Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 5



PYTANIE NR 8.
Substancja Masa molowa (g/mol)
NaOH 40
HCl 36.5
Z powyższej tabeli wynika, że masa molowa NaOH wynosi 40 g/mol, a HCl - 36,5 g/mol. Ile gramów NaOH i HCl potrzebujesz do przygotowania odpowiednio 1M roztworu NaOH i 1M roztworu HCl o objętościach 250 ml każdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla roztworu 1 M liczba moli wynosi n = c·V.
Przy V = 250 ml = 0,250 dm³ otrzymujesz n = 1 mol/dm³ · 0,250 dm³ = 0,250 mol. Masa: m = n·M. Zatem NaOH: 0,250·40 = 10 g, a HCl: 0,250·36,5 = 9,125 g.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie molowe (molarność) 1 M oznacza 1 mol substancji w 1 dm³ roztworu. Kluczowe jest więc, aby objętość podstawić w dm³ (L), a nie w mililitrach.

Krok 1: zamiana objętości
250 ml = 0,250 dm³.

Krok 2: obliczenie liczby moli
Korzystamy z zależności: n = c · V.
Dla obu roztworów: n = 1 mol/dm³ · 0,250 dm³ = 0,250 mol.

Krok 3: obliczenie masy odczynnika
Stosujemy: m = n · M.

  • Dla NaOH: m = 0,250 mol · 40 g/mol = 10 g.
  • Dla HCl: m = 0,250 mol · 36,5 g/mol = 9,125 g.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartości typu 20 g i 18,25 g odpowiadają sytuacji, w której przyjęto 0,500 dm³ zamiast 0,250 dm³ (błąd objętości lub pomylenie połówek/dwukrotności). Wyniki 40 g i 36,5 g pasują do 1 dm³ roztworu 1 M, czyli pominięto fakt, że przygotowywana objętość to tylko 250 ml. Największe wartości (80 g i 73 g) wskazują na dodatkowe podwojenie (np. błędne przeliczenie jednostek lub mechaniczne mnożenie bez kontroli sensu wyniku).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź "test rozsądku": dla 250 ml wynik powinien stanowić dokładnie 1/4 masy potrzebnej na 1 dm³ roztworu o tym samym stężeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest roztwór 1M i jak go rozumieć w obliczeniach?
Roztwór 1M (1 mol/dm³) zawiera 1 mol substancji w 1 dm³ roztworu. W obliczeniach najpierw wyznaczasz liczbę moli: n = c·V (V w dm³), a potem masę: m = n·M. To pozwala policzyć, ile gramów trzeba odważyć.
Jak przeliczyć 250 ml na dm³, żeby poprawnie liczyć molarność?
1 dm³ = 1 L = 1000 ml. Dlatego 250 ml = 250/1000 dm³ = 0,250 dm³. Ten krok jest kluczowy, bo molarność jest podana w mol/dm³. Błędne podstawienie 250 zamiast 0,250 zwykle daje wynik tysiąc razy za duży.
Jak obliczyć masę substancji z molarności i masy molowej?
Stosuj schemat: m = c·V·M, gdzie c to molarność (mol/dm³), V to objętość roztworu (dm³), a M to masa molowa (g/mol). Najpierw liczysz n = c·V, a potem m = n·M. Dzięki temu nie gubisz jednostek.
Dlaczego dla 250 ml roztworu 1M nie waży się masy molowej w gramach?
Masa molowa w gramach odpowiada 1 molowi, ale 1 mol jest w 1 dm³ roztworu 1M. Jeśli przygotowujesz 0,250 dm³, to potrzebujesz tylko 0,250 mola, czyli 1/4 masy. Pominięcie objętości to najczęstsza przyczyna błędu.
Czy do sporządzania roztworu 1M zawsze wystarczy odważyć i dolać wody do kreski?
W praktyce laboratoryjnej odważasz obliczoną masę odczynnika, rozpuszczasz w niewielkiej ilości wody, przenosisz ilościowo do kolby miarowej i dopełniasz do objętości końcowej. To ważne, bo objętość roztworu po rozpuszczeniu nie jest równa objętości dodanej wody.
Jakie błędy jednostek najczęściej psują wynik w zadaniach o molarności?
Najczęściej pojawia się: (1) podstawienie ml zamiast dm³, (2) zapis 0,25 jako 25 lub odwrotnie, (3) użycie 1 dm³ "z przyzwyczajenia", mimo że w treści jest 250 ml. Pomaga zapisywanie jednostek przy każdej liczbie i kontrola sensu wyniku.
Jak szybko sprawdzić, czy wynik masy ma sens bez liczenia od zera?
Użyj kontroli proporcji: dla 1M i 1 dm³ masa wynosi M (w gramach). Dla 250 ml, czyli 0,25 dm³, masa musi być cztery razy mniejsza niż M. Jeśli wychodzi Ci około M lub większa, najpewniej zgubiłeś przeliczenie objętości.
Co oznacza masa molowa i skąd się bierze w zadaniach egzaminacyjnych?
Masa molowa (g/mol) mówi, ile gramów waży 1 mol substancji. W zadaniach bywa podana w tabeli, żeby nie trzeba było jej wyliczać z mas atomowych. Następnie łączy się ją z liczbą moli: m = n·M, aby dostać masę do odważenia.
Czy wynik 9,125 g dla HCl oznacza, że HCl jest zawsze ciałem stałym do ważenia?
Nie. To wynik rachunkowy dla czystej substancji o podanej masie molowej. W praktyce HCl często występuje jako roztwór wodny o określonym stężeniu, wtedy oblicza się potrzebną objętość/masę roztworu handlowego. Egzaminowe zadanie może jednak celowo upraszczać do obliczeń masy.
Jak przygotować się do zadań o roztworach na egzamin technika analityka?
Ćwicz stały zestaw kroków: (1) zamiana jednostek na dm³, (2) obliczenie moli n = c·V, (3) przeliczenie na masę m = n·M, (4) kontrola proporcji do 1 dm³. Warto rozwiązać serię zadań na 100 ml, 250 ml i 500 ml, bo ujawniają błędy skali.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla roztworu 1 M liczba moli wynosi n = c·V.Przy V = 250 ml = 0,250 dm³ otrzymujesz n = 1 mol/dm³ · 0,250 dm³ = 0,250 mol.

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): "amount concentration" (molar concentration), https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (dostęp: 2026-03-02)
  • OpenStax Chemistry 2e: "Molarity", https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/4-5-molarity (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Stężenie molowe", https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Rozdziały z chemii ogólnej dotyczące moli, masy molowej i stężeń roztworów
  • Instrukcje laboratoryjne sporządzania roztworów (ćwiczenia z przeliczaniem ml ↔ dm³)
  • Zadania rachunkowe z molarności (c = n/V, m = c·V·M) z kluczem odpowiedzi
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego