Substancja pomocnicza (excipient) to składnik produktu leczniczego, który nie jest substancją czynną, lecz wspiera wytworzenie i właściwe działanie postaci leku. Może odpowiadać m.in. za: nadanie lepkości, stabilizację, ułatwienie sporządzenia, poprawę konsystencji, właściwości emulgujące lub wiążące.
Odpowiedź "gummi arabicum" jest właściwa, ponieważ guma arabska (żywica/polisacharyd roślinny) jest klasycznie wykorzystywana jako składnik technologiczny, np. jako lepiszcze lub stabilizator w niektórych formulacjach i recepturze.
Pozostałe propozycje nie pasują do definicji substancji pomocniczej w typowym ujęciu dydaktycznym:
- "acidum boricum" (kwas borowy) jest kojarzony z działaniem farmakologicznym/antyseptycznym w określonych zastosowaniach, więc nie jest typowym przykładem obojętnego technologicznie "nośnika".
- "acidum salicylicum" (kwas salicylowy) ma działanie lecznicze (m.in. keratolityczne) i występuje jako substancja czynna w preparatach dermatologicznych.
- "jecoris aselli oleum" (olej z wątroby dorsza) jest surowcem o znaczeniu żywieniowym/zdrowotnym (źródło witamin), a nie klasyczną substancją pomocniczą służącą wyłącznie do nadania cech technologicznych postaci leku.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się surowiec znany z funkcji "technologicznej" (gumy, skrobie, woski, podłoża, stabilizatory), częściej będzie to substancja pomocnicza niż kwasy o znanym działaniu terapeutycznym.
