Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 2.
Strukturę rynkową, którą charakteryzuje występowanie na rynku tylko jednego dostawcy lub producenta danego towaru lub usługi, kontrolującego podaż i ceny nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Monopol to struktura rynku, w której występuje tylko jeden dostawca lub producent danego dobra/usługi. Taki podmiot może w znacznym stopniu kontrolować podaż oraz wpływać na poziom cen. Pozostałe odpowiedzi dotyczą rynków z wieloma firmami (konkurencja doskonała, monopolistyczna) lub z kilkoma dominującymi (oligopol).

Pełne wyjaśnienie:

Opis "tylko jeden dostawca lub producent danego towaru lub usługi, kontrolujący podaż i ceny" odpowiada pojęciu monopolu. Istotą monopolu jest jedyność sprzedawcy na danym rynku (w sensie danego dobra/usługi w określonych warunkach), co zwykle daje mu dużą siłę rynkową, czyli możliwość wpływania na ilość oferowaną (podaż) oraz na cenę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Konkurencja doskonała" zakłada istnienie bardzo wielu sprzedawców i nabywców, a pojedyncza firma nie kontroluje ceny (jest raczej "biorcą ceny"). Warunek "tylko jeden dostawca" jest tu wprost niespełniony.
  • "Konkurencja monopolistyczna" to rynek wielu firm oferujących produkty zróżnicowane (np. marką, cechami). Firma ma pewną swobodę cenową, ale nie jest jedynym sprzedawcą – nadal występuje konkurencja między wieloma podmiotami.
  • "Oligopol" oznacza, że na rynku działa kilku (a nie jeden) dużych sprzedawców/producentów, którzy mogą wzajemnie na siebie oddziaływać (np. reakcjami cenowymi). Oligopol może dawać siłę rynkową, ale nie spełnia kluczowego warunku wyłączności jednego dostawcy.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach opisowych najpierw podkreśl warunek liczby podmiotów ("jeden", "kilku", "wielu"), a dopiero potem dopasuj cechy cen i podaży. To zmniejsza ryzyko pomylenia monopolu z oligopolem lub konkurencją monopolistyczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest monopol w ekonomii?
Monopol to sytuacja rynkowa, w której na danym rynku działa tylko jeden sprzedawca (dostawca lub producent) danego dobra/usługi. Taki podmiot ma znaczną siłę rynkową, bo nie musi konkurować z innymi sprzedawcami i może w dużym stopniu wpływać na podaż oraz cenę.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o monopol?
Szukaj sformułowań typu: "jeden dostawca", "jedyny producent", "brak substytutów", "kontroluje podaż i ceny". Kluczowy jest warunek liczby firm: jeśli jest dokładnie jedna, to zwykle jest to monopol, niezależnie od dodatkowych opisów.
Dlaczego w monopolu firma może kontrolować ceny?
Brak bezpośrednich konkurentów oznacza, że klienci nie mogą łatwo przenieść zakupu do innego sprzedawcy tego samego dobra. To zwiększa siłę rynkową przedsiębiorstwa i pozwala mu wpływać na cenę poprzez decyzje o wielkości podaży, warunkach sprzedaży czy strategii cenowej.
Jaka jest różnica między monopolem a oligopolem?
Monopol oznacza jednego sprzedawcę na rynku, a oligopol – kilku dużych sprzedawców. W oligopolu decyzje jednej firmy często wywołują reakcje innych (np. wojny cenowe), natomiast w monopolu nie ma rywali na tym samym rynku, więc presja konkurencyjna jest dużo mniejsza.
Co odróżnia konkurencję doskonałą od monopolu?
W konkurencji doskonałej jest wielu sprzedawców i wielu nabywców, a pojedyncza firma nie ma wpływu na cenę (jest "biorcą ceny"). W monopolu jest jeden sprzedawca, więc ma on dużą możliwość kształtowania ceny i podaży. Różnica wynika głównie z liczby uczestników rynku.
Czy konkurencja monopolistyczna to to samo co monopol?
Nie. Konkurencja monopolistyczna występuje wtedy, gdy działa wiele firm, ale produkty są zróżnicowane (np. marką, jakością, stylem). Firma ma pewien wpływ na cenę, bo wyróżnia ofertę, ale nadal konkuruje z innymi. W monopolu sprzedawca jest tylko jeden.
Jakie błędy najczęściej robi się przy rozpoznawaniu struktur rynku?
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie liczby firm (jeden/kilku/wielu), wybór odpowiedzi na podstawie podobieństwa nazw ("monopol" vs "monopolistyczna") oraz utożsamianie "wpływu na cenę" wyłącznie z oligopolem. Pomaga podkreślanie słów-kluczy w treści.
Kiedy na egzaminie wybiera się odpowiedź "monopol"?
Gdy opis wskazuje na jedynego producenta lub dostawcę i brak bezpośredniej konkurencji na danym rynku. Dodatkowe elementy, takie jak kontrola podaży i cen, wzmacniają rozpoznanie. Jeśli pojawia się informacja o kilku firmach dominujących, to zwykle nie jest monopol.
Czy monopol zawsze oznacza najwyższe ceny dla klientów?
Niekoniecznie "zawsze", ale brak konkurencji często sprzyja wyższym cenom lub gorszym warunkom dla nabywców, bo presja konkurencyjna jest słaba. W praktyce poziom cen zależy też od popytu, kosztów, regulacji, możliwości wejścia nowych firm oraz istnienia substytutów.
Jak się uczyć struktur rynkowych do EKA.4?
Stwórz krótką ściągę definicji: liczba firm, zróżnicowanie produktu, wpływ na cenę, bariery wejścia. Potem ćwicz na opisach sytuacji rynkowych, a nie na samych nazwach. W testach najpierw ustal "ile firm", dopiero potem dopasuj typ rynku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że monopol to struktura rynku, w której występuje tylko jeden dostawca lub producent danego dobra/usługi.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Monopol" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Monopol (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Konkurencja doskonała" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Konkurencja_doskona%C5%82a (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Oligopol" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Oligopol (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw mikroekonomii (rozdział o strukturach rynku)
  • Słowniki i leksykony ekonomiczne (hasła: monopol, oligopol, konkurencja doskonała)
  • Notatki/arkusze maturalne i zawodowe z działu "rynek i konkurencja"
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego