KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 14.
Surowcem wyjściowym do otrzymania Belladonnae folii tinctura normata jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nazwa Belladonnae folii tinctura normata oznacza nalewkę normowaną sporządzaną z liści belladonny (pokrzyku wilczej jagody). Człon folii wskazuje na organ roślinny (liść), a Belladonnae – na gatunek. Dlatego surowcem wyjściowym jest liść pokrzyku, nie liść oczaru, brzozy ani boldo.

Pełne wyjaśnienie:

Belladonnae folii tinctura normata to nazwa łacińska przetworu roślinnego. Aby poprawnie wskazać surowiec wyjściowy, trzeba rozłożyć nazwę na elementy:

  • Belladonnae – odnosi się do belladonny, czyli pokrzyku wilczej jagody (Atropa belladonna).
  • folii – oznacza liści (organ: liść).
  • tinctura – nalewka, czyli przetwór otrzymywany zwykle przez wytrawianie surowca roślinnego odpowiednim rozpuszczalnikiem.
  • normata – "normowana", czyli standaryzowana pod względem zawartości określonych substancji czynnych (w praktyce oznacza to, że przetwór ma spełniać wymagania jakościowe dotyczące m.in. zawartości składników aktywnych).

Z tego wynika, że surowcem wyjściowym do otrzymania takiej nalewki są liście pokrzyku. To właśnie one stanowią właściwy surowiec odpowiadający członom Belladonnae i folii w nazwie.

Pozostałe propozycje są błędne, bo wskazują inne, niepowiązane surowce roślinne:

  • Liść oczaru jest surowcem z innej rośliny i spotyka się go w innych zastosowaniach; nie odpowiada nazwie Belladonnae.
  • Liść brzozy również nie jest liściem belladonny; pomyłka może wynikać z tego, że to popularny surowiec w fitoterapii, ale nie pasuje do nazwy przetworu.
  • Liść boldo to kolejny odrębny surowiec; mylące bywa to, że także występuje w formach przetworów roślinnych, jednak nazwa jednoznacznie wskazuje na belladonnę.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe jest rozpoznanie członu określającego organ roślinny (folium/folii – liść, radix – korzeń, flos – kwiat, fructus – owoc) oraz członu określającego roślinę. To często pozwala odpowiedzieć bez pamięciowego zgadywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Folii" oznacza liści. W nazewnictwie farmaceutycznym to informacja o organie roślinnym użytym jako surowiec (liść), w odróżnieniu od np. radix (korzeń) czy flos (kwiat). Dzięki temu łatwiej dobrać właściwy surowiec do przetworu.
Pokrzyk wilcza jagoda to roślina określana łacińsko jako Atropa belladonna. W kontekście surowców aptecznych nazwa "Belladonna" wskazuje, że przetwór ma związek właśnie z tym gatunkiem, a nie z innymi popularnymi surowcami liściastymi.
Bo nazwa przetworu zawiera "Belladonnae", czyli odniesienie do belladonny. Liść brzozy jest innym, niezależnym surowcem roślinnym. W takich pytaniach nie wybiera się "popularnego liścia", tylko ten, który wynika bezpośrednio z członu gatunkowego w nazwie.
"Tinctura" to nalewka – przetwór otrzymywany z surowca roślinnego przy użyciu odpowiedniego rozpuszczalnika. Na egzaminie warto kojarzyć, że "tinctura" nie mówi, z jakiej rośliny jest produkt; o tym informuje dopiero człon gatunkowy, np. "Belladonnae".
"Normata" oznacza, że przetwór jest standaryzowany jakościowo – ma spełniać określone wymagania dotyczące składu, np. zawartości wybranych substancji czynnych. W pytaniu nie trzeba znać liczb, ale trzeba rozumieć, że to nadal nalewka z konkretnego surowca.
Roślina jest zwykle w członie "-ae" (np. Belladonnae), a organ ma osobny człon (np. folii). Najpierw identyfikujesz gatunek, potem organ. To prosta strategia, która ogranicza zgadywanie i działa w wielu zadaniach z farmakognozji.
Najczęściej myli się surowce "liściowe" między sobą (np. wybiera się liść innej rośliny, bo jest znany z praktyki). Drugi błąd to pomijanie członu organowego (folii) i traktowanie nazwy jak ogólnej "nalewki ziołowej", bez wskazania konkretnego surowca.
Zwykle nie. To pytanie sprawdza przede wszystkim umiejętność dopasowania nazwy łacińskiej przetworu do polskiej nazwy surowca. Znajomość działania może pomagać w nauce, ale kluczowa jest analiza nazwy: gatunek + organ + postać przetworu.
Zawsze, gdy pytanie dotyczy surowców i przetworów roślinnych. Końcówki w dopełniaczu (np. "Belladonnae", "folii") pokazują relacje: "czego?" – belladonny i "czego?" – liści. To szybka metoda, by odczytać sens nazwy bez dodatkowych danych.
Najlepiej uczyć się parami: łacińska nazwa surowca i polski odpowiednik oraz osobno lista organów (folium, radix, flos, fructus, herba). Dobre efekty daje też praca na fiszkach i rozwiązywanie zadań, w których nazwa przetworu wskazuje surowiec wyjściowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nazwa Belladonnae folii tinctura normata oznacza nalewkę normowaną sporządzaną z liści belladonny (pokrzyku wilczej jagody).

Materiały:

  • Podręczniki z farmakognozji (nazwy łacińskie surowców, organy roślinne, przetwory)
  • Słowniki/wykazy surowców farmakopealnych (łacina–polski odpowiednik)
  • Materiały do nauki receptury aptecznej obejmujące przetwory roślinne (nalewki, wyciągi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego