W pytaniu kluczowe jest rozróżnienie, czy wskazany symptom należy do somatycznych (fizjologicznych) objawów lęku, czy raczej do objawów z innych obszarów funkcjonowania dziecka.
Odpowiedź "moczenie nocne i zaburzenia snu." pasuje do kategorii somatycznej, ponieważ u części dzieci przewlekły lęk i stres (m.in. w kontekście krzywdzenia) mogą manifestować się poprzez reakcje ciała: zaburzenia zasypiania, wybudzanie, koszmary, a także regres rozwojowy i dolegliwości o charakterze psychosomatycznym. Moczenie nocne bywa rozpatrywane jako objaw współwystępujący z napięciem emocjonalnym i przeciążeniem stresem, choć w praktyce zawsze trzeba brać pod uwagę także przyczyny medyczne.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym ujęciu?
- "unikanie kontaktów społecznych." – to przede wszystkim objaw z obszaru funkcjonowania społecznego i zachowania (wycofanie), a nie objaw somatyczny.
- "zaburzony obraz własnego ciała." – dotyczy obrazu siebie i samooceny; częściej kojarzy się z problemami tożsamościowymi lub zaburzeniami odżywiania, a nie z somatycznym wymiarem lęku.
- "trudność w nauce i problemy z pamięcią." – to objawy poznawcze (koncentracja, pamięć robocza), które mogą współwystępować ze stresem, ale nie są klasyfikowane jako somatyczne.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "somatyczne", szukaj odpowiedzi odnoszących się do snu, apetytu, bólu, dolegliwości z ciała, regresu fizjologicznego (np. moczenie), a nie do relacji społecznych czy osiągnięć szkolnych.
