Sterylizacja parą wodną w autoklawie wykorzystuje nasyconą parę wodną pod ciśnieniem. Skuteczność wynika z połączenia wysokiej temperatury oraz wilgoci, która ułatwia przenoszenie ciepła i prowadzi do koagulacji białek drobnoustrojów. Typowo stosuje się cykle rzędu 121°C (kilkanaście minut) lub 134°C (kilka minut), dlatego kluczowym kryterium doboru jest odporność materiału na temperaturę i wilgoć.
Odpowiedź "roztworów wodnych" jest poprawna, ponieważ roztwory na bazie wody mogą być sterylizowane parą, o ile są termostabilne (nie zawierają składników termolabilnych) i są przygotowane w odpowiednich, szczelnych pojemnikach umożliwiających prawidłową ekspozycję. W praktyce w CSSD ważne jest rozróżnienie: nie każdy roztwór wodny nadaje się do autoklawowania (część preparatów, szczególnie o wrażliwych substancjach czynnych, wymaga np. sterylizacji filtracyjnej).
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z przyczyn technologicznych:
- "materiałów termowrażliwych" – cykle parowe mają wysoką temperaturę, więc wyroby termoplastyczne, elementy elektroniczne lub inne termolabilne materiały mogą ulec deformacji albo utracie właściwości.
- "materiałów wrażliwych na wilgoć" – autoklaw to środowisko wilgotne; wyroby lub substancje, które chłoną wodę, zbrylają się lub tracą cechy w kontakcie z parą (np. proszki), nie powinny być w ten sposób sterylizowane.
- "bezwodnych olejów" – para wodna nie penetruje skutecznie fazy olejowej, a brak kompatybilności z wilgocią powoduje, że nie jest to właściwy wsad do sterylizacji parowej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się hasła "termowrażliwy" albo "wrażliwy na wilgoć", w kontekście autoklawu zwykle oznaczają one przeciwwskazanie. Jednocześnie pamiętaj o niuansie: "roztwory wodne" nie znaczy "wszystkie" – liczy się stabilność termiczna i zgodność z procesem.
