Suwmiarka z noniuszem pozwala odczytywać ułamkową część milimetra dzięki temu, że podziałka noniusza jest "minimalnie inna" niż podziałka główna. W praktyce szkolnej rozdzielczość (często nazywana w zadaniach "dokładnością odczytu") wiąże się bezpośrednio z liczbą działek noniusza.
Dlaczego 20 kresek daje 0,05 mm?
Jeżeli noniusz ma 20 działek, to odpowiada to podziałowi milimetra na 20 równych części. Najmniejszy możliwy krok odczytu wynosi wtedy:
1 mm / 20 = 0,05 mm
To właśnie jest wartość, o jaką może zmienić się wynik wskazania przy przesunięciu szczęk o jedną "działkę" wynikającą z dopasowania kreski noniusza do kreski skali głównej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 0,02 mm – taka rozdzielczość występuje typowo przy większej liczbie działek noniusza (np. gdy milimetr dzielony jest na 50 części), więc nie pasuje do 20 kresek.
- 0,10 mm – odpowiadałoby sytuacji, w której milimetr jest dzielony na 10 części (noniusz 10-działkowy), a nie 20-działkowy.
- 0,20 mm – to bardzo mała rozdzielczość, odpowiadająca jeszcze mniejszej liczbie działek (np. 5), więc byłaby nieadekwatna dla noniusza z 20 kreskami.
Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach najczęściej chodzi o rozdzielczość odczytu, a nie o całkowity błąd pomiaru. Błąd pomiaru zależy też od stanu narzędzia, techniki docisku, temperatury i kalibracji.
