KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 4.
Starsze sady, rosnące na glebie o małej zawartości materii organicznej, należy nawozić azotem w dawce około
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Orientacyjne dawki azotu dla sadów", która odnosi się do nawożenia sadów azotem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W starszych sadach na glebach o małej zawartości materii organicznej mineralizacja azotu jest słabsza, więc zwykle stosuje się wyższą, uogólnioną dawkę N.
Wartość 70 kg/ha odpowiada takiemu ogólnemu zaleceniu "około", a pozostałe propozycje są zbyt niskie dla tego warunku.

Pełne wyjaśnienie:

W sadach dawkę azotu (N) dobiera się do kondycji drzew, intensywności plonowania oraz warunków glebowych. Gleby o małej zawartości materii organicznej mają mniejszą zdolność dostarczania azotu z procesów mineralizacji, dlatego w praktyce częściej przyjmuje się dawki wyższe niż na glebach zasobniejszych w próchnicę.

W pytaniu wskazano starszy sad oraz glebę ubogą w materię organiczną, czyli sytuację, w której potrzebne jest zasilenie azotem na poziomie typowym dla uogólnionych zaleceń. Z tego powodu poprawna odpowiedź to 70 kg/ha (dawka "około").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 10 kg/ha – wartość bardzo niska, zwykle niewystarczająca w warunkach ograniczonej podaży N z gleby; mogłaby pasować co najwyżej do sytuacji bardzo małych potrzeb lub silnych ograniczeń nawożenia, których tu nie podano.
  • 15 kg/ha – nadal dawka niska; w warunkach małej zawartości próchnicy nie kompensuje ograniczonej mineralizacji.
  • 40 kg/ha – dawka pośrednia, często kojarzona z "umiarkowanym" nawożeniem, ale w tym opisie warunków (starszy sad, mało materii organicznej) jest zbyt zachowawcza jako odpowiedź egzaminacyjna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o niskiej materii organicznej, myśl o mniejszym naturalnym dopływie azotu z gleby. To zwykle przesuwa wybór w stronę wyższej z podanych dawek. W praktyce rzeczywistą dawkę ustala się po analizie gleby i ocenie plonu, ale pytanie sprawdza uogólnioną orientację w zaleceniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ilość czystego składnika N przypadająca na 1 hektar. Nie jest to masa nawozu handlowego, tylko masa samego azotu. Aby policzyć ilość nawozu, trzeba znać jego procentową zawartość N (np. saletra, mocznik) i przeliczyć dawkę.
Materia organiczna jest źródłem azotu uwalnianego w mineralizacji. Gdy jest jej mało, gleba dostarcza mniej dostępnego N w sezonie, więc częściej trzeba uzupełnić niedobór nawozem. W praktyce dawkę dobiera się do analizy gleby, kondycji drzew i spodziewanego plonu.
Zbyt mało N może ograniczyć wzrost pędów, pogorszyć zawiązywanie i rozwój owoców oraz osłabić regenerację drzew po plonowaniu. Objawy bywają mylone z niedoborami innych składników, dlatego warto opierać decyzję o nawożeniu na obserwacji drzew i wynikach badań gleby/liści.
Można stosować uogólnione zalecenia, ale to obarczone ryzykiem błędu. Bez analizy trudniej ocenić zasobność i warunki mineralizacji, a w sadach duże znaczenie ma także plon i stan drzew. Na egzaminie często sprawdza się orientacyjne dawki, natomiast w praktyce analiza jest bezpieczniejsza.
Trzeba znać zawartość azotu w moczniku z etykiety. Zasada jest taka: ilość nawozu = dawka N / ułamek zawartości N. Np. przy 46% N ułamek to 0,46, więc dzielisz 70 przez 0,46. Wynik to masa mocznika na 1 ha (zaokrąglana praktycznie).
Najczęściej w okresie wiosennym, gdy rusza wegetacja i rośnie zapotrzebowanie na N. Dokładny termin i podział dawki zależą od gatunku, przebiegu pogody oraz technologii produkcji. W praktyce ważne jest też, by nie przenawozić późno, bo może to pogarszać przygotowanie do spoczynku.
Najczęstsze są: mylenie kg/ha N z kg/ha nawozu, ignorowanie informacji o próchnicy (materii organicznej) i wybór "średniej" liczby bez uzasadnienia. Uczniowie czasem też zakładają, że starszy sad zawsze wymaga mniejszej dawki, choć kluczowe są warunki glebowe i plon.
Tak, wiek sadu wpływa na potrzeby pokarmowe, ale nie działa w oderwaniu od innych czynników. Liczy się m.in. intensywność owocowania, siła wzrostu, stan odżywienia oraz gleba. W pytaniu wiek ("starsze sady") jest połączony z niską materią organiczną, co kieruje do wyższej dawki.
Typowo obserwuje się słabszy wzrost, jaśniejsze (żółknące) liście, drobniejsze przyrosty i gorsze wybarwienie części roślin. Objawy bywają niespecyficzne, dlatego w sadownictwie ważne są także badania liści i gleby. Same objawy nie zawsze wystarczą do trafnego ustalenia dawki.
Ucz się logiki doboru nawożenia: wpływ próchnicy, pH, plonu i wieku nasadzeń na dawki. Ćwicz przeliczanie kg N/ha na masę nawozu z etykiety. Powtarzaj typowe przedziały dawek dla sadów i warunków glebowych, ale pamiętaj, że w praktyce decyzję potwierdza analiza.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z nawożenia i gleboznawstwa w sadownictwie (podręczniki szkolne, skrypty)
  • Aktualne zalecenia nawozowe i programy nawożenia publikowane przez jednostki doradztwa rolniczego
  • Instrukcje interpretacji wyników analizy gleby (pH, próchnica, N-min) dla sadów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego