KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 40.
Stan olinowania urządzeń dźwigowych statku kontroluje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Olinowanie urządzeń dźwigowych pracuje pod dużym obciążeniem i nawet drobne uszkodzenie może skutkować zerwaniem. Dlatego wymaga kontroli doraźnej bezpośrednio przed użyciem: oględzin pod kątem przetarć, korozji, pęknięć drutów, odkształceń oraz poprawnego zamocowania.

Pełne wyjaśnienie:

Olinowanie urządzeń dźwigowych (np. liny stalowe, łańcuchy, zawiesia oraz osprzęt współpracujący, taki jak haki czy szekle) jest elementem krytycznym dla bezpieczeństwa prac pokładowych. Podczas podnoszenia i przemieszczania ładunku działa na nie duże obciążenie, a awaria zwykle ma charakter nagły i groźny: może doprowadzić do upadku ładunku, uderzenia pracownika, uszkodzenia sprzętu albo utraty stateczności podczas manewru.

Właściwa praktyka eksploatacyjna polega na tym, aby przed każdym użyciem wykonać kontrolę doraźną. Taka kontrola nie zastępuje przeglądów okresowych, lecz je uzupełnia. Jej celem jest szybkie wychwycenie zmian, które mogły pojawić się od poprzedniej pracy: przetarć, śladów korozji, pęknięć drutów w linie, deformacji ogniw łańcucha, rozwarcia haka, uszkodzeń zapadki, nieprawidłowego prowadzenia liny na bębnie czy luzów na zamocowaniach.

Odpowiedź "jeden raz w tygodniu" jest błędna, bo tydzień to zbyt długi okres przy sprzęcie używanym zmiennie i narażonym na uszkodzenia w trakcie pojedynczej operacji (np. przeciążenie, uderzenie ładunkiem, kontakt z krawędzią). Odpowiedź "jeden raz w miesiącu" tym bardziej nie zapewnia wychwycenia świeżych uszkodzeń powstałych między przeglądami. Odpowiedź "tylko raz w roku" odpowiada raczej idei przeglądu okresowego i nadzoru formalnego, a nie bieżącej oceny bezpieczeństwa przed podjęciem ryzykownej pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się elementy bezpieczeństwa pracy i sprzęt narażony na nagłe uszkodzenia, najczęściej poprawna jest zasada kontroli "przed użyciem" (kontrola przedoperacyjna), a harmonogramy tygodniowe czy miesięczne dotyczą innych, bardziej formalnych poziomów nadzoru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Olinowanie to elementy przenoszące obciążenie w układzie podnoszenia, np. liny stalowe, łańcuchy i zawiesia, a także ich zakończenia i osprzęt współpracujący. Od stanu olinowania zależy, czy ładunek będzie podniesiony bez ryzyka zerwania i wypadku.
Bo uszkodzenia mogą powstać podczas jednej operacji (otarcie o krawędź, przeciążenie, uderzenie ładunku, korozja). Kontrola doraźna przed pracą pozwala szybko wykryć świeże pęknięcia, przetarcia lub deformacje i przerwać operację zanim dojdzie do zerwania.
Najczęstsze to pęknięte druty, spłaszczenia i przetarcia, ogniska korozji, odkształcenia (np. "ptasie gniazdo"), uszkodzone zaprasowania/kausze oraz nieprawidłowe nawinięcie na bęben. Każdy z tych objawów może istotnie zmniejszać nośność liny.
Nie. Kontrola przed użyciem to szybka ocena doraźna wykonywana przed pracą. Przeglądy okresowe są bardziej formalne, dokładniejsze i zwykle obejmują dokumentację oraz szerszy zakres elementów. W praktyce oba poziomy kontroli się uzupełniają.
W ramach oględzin należy szukać pęknięć, deformacji, nadmiernego zużycia, śladów korozji i uszkodzeń zabezpieczeń (np. zapadki haka). Trzeba też ocenić, czy elementy są prawidłowo dobrane do pracy i czy nie mają widocznych wad mechanicznych.
Ryzyko rośnie przy pracy w trudnych warunkach pogodowych, przy dynamicznych obciążeniach (kołysanie), przy prowadzeniu liny po ostrych krawędziach, przy częstych operacjach przeładunkowych oraz gdy sprzęt ma kontakt z wodą morską i solą, co przyspiesza korozję.
Typowe błędy to pobieżne oględziny "na oko" bez sprawdzenia newralgicznych miejsc, ignorowanie drobnych oznak zużycia, zakładanie że wcześniejszy przegląd wystarczy, oraz brak reakcji na nieprawidłowe prowadzenie liny na bębnie. W efekcie ryzyko awarii rośnie.
Zwykle nie, ponieważ między tygodniowymi kontrolami mogą wystąpić nowe uszkodzenia, a awaria przy podnoszeniu ma poważne skutki. Dla bezpieczeństwa kluczowa jest kontrola bezpośrednio przed użyciem, a dodatkowe kontrole okresowe są wykonywane niezależnie.
Należy wstrzymać pracę urządzeniem dźwigowym, zabezpieczyć miejsce i zgłosić nieprawidłowość zgodnie z procedurami na statku. Sprzęt powinien zostać wycofany z użycia do czasu oceny i naprawy/wymiany. Nie wolno "testować" go na ładunku.
Szukaj sformułowań wskazujących na działania bezpośrednio przed ryzykowną czynnością. W pytaniach o sprzęt dźwigowy najczęściej poprawna jest zasada kontroli doraźnej "przed użyciem", a odpowiedzi z tygodniem, miesiącem lub rokiem zwykle dotyczą innych, bardziej formalnych przeglądów.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Olinowanie urządzeń dźwigowych pracuje pod dużym obciążeniem i nawet drobne uszkodzenie może skutkować zerwaniem."

Źródła:

  • ILO (International Labour Organization), "Safety and health in ports", ILO Code of Practice, 2005, rozdziały dotyczące urządzeń dźwignicowych i zawiesi (lifting gear/slings) oraz ich inspekcji
  • Maritime and Coastguard Agency (UK), "Code of Safe Working Practices for Merchant Seafarers" (COSWP), aktualne wydania, część dotycząca prac pokładowych i podnoszenia ładunków (lifting operations) oraz kontroli sprzętu przed użyciem

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji (DTR) i procedury armatora dotyczące urządzeń dźwigowych na statku
  • Materiały szkoleniowe z BHP prac pokładowych i pracy z ładunkiem
  • Podręczniki/sekwencje szkoleniowe z zakresu lin, łańcuchów i osprzętu dźwigowego (rozpoznawanie uszkodzeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego