KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2011

Stal ŁH15 jest tradycyjnie kojarzona ze stalami łożyskowymi, czyli materiałami przeznaczonymi na części łożysk tocznych. Elementy łożysk tocznych (pierścienie, kulki, wałeczki) pracują w warunkach dużych nacisków kontaktowych i wielokrotnie powtarzających się obciążeń. Dlatego od materiału oczekuje się przede wszystkim:

• wysokiej twardości po obróbce cieplnej,
• odporności na zużycie w kontakcie tocznym,
• odporności zmęczeniowej (pitting, łuszczenie bieżni),
• stabilności wymiarowej i jakości powierzchni.

Odpowiedź "elementy łożysk tocznych" pasuje do takiego profilu wymagań, bo stal łożyskowa jest dobierana właśnie pod trwałość bieżni i elementów tocznych.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne grupy zastosowań i inne wymagania materiałowe:

• "panewki łożysk ślizgowych" – panewki często wykonuje się z materiałów o dobrych własnościach ślizgowych i odporności na zatarcie (np. stopy miedzi, materiały wielowarstwowe), a nie typowo ze stali łożyskowej nastawionej na kontakt toczny.
• "spawane elementy maszyn" – elementy spawane wymagają zwykle dobrej spawalności i ograniczenia pęknięć w strefie wpływu ciepła; stale łożyskowe nie są dobierane przede wszystkim pod spawanie.
• "odlewane części maszyn" – odlewy wykonuje się z materiałów przeznaczonych do technologii odlewania (np. żeliwa, staliwa), a nie z gatunków typowych dla przeróbki plastycznej i obróbki cieplnej elementów łożysk.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "łożyska toczne" i "łożyska ślizgowe", najpierw ustal, czy pytanie dotyczy kontaktu tocznego czy ślizgowego. To od razu kieruje do właściwej grupy materiałów i eliminuje mylące skojarzenia.