KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 12

PYTANIE NR 11.
SubstancjaAbsorpcja światła UV [nm]
Substancja A200
Substancja B250
Substancja C300
Substancja D350
Analizujesz próbkę nieznaną za pomocą spektroskopii UV-Vis i obserwujesz absorpcję światła o długości fali 250 nm. Którą substancję prawdopodobnie analizujesz?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać substancję, porównuje się obserwowaną długość fali 250 nm z wartościami absorpcji w tabeli.
Jedynie "Substancja B" ma przypisaną absorpcję przy 250 nm, więc to ona najtrafniej odpowiada za zaobserwowany sygnał. Pozostałe pozycje dotyczą innych długości fali.

Pełne wyjaśnienie:

W spektroskopii UV-Vis analizuje się, jak badana próbka pochłania (absorbuje) promieniowanie o różnych długościach fali. Jeżeli w wyniku pomiaru obserwujesz sygnał absorpcji przy 250 nm, to w najprostszym ujęciu możesz porównać tę wartość z danymi referencyjnymi (np. tabelą długości fal, przy których poszczególne substancje wykazują absorpcję).

W podanej tabeli znajdują się cztery substancje oraz odpowiadające im wartości długości fali w nm. Wiersz dla "Substancji B" wskazuje 250 nm, więc to ona jest najbardziej prawdopodobnym kandydatem, jeśli zakładamy, że obserwowane 250 nm odpowiada charakterystycznej absorpcji tej substancji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Substancja A" ma w tabeli 200 nm, więc nie pasuje do obserwacji 250 nm.
  • "Substancja C" ma 300 nm, czyli inną długość fali niż zmierzona.
  • "Substancja D" ma 350 nm, również niezgodne z wynikiem.

W praktyce laboratoryjnej warto pamiętać, że sama pojedyncza długość fali bywa niewystarczająca do jednoznacznej identyfikacji (możliwe są nakładania pasm, mieszaniny lub wpływ rozpuszczalnika). Jednak w konstrukcji tego zadania decydujące jest proste dopasowanie liczby z obserwacji do tabeli referencyjnej, co jednoznacznie wskazuje na "Substancję B".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spektroskopia UV-Vis to metoda instrumentalna, w której mierzy się pochłanianie promieniowania ultrafioletowego i widzialnego przez próbkę. Wynikiem jest informacja, przy jakich długościach fali pojawia się absorpcja oraz jak duża jest absorbancja, co wspiera identyfikację i oznaczanie stężeń.
Jednostka nm oznacza długość fali. Tabela mówi, przy jakiej długości fali dana substancja wykazuje charakterystyczną absorpcję (często związaną z maksimum pasma). W zadaniu porównujesz zmierzoną wartość (np. 250 nm) z wartościami w wierszach tabeli.
W zadaniu jedyną substancją z przypisaną absorpcją przy 250 nm jest "Substancja B". Dopasowanie jest jednoznaczne: obserwacja 250 nm odpowiada dokładnie wartości z tabeli. Pozostałe substancje mają inne długości fali (200, 300 i 350 nm).
Nie zawsze. W realnym laboratorium różne związki mogą mieć pasma w podobnych zakresach, a próbka może być mieszaniną. Do pewnej identyfikacji zwykle analizuje się całe widmo, warunki pomiaru i często stosuje wzorce. W tym zadaniu przyjęto uproszczenie: 1 wartość w tabeli = 1 substancja.
Najczęściej to: szybkie "rzucenie okiem" i wybranie złego wiersza, pomylenie 250 z 200/300 (błąd uwagi), albo dopasowanie "najbliższej" wartości zamiast identycznej. Pomaga systematyczne porównanie: sprawdź każdy wiersz i wybierz dokładną zgodność.
W tym typie pytania kluczowa jest długość fali (nm), bo to ona służy do dopasowania do tabeli. Absorbancja opisuje "ile" światła pochłonięto, ale bez podanych wartości absorbancji nie da się jej tu wykorzystać. Zadanie sprawdza czytanie danych i dopasowanie.
Urządzenie generuje promieniowanie o wybranej długości fali (lub skanuje zakres), przepuszcza je przez kuwetę z próbką i mierzy, ile światła dociera do detektora. Na tej podstawie wyznacza się transmitancję i absorbancję, a następnie interpretuje widmo lub wykonuje oznaczenia ilościowe.
Gdy wykonuje się oznaczenie ilościowe przy ustalonej długości fali (często przy maksimum absorpcji, czyli λmax) lub gdy sprawdza się obecność charakterystycznego pasma. W rutynowej kontroli jakości często mierzy się jedną długość fali, aby szybko ocenić stężenie analitu.
λmax to długość fali, przy której pasmo absorpcji ma największą intensywność w danym zakresie. Żeby to potwierdzić, zwykle rejestruje się widmo w szerszym przedziale, a nie tylko punktowy odczyt. Pomocne jest też porównanie ze wzorcem i powtarzalny kształt pasma.
Ćwicz czytanie tabel i prostych widm: dopasowywanie długości fali, rozumienie pojęć transmitancji i absorbancji oraz podstaw aparatury (kuweta, detektor, monochromator). Na egzaminie najpierw zaznacz daną liczbową z treści (tu: 250 nm), potem szukaj identycznej wartości w danych.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pozostałe pozycje dotyczą innych długości fali."

Źródła:

  • Skoog, Holler, Crouch, "Principles of Instrumental Analysis", rozdział dotyczący spektrofotometrii UV-Vis (UV-Visible Spectroscopy), wydanie książkowe (weryfikacja pojęć: absorpcja, długość fali)
  • Harris, "Quantitative Chemical Analysis", część dotycząca spektrofotometrii (UV-Vis), opis zależności absorbancji od długości fali i interpretacji widm
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book) – hasło dotyczące ultraviolet/visible spectroscopy (UV/Vis): https://goldbook.iupac.org/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z analizy instrumentalnej (działy UV-Vis)
  • Instrukcje obsługi spektrofotometrów UV-Vis (zasada działania i interpretacja wyników)
  • Materiały ćwiczeniowe z interpretacji widm i doboru λmax

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego