KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Symbol zakazu ponownego użycia (okrąg z ukośną linią) z cyfrą 6 na osprzęcie endoskopowym oznacza, że można go użyć maksymalnie ile razy?
Obraz przedstawia prostą grafikę na jednolitym, białym tle, składającą się z elementu tekstowego oraz znaku graficznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol zakazu z ukośną kreską i cyfrą 6 oznacza "nie używać po raz szósty".
Maksymalnie dopuszcza więc 5 pełnych cykli (użycie + dekontaminacja + sterylizacja). Po piątym użyciu osprzęt endoskopowy należy wycofać z obiegu. Nie należy odczytywać tej cyfry jako liczby dopuszczalnych użyć.

Pełne wyjaśnienie:

Na wyrobach medycznych producenci stosują ujednolicone znaki graficzne. Symbol zakazu (okrąg z ukośną kreską) z wpisaną cyfrą oznacza zakaz wykonania użycia o tym numerze, a więc limit użyć równy "N−1".

W przedstawionym oznakowaniu przekreślona "6" znaczy "nie używać po raz szósty". W praktyce osprzęt można bezpiecznie dopuścić najwyżej do 5 użyć, czyli 5 pełnych cykli reprocesowania. Każdy cykl to nie tylko sama sterylizacja, ale całość: użycie kliniczne, następnie dekontaminacja (mycie i dezynfekcja), kontrola stanu i kompletności oraz sterylizacja zgodnie z procedurą i zaleceniami producenta.

Odpowiedź "sześciokrotnie" jest błędna, ponieważ opiera się na intuicyjnym, ale niepoprawnym odczytaniu cyfry jako liczby dozwolonych użyć. Gdyby wyrób był dopuszczony do 6 użyć, zakazane byłoby dopiero kolejne użycie (czyli symbol wskazywałby zakaz 7. użycia). Odpowiedzi "siedmiokrotnie" i "ośmiokrotnie" także nie pasują do tego oznakowania, bo przekreślona "6" nie może oznaczać wyższych limitów niż 5.

Dla technika sterylizacji medycznej kluczowe jest rzetelne śledzenie liczby cykli (np. w dokumentacji obiegu lub w systemie identyfikacji) i wycofanie elementu po osiągnięciu limitu. Przekroczenie limitu może zwiększać ryzyko nieskutecznej dekontaminacji, uszkodzeń materiału oraz zagrożenia dla pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odmiana symbolu zakazu użycia. Przekreślona cyfra wskazuje, że użycie o tym numerze jest zabronione. W praktyce limit użyć wynosi "N−1", czyli np. przekreślona 6 oznacza, że nie wolno użyć po raz szósty (maks. 5 użyć).
Przekreślona "6" oznacza "nie używać po raz szósty". Zatem osprzęt można zastosować maksymalnie 5 razy (5 cykli). Po piątym użyciu i reprocesowaniu element należy wycofać zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i instrukcją producenta.
Logika jest taka sama: przekreślona "2" oznacza "nie używać po raz drugi". Skoro drugie użycie jest zakazane, wyrób można wykorzystać tylko raz. To praktyczny przykład, że liczba na symbolu nie jest "limitem dozwolonym", tylko numerem użycia, którego nie wolno wykonać.
Gdy oznakowanie wskazuje zakaz 6. użycia, element należy wycofać po piątym użyciu. Oznacza to, że po wykonaniu 5 cykli (użycie kliniczne + dekontaminacja + sterylizacja) nie wolno go już dopuścić do kolejnego użycia w obiegu.
Najbezpieczniej liczyć każdy pełny cykl obiegu: użycie kliniczne danego elementu, a następnie jego dekontaminację (mycie i dezynfekcję), kontrolę oraz sterylizację. Licznik nie "cofa się" po sterylizacji; sterylizacja jest częścią cyklu.
Przekroczenie limitu może zwiększać ryzyko uszkodzeń materiału, mikropęknięć i pogorszenia możliwości skutecznego mycia oraz dezynfekcji. W konsekwencji rośnie ryzyko nieskutecznej dekontaminacji i zagrożenia dla pacjenta. Dlatego limit z oznakowania trzeba traktować jako wymóg bezpieczeństwa.
Nie. Dekontaminacja i sterylizacja to czynności wykonywane w ramach cyklu, a nie powód do rozpoczęcia liczenia od nowa. Jeśli producent ograniczył liczbę użyć, to każdy cykl obiegu (użycie + reprocesowanie) przybliża wyrób do osiągnięcia limitu.
Stosuje się rozwiązania przyjęte w danej jednostce, np. wpis w dokumentacji obiegu, oznaczenie w systemie identyfikacji, karta narzędzia lub inny rejestr. Najważniejsze jest, aby zapis był jednoznaczny i możliwy do odtworzenia podczas kontroli lub analizy zdarzeń.
Kluczowe są dwa elementy: okrąg z ukośną kreską (znak zakazu) oraz cyfra w środku. To nie jest ogólne ostrzeżenie o zagrożeniu, tylko informacja o zakazie określonego użycia. Warto patrzeć na komplet symbolu, nie tylko na samą liczbę.
Najczęstszy błąd to odczytanie cyfry dosłownie jako "dozwolone N użyć". W symbolach zakazu chodzi o to, że N-te użycie jest zabronione, więc limit wynosi N−1. Drugi częsty błąd to nieuwzględnienie, że liczy się pełny cykl obiegu wyrobu.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Symbol zakazu z ukośną kreską i cyfrą 6 oznacza "nie używać po raz szósty".Maksymalnie dopuszcza więc 5 pełnych cykli (użycie + dekontaminacja + sterylizacja)."

Źródła:

  • PN-EN ISO 15223-1, "Wyroby medyczne — Symbole do stosowania z informacjami dostarczanymi przez producenta", symbol 5.4.2 "Do not re-use"
  • ISO 15223-1, "Medical devices — Symbols to be used with information to be supplied by the manufacturer", symbol 5.4.2 "Do not re-use"

Materiały:

  • PN-EN ISO 15223-1 (symbole na wyrobach medycznych) – część dotycząca "Do not re-use" i konwencji symboli
  • Procedury wewnętrzne sterylizatorni dotyczące identyfikacji i śledzenia narzędzi/wyrobów
  • Instrukcje producenta (IFU) dla osprzętu endoskopowego z ograniczeniem liczby użyć

Aktualizacja pytania: 19.05.2026



Aktualizacja pytania: 19.05.2026
📡 Brak połączenia internetowego