Stal o zawartości 1,3% C należy do stali nadeutektoidalnych, czyli ma więcej węgla niż skład eutektoidalny w układzie żelazo–węgiel. To kluczowa informacja, bo przesądza o tym, jakie składniki pojawią się w temperaturze pokojowej przy przemianach bliskich równowagi (np. po powolnym chłodzeniu lub po wyżarzaniu).
Dla stali nadeutektoidalnych typowa mikrostruktura po zakończeniu przemian to:
- perlit (produkt przemiany eutektoidalnej austenitu), widoczny zwykle jako obszary o lamelarnej budowie (po trawieniu wyglądają na "ciemniejsze" lub wyraźnie prążkowane),
- cementyt proeutektoidalny (Fe3C), który wydziela się przed przemianą eutektoidalną, najczęściej na granicach dawnych ziaren austenitu, tworząc charakterystyczne obwódki/siatkę.
Dlatego poprawna odpowiedź to ta, która wskazuje rysunek pokazujący perlit w objętości ziaren oraz ciągłe lub częściowo ciągłe wydzielenia cementytu na granicach. Taki obraz jest najbardziej typowy dla stali nadeutektoidalnej o zawartości węgla powyżej eutektoidu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Najczęstsze pomyłki wynikają z mylenia składu podeutektoidalnego z nadeutektoidalnym oraz z utożsamiania "stali wysokowęglowej" wyłącznie z perlitem. Rysunek przedstawiający ferryt + perlit odpowiada stalom podeutektoidalnym, a nie nadeutektoidalnym. Z kolei obraz z dominującym cementytem bez typowego perlitu albo z cechami kojarzonymi z żeliwami (np. wydzielenia grafitu) nie pasuje do klasycznej stali 1,3% C.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "nadeutektoidalna", szukaj w odpowiedzi cementytu proeutektoidalnego; jeśli "podeutektoidalna", szukaj ferrytu proeutektoidalnego. To proste rozróżnienie często przesądza o wyborze właściwego rysunku.
