KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 44.
Struktura zarządzania charakteryzująca się tym, że każdy podwładny ma jednego przełożonego, od którego otrzymuje polecenia i przed którym odpowiada on za wykonanie tych poleceń, nazywa się strukturą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Struktura liniowa opiera się na zasadzie jedności rozkazodawstwa: pracownik ma jednego przełożonego, od którego otrzymuje polecenia i przed którym odpowiada za ich wykonanie. Pozostałe struktury (sztabowa, oddziałowa, macierzowa) zakładają inny podział uprawnień lub wielość relacji podporządkowania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na zasadę jedności rozkazodawstwa: każdy podwładny ma dokładnie jednego przełożonego, od którego otrzymuje polecenia i przed którym ponosi odpowiedzialność za ich wykonanie. Taka cecha jest klasyczna dla struktury liniowej (zwanej też strukturą hierarchiczną/jednoliniową w niektórych materiałach).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "sztabową" – w układzie sztabowym obok linii służbowej pojawiają się komórki doradcze (sztab), które wspierają kierowników. Sama obecność doradztwa nie musi łamać jedności rozkazodawstwa, ale definicja z pytania akcentuje czystą relację: jeden przełożony jako źródło poleceń i odpowiedzialności, co odpowiada modelowi liniowemu.
  • "oddziałową" – określenie "oddziałowa/dywizjonalna" wiąże się z podziałem organizacji na względnie samodzielne jednostki (np. wg funkcji, produktu, terytorium). Nie jest to definicja oparta wyłącznie na regule "jeden przełożony", lecz na sposobie grupowania zadań i kompetencji w większe segmenty.
  • "macierzową" – struktura macierzowa charakteryzuje się wielością podporządkowania (np. przełożony funkcjonalny i kierownik projektu), co stoi wprost w sprzeczności z warunkiem, że pracownik ma jednego przełożonego.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać prosty trop: jeżeli w opisie pojawia się "jeden przełożony" i jedno źródło poleceń, najczęściej chodzi o strukturę liniową. Jeśli występuje "dwóch przełożonych" lub łączenie funkcji i projektów – to sygnał struktury macierzowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Struktura liniowa to układ zarządzania, w którym obowiązuje zasada jedności rozkazodawstwa: pracownik ma jednego przełożonego, od którego otrzymuje polecenia i przed którym odpowiada. Sprzyja to jasnemu podziałowi odpowiedzialności i prostemu raportowaniu.
Jedno źródło poleceń i jedna osoba rozliczająca pracownika to kluczowa cecha struktury liniowej. Taki układ minimalizuje konflikty kompetencyjne, bo pracownik nie musi godzić sprzecznych poleceń od różnych osób w hierarchii.
W strukturze macierzowej pracownik zwykle podlega co najmniej dwóm przełożonym (np. funkcjonalnemu i projektowemu), a odpowiedzialność jest "dzielona" między wymiary organizacji. W liniowej podporządkowanie jest jednoliniowe: jeden przełożony, jedna ścieżka poleceń.
Zalety to przede wszystkim przejrzystość hierarchii, szybkie ustalenie kto wydaje polecenie i kto odpowiada za wynik, łatwiejsze egzekwowanie dyscypliny pracy oraz prostsze dokumentowanie decyzji. Dobrze działa w stabilnych, rutynowych zadaniach administracyjnych.
Wadą może być przeciążenie kierowników, mniejsza elastyczność i słabsze wykorzystanie specjalistycznego doradztwa. Gdy sprawy są złożone, a decyzji jest dużo, "wąskie gardła" w hierarchii mogą spowalniać obsługę klienta i obieg informacji.
Niekoniecznie. Sztab to zwykle komórki doradcze wspierające kierownictwo, a polecenia służbowe nadal mogą iść linią. W zadaniach egzaminacyjnych "sztabowa" kojarzy się jednak z dodaniem doradztwa, a nie z czystym układem: jeden przełożony jako jedyne źródło poleceń.
Najczęściej wtedy, gdy pracownik ma więcej niż jednego przełożonego lub nie ma jasnego rozdziału kompetencji. Jest to typowe ryzyko struktur macierzowych i projektowych. W strukturze liniowej ryzyko jest mniejsze, bo polecenia pochodzą z jednego miejsca.
Szukaj słów-kluczy. "Jeden przełożony" i jedno raportowanie sugeruje strukturę liniową. "Doradcy/sztab" przy kierowniku sugeruje sztabową. "Projekt + dział" i dwóch przełożonych sugeruje macierzową. "Podział na oddziały" sugeruje oddziałową/dywizjonalną.
Typowe pułapki to pomijanie warunku "jednego" przełożonego, mylenie macierzowej ze sztabową oraz wybór odpowiedzi "najbardziej znanej" bez sprawdzenia definicji. Warto zawsze porównać opis z cechą wyróżniającą każdą strukturę.
Pomaga nauka przez kontrasty: dla każdej struktury zapisz 1 cechę kluczową i 1 przykład z praktyki urzędu. Następnie rozwiązuj krótkie opisy-scenariusze i dopasowuj nazwę struktury. Najważniejsze jest rozpoznawanie liczby przełożonych i źródła poleceń.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że struktura liniowa opiera się na zasadzie jedności rozkazodawstwa: pracownik ma jednego przełożonego, od którego otrzymuje polecenia i przed którym odpowiada za ich wykonanie.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw zarządzania/organizacji (rozdziały o strukturach organizacyjnych)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKU dotyczące typów struktur (liniowa, sztabowa, macierzowa, dywizjonalna)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie struktury na podstawie krótkich opisów sytuacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego