KWALIFIKACJA BUD13 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 2.
Stopień plastyczności gruntu należy wyznaczyć dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień plastyczności wyznacza się dla gruntów drobnoziarnistych (spoistych), których zachowanie zależy od zawartości frakcji iłowej i wody oraz od granic konsystencji. Pył ilasty należy do gruntów, dla których takie parametry mają sens inżynierski. Grunty piaszczyste i żwirowe traktuje się zwykle jako niespoiste.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień plastyczności gruntu jest parametrem używanym w geotechnice do opisu stanu (konsystencji) gruntów drobnoziarnistych, których właściwości silnie zależą od wilgotności. W praktyce wiąże się to z badaniami granic konsystencji (tzw. granice Atterberga) i oceną, czy grunt zachowuje się jak twardoplastyczny, plastyczny czy miękkoplastyczny.

Odpowiedź "pyłu ilastego" jest właściwa, ponieważ pyły z istotnym udziałem frakcji ilastej zaliczają się do gruntów drobnoziarnistych, które wykazują cechy plastyczności i zmienność konsystencji wraz ze zmianą zawartości wody. Dla takich gruntów wyznaczanie stopnia plastyczności jest użyteczne przy ocenie urabialności, podatności na rozmakaniem, a także ryzyka uplastycznienia podczas robót ziemnych.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • "żwiru ilastego" – mimo domieszki frakcji drobnej jest to grunt z dominującą frakcją grubą (żwirową). Dla gruntów niespoistych opis zachowania opiera się częściej na zagęszczeniu, uziarnieniu i tarciu wewnętrznym, a nie na parametrach plastyczności.
  • "piasku ilastego" – piasek jest zasadniczo gruntem niespoistym; domieszka iłu może wpływać na właściwości, ale w klasycznym ujęciu stopień plastyczności jest parametrem dedykowanym gruntom spoistym/drobnoziarnistym, a nie piaskom.
  • "piasku pylastego" – to nadal grunt o charakterze piaszczystym. Pylasta domieszka może zmieniać urabialność i podatność na zawilgocenie, jednak pojęcie stopnia plastyczności odnosi się przede wszystkim do gruntów, których konsystencję opisuje się w oparciu o granice konsystencji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach występują piaski i żwiry, a tylko jedna opcja jest gruntem drobnoziarnistym o wyraźnej spoistości (pyły/iły), to właśnie ta opcja jest najbardziej typowym kandydatem do parametrów związanych z plastycznością i konsystencją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień plastyczności to parametr opisujący stan (konsystencję) gruntu drobnoziarnistego w zależności od jego wilgotności. W praktyce pomaga określić, czy grunt jest np. twardoplastyczny czy miękkoplastyczny, co wpływa na urabialność i zachowanie w robotach ziemnych.
Bo grunty spoiste (drobnoziarniste) zmieniają konsystencję wraz ze zmianą zawartości wody i wykazują plastyczność. W gruntach niespoistych (piaski, żwiry) kluczowe są zwykle zagęszczenie i uziarnienie, a nie parametry oparte o granice konsystencji.
Najczęściej po nazwach typu: ił, glina, pył, namuł lub po informacji o wyraźnej spoistości. Takie grunty "pracują" z wodą (pęcznieją, miękną), dlatego parametry konsystencji i plastyczności są dla nich typowe.
Domieszka frakcji ilastej może zmieniać zachowanie piasku (np. większa lepkość po zawilgoceniu), ale w klasycznych zadaniach egzaminacyjnych stopień plastyczności odnosi się do gruntów drobnoziarnistych spoistych. Dlatego w testach zwykle wybiera się pyły/iły.
Najczęściej są to badania granic konsystencji (granica płynności i granica plastyczności) wykonywane w laboratorium. Na ich podstawie oblicza się wskaźniki używane do opisu zachowania gruntów spoistych przy różnych wilgotnościach.
Gdy grunt drobnoziarnisty staje się zbyt miękki po opadach lub przy wysokim uwodnieniu. Może wtedy tracić nośność, utrudniać zagęszczanie, powodować koleinowanie sprzętu i wymuszać osuszanie, wymianę lub stabilizację spoiwami.
Pył ilasty zawiera znaczną część frakcji drobnej (w tym ilastej), która odpowiada za spójność i podatność na zmiany konsystencji. Takie grunty reagują na wodę wyraźnie silniej niż piaski czy żwiry, więc parametry plastyczności są dla nich praktyczne.
Najczęściej myli się nazwy: "ilasty" i "pylasty" oraz zakłada, że każda domieszka iłu oznacza grunt spoisty. Druga typowa pomyłka to wybór żwiru lub piasku, bo brzmią "technicznie", mimo że plastyczność dotyczy głównie gruntów drobnoziarnistych.
Zwykle nie w tym sensie, w jakim opisuje się grunty spoiste parametrami konsystencji. To grunt gruboziarnisty z domieszką frakcji drobnej, co może pogarszać filtrację i zagęszczanie, ale w typowych zadaniach stopień plastyczności nie jest dla niego parametrem wiodącym.
Warto robić krótkie fiszki: podział na grunty niespoiste (piaski, żwiry) i spoiste/drobnoziarniste (pyły, iły, gliny) oraz dopisać, jakie badania są dla nich typowe (uziarnienie vs granice konsystencji). To pomaga szybko dopasować parametr do rodzaju gruntu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stopień plastyczności wyznacza się dla gruntów drobnoziarnistych (spoistych), których zachowanie zależy od zawartości frakcji iłowej i wody oraz od granic konsystencji.

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów — Część 1: Identyfikacja i opis
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów — Część 2: Zasady klasyfikacji
  • PN-EN ISO 17892-12:2018-02, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Badania laboratoryjne gruntów — Część 12: Oznaczanie granic płynności i plastyczności

Materiały:

  • Podręcznik z mechaniki gruntów (rozdziały: grunty drobnoziarniste, konsystencja, plastyczność)
  • Materiały szkoleniowe z geotechniki dla robót ziemnych i drogowych (klasyfikacja gruntów, badania podstawowe)
  • Normy/standardy dotyczące identyfikacji i klasyfikacji gruntów oraz badań granic konsystencji (do nauki pojęć i zakresu stosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego