W optyce spotyka się kilka rodzajów powiększenia, które opisują różne aspekty tworzenia obrazu:
- Powiększenie poprzeczne (często oznaczane β) odnosi się do wymiarów prostopadłych do osi optycznej. Intuicyjnie mówi, jak zmienia się "wysokość" obrazu względem "wysokości" przedmiotu.
- Powiększenie podłużne (w tej konwencji oznaczone α, spotyka się też zapis M z indeksem) dotyczy zmian wzdłuż osi optycznej. Jest związane z tym, jak zmienia się położenie obrazu na osi, gdy zmienia się położenie przedmiotu na osi.
- Powiększenie kątowe (często γ) opisuje stosunek kątów widzenia obrazu i przedmiotu, typowe np. dla przyrządów obserwacyjnych.
- Powiększenie wizualne to pojęcie używane w kontekście subiektywnej obserwacji (np. przez oko lub w przyrządach), ale nie jest tym samym, co ściśle zdefiniowane powiększenia geometryczne wzdłuż/ w poprzek osi.
Dlatego odpowiedź "podłużne" jest właściwa: opisuje powiększenie w kierunku osi optycznej, a w przyjętym zestawie oznaczeń odpowiada mu symbol α.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "kątowe" kusi, bo α bardzo często kojarzy się z kątem w innych działach fizyki i matematyki. Tutaj jednak pytanie dotyczy oznaczeń powiększeń, a nie kątów.
- "wizualne" jest terminem używanym w opisach przyrządów obserwacyjnych, ale nie wskazuje na powiększenie wzdłuż osi i nie odpowiada typowemu podziałowi na poprzeczne/podłużne/kątowe.
- "poprzeczne" dotyczy wymiarów prostopadłych do osi optycznej i zwykle jest wiązane z innym symbolem niż α w zestawieniach oznaczeń.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze łącz typ powiększenia z kierunkiem (poprzeczne = prostopadle do osi, podłużne = wzdłuż osi, kątowe = kąty widzenia). To ogranicza ryzyko pomylenia symboli, gdy w różnych źródłach spotkasz odmienne konwencje.
