
Najpierw zlokalizuj na rysunku same śruby i sprawdź, przez które elementy przechodzą (warstwy materiału). Następnie nazwij każdy z tych elementów po położeniu i funkcji. Dopiero na końcu wybierz odpowiedź. Ta kolejność ogranicza błędy wynikające z pierwszego skojarzenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "kleszczy z krokwią" wynika z rozpoznania na rysunku elementów węzła i miejsca zastosowania śrub M12."

Źródła:

  • PN-EN 1995-1-1 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1: Postanowienia ogólne – Reguły ogólne i reguły dla budynków (norma – odniesienie ogólne do połączeń i elementów konstrukcji drewnianych)
  • PN-EN 14592:2008+A1:2012 Konstrukcje drewniane — Łączniki kołkowe — Wymagania (norma dotycząca łączników mechanicznych stosowanych m.in. w połączeniach śrubowych)
  • PN-EN ISO 898-1 Właściwości mechaniczne części złącznych wykonanych ze stali węglowej i stopowej — Część 1: Śruby i wkręty (norma – kontekst doboru/oznaczeń śrub, w tym M12)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z czytania rysunku technicznego budowlanego (węzły, przekroje, oznaczenia)
  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji budowlanych: podstawowe elementy i połączenia
  • Normy/wytyczne dotyczące łączników mechanicznych (ogólna orientacja w klasach i zastosowaniach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego