KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 27.
Stan księgowy towarów według raportu nr 14/2014 wyniósł 204 000,00 zł, stan faktyczny wynikający z protokołu inwentaryzacyjnego 200 000,00 zł, a limit na pokrycie niedoboru towarów określono w kwocie 1 020,00 zł. Rozliczenie limitu ubytków wykaże
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stan księgowy 204 000 zł i stan faktyczny 200 000 zł oznaczają niedobór 4 000 zł.
Limit ubytków to 1 020 zł, więc część niedoboru niepokryta limitem wynosi 4 000 − 1 020 = 2 980 zł. Dlatego rozliczenie wykaże niedobór poza limitem 2 980 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównuje się stan księgowy (z ewidencji) ze stanem faktycznym (ustalonym w inwentaryzacji). Jeżeli stan faktyczny jest niższy od księgowego, powstaje niedobór.

Krok 1: Ustalenie różnicy inwentaryzacyjnej
Stan księgowy: 204 000 zł
Stan faktyczny: 200 000 zł
Różnica: 204 000 − 200 000 = 4 000 zł niedoboru.

Krok 2: Rozliczenie z limitem ubytków
Limit na pokrycie niedoboru: 1 020 zł. Oznacza to, że do tej kwoty niedobór może zostać "pokryty" w ramach przyjętego limitu. Pozostała część jest niedoborem nie mieszczącym się w limicie:

4 000 − 1 020 = 2 980 zł.

Dlatego poprawna odpowiedź to: "niedobór nie mieszczący się w limicie w kwocie 2 980,00 zł."

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Odpowiedzi mówiące o nadwyżce limitu nad niedoborem nie pasują do danych, bo limit (1 020 zł) jest mniejszy niż niedobór (4 000 zł) — nie może więc "przewyższać" niedoboru.
  • Wariant z kwotą 5 020 zł wynika zwykle z błędnego dodania limitu do niedoboru lub pomylenia działań; limit służy do pokrycia części niedoboru, więc w rozliczeniu poza limitem należy go odjąć, a nie dodać.
  • Wariant z kwotą 2 980 zł, ale opisany jako nadwyżka limitu, miesza poprawny wynik liczbowy z błędną interpretacją (to wciąż niedobór poza limitem).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz pełną różnicę (niedobór/nadwyżkę), a dopiero potem porównaj ją z limitem. To zapobiega "zakotwiczeniu" na limicie i przypadkowemu dobraniu działań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stan księgowy to ilość lub wartość towarów wynikająca z ewidencji (np. kartotek magazynowych) na dany dzień. Nie wynika ze spisu z natury, tylko z zapisów przyjęć i wydań. Porównanie stanu księgowego ze stanem faktycznym ujawnia różnice inwentaryzacyjne.
Stan faktyczny to rzeczywiście stwierdzona ilość lub wartość towaru podczas inwentaryzacji (spisu z natury). Jest dokumentowany w protokole. To punkt odniesienia do oceny, czy ewidencja magazynowa odzwierciedla realne zapasy.
Niedobór oblicza się jako: stan księgowy − stan faktyczny, gdy stan faktyczny jest mniejszy. Jeśli wynik jest dodatni, oznacza niedobór. Jeśli stan faktyczny jest większy, wtedy powstaje nadwyżka, a nie niedobór.
Limit ubytków to dopuszczalna kwota/poziom niedoborów, który można pokryć w ramach przyjętych zasad (np. naturalnych strat). W rozliczeniu porównuje się niedobór z limitem: część do limitu jest "w limicie", a reszta staje się niedoborem poza limitem.
Najpierw liczysz całkowity niedobór, a potem odejmujesz limit: poza limitem = niedobór − limit. Gdy niedobór jest większy od limitu, wynik jest dodatni i oznacza część niepokrytą limitem. Gdy niedobór jest mniejszy, poza limitem wynosi 0.
Limit nie zwiększa niedoboru, tylko określa, jaką część niedoboru można uznać za mieszczącą się w dopuszczalnych ubytkach. Dlatego w rozliczeniu interesuje nas zwykle różnica niedobór minus limit, a nie suma. Dodawanie prowadzi do zawyżenia wyniku.
Tak. Jeśli stan faktyczny jest niższy niż księgowy, mamy niedobór (brakuje towaru). Jeśli stan faktyczny jest wyższy, mamy nadwyżkę (jest więcej niż wynika z ewidencji). W praktyce warto zapisać krótką regułę: "faktyczny mniej = niedobór".
Najczęstsze pomyłki to: odejmowanie w złej kolejności (odwrócenie niedoboru i nadwyżki), wliczanie limitu do różnicy przez dodawanie, pominięcie etapu ustalenia pełnego niedoboru oraz wybór opisu niezgodnego z wynikiem (np. "nadwyżka limitu" przy niedoborze większym niż limit).
Taki opis ma sens wtedy, gdy limit jest większy niż całkowity niedobór. Wtedy cały niedobór "mieści się" w limicie, a część limitu pozostaje niewykorzystana. W wielu zadaniach egzaminacyjnych to klasyczny wariant sprawdzający, czy zdający poprawnie porównał niedobór z limitem.
Ćwicz schemat: 1) ustal różnicę (księgowy vs faktyczny), 2) nazwij ją (niedobór/nadwyżka), 3) rozlicz z limitem (w limicie / poza limitem). Pomaga też zapisywanie działań w jednym wierszu i sprawdzanie, czy opis słowny zgadza się z relacją liczb.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw gospodarki magazynowej i inwentaryzacji (technik handlowiec)
  • Zadania rachunkowe z rozliczania różnic inwentaryzacyjnych (niedobory, nadwyżki, limity ubytków)
  • Notatki/ściąga: schemat obliczeń (niedobór = stan księgowy − stan faktyczny; poza limitem = niedobór − limit)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego