W recepturze aptecznej stężenie procentowe w maści interpretuje się standardowo jako procent masowy (m/m), czyli udział masy substancji w masie całkowitej gotowego preparatu.
Definicja (m/m):
stężenie % = (masa substancji / masa całkowita preparatu) × 100%
Dlatego odpowiedź 10,0% oznacza, że w 100 g maści znajduje się 10 g mocznika. Tę samą zależność można zapisać w postaci równoważnych proporcji, np. 2 g mocznika w 20 g maści, 5 g w 50 g, 1 g w 10 g itd. Kluczowe jest to, że zawsze zachowany jest stosunek 1:10 między masą mocznika a masą całej maści.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 1,0% – odpowiada sytuacji, gdy mocznik stanowi 1 g na 100 g maści (dziesięciokrotnie mniej niż 10%). To częsty błąd wynikający z pomylenia skali procentowej lub nieuwzględnienia masy całkowitej.
- 5,0% – oznacza 5 g mocznika na 100 g maści (połowę stężenia 10%). Może kusić, jeśli zdający "zaokrągla" do wartości pośredniej bez oparcia w proporcji m/m.
- 0,5% – odpowiada 0,5 g na 100 g maści (bardzo niskie stężenie). Ta odpowiedź bywa wybierana przez osoby, które mylą promile z procentami lub mechanicznie obniżają stężenie, uznając mocznik za składnik "silny", bez rachunku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz odpowiedzi w procentach, warto w myślach przeliczyć je na prostą interpretację "na 100 g". Wtedy łatwo ocenić, czy mówimy o 10 g/100 g, 5 g/100 g, 1 g/100 g czy 0,5 g/100 g.
