KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 2.
Stała skali przyrządu pomiarowego przedstawionego na rysunku dla zakresu 250 VDC jest równa
Ilustracja przedstawia analogowy miernik elektryczny, prawdopodobnie woltomierz, używany do pomiaru napięcia prądu stałego i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stała skali to wartość przypadająca na jedną działkę podziałki dla wybranego zakresu. Wyznacza się ją, dzieląc wartość pełnego zakresu (250 VDC) przez liczbę działek odpowiadającą pełnemu wychyleniu wskazówki odczytaną z rysunku. Wynik odpowiada 5,0 V/dz.

Pełne wyjaśnienie:

Stała skali przyrządu wskazówkowego (np. woltomierza) mówi, ile jednostek wielkości mierzonej przypada na jedną działkę podziałki. W zadaniu jednostką jest V/dz, czyli wolty na działkę.

Aby ją wyznaczyć dla zakresu 250 VDC, postępuje się zawsze tak samo:

  • ustala się wartość pełnego zakresu dla wybranego przełącznikiem zakresu (tu: 250 V),
  • z podziałki na rysunku odczytuje się, ile działek odpowiada pełnemu wychyleniu (od zera do końca skali dla tego toru odczytu),
  • dzieli się pełny zakres przez liczbę działek: stała skali = zakres / liczba działek.

Odpowiedź "5,0 V/dz" jest poprawna, bo jest wynikiem tego przeliczenia dla skali przedstawionej na rysunku przy ustawionym zakresie 250 VDC.

Pozostałe propozycje są typowymi pomyłkami:

  • "2,5 V/dz" zwykle wynika z przyjęcia dwa razy większej liczby działek, niż faktycznie ma skala dla pełnego wychylenia, albo z nieświadomego użycia innego zakresu.
  • "1,25 V/dz" to efekt kolejnego "podwojenia" liczby działek (lub przejścia na jeszcze inny zakres), często spotykany przy nieuwadze na oznaczenia podziałki.
  • "10 V/dz" pojawia się, gdy ktoś przyjmie zbyt małą liczbę działek pełnej skali (np. liczy tylko duże podziały zamiast wszystkich działek) lub błędnie interpretuje podział pomocniczy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz działki dla pełnej skali właściwego toru odczytu, dopiero potem wykonaj dzielenie i sprawdź jednostkę, aby nie pomylić V/dz z samymi voltami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stała skali to wartość wielkości mierzonej przypadająca na jedną działkę podziałki. Dla woltomierza będzie to zwykle V/dz. Ułatwia przeliczenie wskazania w działkach na wartość w jednostkach fizycznych.
Obliczasz ją jako: stała skali = zakres / liczba działek pełnej skali. Najpierw ustal wybrany zakres (np. 250 VDC), potem policz działki od zera do końca skali i wykonaj dzielenie.
Duże podziały to zwykle tylko podział główny. Stała skali dotyczy najmniejszej działki (najmniejszego odstępu), bo to ona odpowiada minimalnej zmianie wskazania. Liczenie tylko dużych podziałów zaniża liczbę działek i zawyża wynik w V/dz.
Oznacza, że przyrząd jest ustawiony do pomiaru napięcia stałego (DC), a maksymalna wartość, jaką można poprawnie zmierzyć bez przekroczenia zakresu, to 250 V. Stała skali zależy właśnie od tego ustawienia.
Najczęstsze błędy to: policzenie złej liczby działek (np. tylko podział główny), użycie niewłaściwego zakresu (innego niż wskazany w pytaniu), oraz pomylenie torów odczytu, gdy przyrząd ma kilka skal na jednej tarczy.
Nie. Stała skali zależy od ustawionego zakresu. Ta sama podziałka może odpowiadać innym wartościom w V/dz przy różnych zakresach (np. 25 V, 250 V), bo zmienia się wartość pełnej skali w liczniku dzielenia.
Możesz wykonać kontrolę: pomnóż obliczone V/dz przez liczbę działek pełnej skali. Powinieneś otrzymać wartość bliską zakresowi (np. 250 V). Jeśli wychodzi dwa razy za dużo lub za mało, prawdopodobnie źle policzono działki.
W praktyce można je spotkać w wyposażeniu szkoleniowym, stanowiskach serwisowych, starszych urządzeniach pokładowych lub jako wskaźniki pomocnicze. Umiejętność odczytu skali i przeliczania działek nadal jest przydatna w diagnostyce.
Policz, ile działek wskazuje wskazówka od zera, a następnie wykonaj mnożenie: U = liczba_działek × (V/dz). To szybka metoda, gdy skala nie ma opisanych wszystkich wartości liczbowych.
Tak, o ile 50 działek wynika z rysunku dla pełnej skali danego toru odczytu. Kluczowe jest poprawne ustalenie tej liczby z podziałki (uwzględniając najmniejsze działki), bo od niej zależy wynik w V/dz.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stała skali to wartość przypadająca na jedną działkę podziałki dla wybranego zakresu.

Materiały:

  • Podręcznik do metrologii elektrycznej (działy: przyrządy analogowe, podziałka, błąd pomiaru)
  • Instrukcja/nota użytkownika analogowego multimetru lub woltomierza szkolnego (opis skali i zakresów)
  • Zestaw zadań z odczytu skal i przeliczania stałej skali (V/dz, A/dz, Ω/dz)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego