KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Symbol jednostki stosowanej do oznaczania pracy przewozowej ładunków to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Praca przewozowa ładunków to wielkość opisująca wykonany przewóz jako iloczyn masy ładunku i odległości. Dlatego stosuje się jednostkę tonokilometr, zapisywaną skrótem tkm. "km" mierzy tylko drogę, "h" czas, a "pkm" odnosi się do przewozów pasażerskich, nie ładunków.

Pełne wyjaśnienie:

Praca przewozowa ładunków nie opisuje ani samej odległości, ani samej masy, ani czasu przejazdu. Jest to miara "łączna", która pokazuje, jaki przewóz faktycznie wykonano: uwzględnia ile ładunku przewieziono oraz jak daleko.

W praktyce przyjmuje się, że praca przewozowa ładunków jest wyrażana w tonokilometrach. Jeden tonokilometr odpowiada przewiezieniu 1 tony ładunku na odległość 1 kilometra. Standardowym skrótem tej jednostki jest tkm, dlatego odpowiedź "tkm" jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne, bo opisują inne wielkości:

  • "km" to kilometr, czyli jednostka odległości. Nie zawiera informacji o masie/ilości ładunku, więc nie może być jednostką pracy przewozowej.
  • "h" to godzina, jednostka czasu. W transporcie służy m.in. do opisu czasu pracy lub czasu przejazdu, ale nie opisuje wykonanej pracy przewozowej.
  • "pkm" jest typowo kojarzone z pracą przewozową pasażerów (pasażerokilometry). To inny rodzaj przewozu i inna metodologiczna kategoria niż ładunki.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: ładunki → tkm, bo pojawia się "ton-"; natomiast przewozy osób opisuje się jednostkami opartymi o pasażera (np. pasażerokilometr). Dzięki temu łatwiej uniknąć pomylenia skrótów w zadaniach testowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Praca przewozowa ładunków to miara wykonanej usługi przewozu, która łączy masę/ilość ładunku i odległość. Dzięki temu opisuje, ile realnie "transportu" wykonano, a nie tylko jak daleko jechał pojazd.
tkm oznacza tonokilometr, czyli jednostkę pracy przewozowej ładunków. W uproszczeniu: 1 tkm odpowiada przewiezieniu 1 tony ładunku na odległość 1 km.
Kilometr opisuje tylko odległość. Praca przewozowa musi uwzględniać również ile ładunku przewieziono. Dlatego sama odległość (km) nie wystarcza do porównywania przewozów o różnym tonażu.
Nie. Godzina (h) jest jednostką czasu i służy np. do opisu czasu jazdy, postoju lub pracy kierowcy. Praca przewozowa odnosi się do efektu przewozu (ładunek × droga), więc wyraża się ją w tkm.
pkm najczęściej odnosi się do miar pracy przewozowej w transporcie pasażerskim (pasażerokilometry). Stosuje się go do opisu przewozu osób, a nie ładunków, dlatego w pytaniu o ładunki poprawny jest skrót tkm.
Najprościej: t jak tona → przewozy ładunków (tkm). Litera p kojarzy się z pasażerem → przewozy osób (pkm). To szybka metoda, która zmniejsza ryzyko pomyłki w teście.
Potrzebujesz dwóch informacji: masy ładunku (np. w tonach) oraz odległości przewozu (w km). Praca przewozowa w tkm wynika z ich połączenia, bo opisuje "tony przewiezione na kilometry".
Tonokilometry wykorzystuje się w raportach i analizach działalności transportowej: do porównywania wyników przewozów, oceny efektywności, planowania mocy przewozowych oraz analizy kosztów w przeliczeniu na jednostkę wykonanej pracy.
Najczęstsze błędy to: wybór "km" (bo jest najbardziej znane), mylenie przewozów ładunków z pasażerskimi (tkm vs pkm) oraz ignorowanie tego, że praca przewozowa jest wielkością złożoną, a nie pojedynczą miarą czasu lub drogi.
Poza tkm w praktyce spotyka się m.in. kilometry (przebieg), czas pracy/jazdy (h), masę ładunków (t) oraz wskaźniki ekonomiczne (np. koszt na km). Każdy z nich mierzy inny aspekt, więc nie są zamienne.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Praca przewozowa ładunków to wielkość opisująca wykonany przewóz jako iloczyn masy ładunku i odległości."

Źródła:

  • Eurostat Statistics Explained – Glossary: Tonne-kilometre (tkm), https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Tonne-kilometre_(tkm) - accessed 2026-02-27
  • UNECE – Terminology/definitions for transport statistics (tonne-kilometres as measure of freight transport performance), https://unece.org/transport/publications/illustrated-glossary-transport-statistics-4th-edition - accessed 2026-02-27
  • OECD Data/Glossary – Tonne-kilometres (freight transport measurement), https://data.oecd.org/transport/freight-transport.htm - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Słowniczki statystyki transportu (np. Eurostat) – hasło "tonne-kilometre"
  • Podręczniki z podstaw transportu i spedycji (dział: praca przewozowa, wskaźniki eksploatacyjne)
  • Materiały GUS/Eurostat dot. metodologii statystyk transportu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego