KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 29.
Synonimem Pyoctaninum coeruleum jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pyoctaninum coeruleum to tradycyjna nazwa odnoszona do fioletu gencjanowego (barwnika o działaniu antyseptycznym stosowanego miejscowo). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych substancji odkażających: dermatolu, jodyny oraz nadmanganianu potasu, więc nie są synonimami tej nazwy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznawania synonimów nazw surowców/produktów spotykanych w praktyce aptecznej. Prawidłowa odpowiedź: "fiolet gencjanowy", ponieważ nazwa Pyoctaninum coeruleum jest tradycyjnie odnoszona do fioletu gencjanowego (gentian violet) – barwnika o działaniu antyseptycznym, stosowanego miejscowo m.in. w preparatach do skóry.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "dermatol" to inna substancja (związek o działaniu ściągającym/odkażającym), mająca odrębne nazewnictwo i niebędąca synonimem pyoctaniny.
  • "jodyna" to roztwór jodu w alkoholu (antyseptyk o charakterystycznej brunatnej barwie). Jest często kojarzona z odkażaniem, ale to zupełnie inny środek niż fiolet gencjanowy.
  • "nadmanganian potasu" (potassium permanganate) to silny utleniacz używany m.in. do sporządzania roztworów odkażających; również nie jest synonimem pyoctaniny.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o synonimy najczęściej nie da się "wyliczyć" poprawnej odpowiedzi z logiki – decyduje znajomość par nazwa łacińska ↔ nazwa zwyczajowa. Dobrą metodą nauki jest tworzenie fiszek: po jednej stronie nazwa łacińska (np. Pyoctaninum coeruleum), po drugiej polski odpowiednik (fiolet gencjanowy) oraz krótka notatka o zastosowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To tradycyjna (spotykana w starszym nazewnictwie) nazwa odnoszona do fioletu gencjanowego, czyli barwnika o działaniu antyseptycznym stosowanego miejscowo. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o skojarzenie nazwy łacińskiej z polskim synonimem.
Fiolet gencjanowy to barwnik wykazujący działanie antyseptyczne, stosowany miejscowo. W praktyce bywa kojarzony z preparatami do skóry. Na egzaminie najczęściej sprawdza się jego rozpoznanie i synonimy, a nie szczegółowe dawkowanie.
Dermatol to nazwa innej substancji stosowanej w dermatologii, o odrębnym składzie chemicznym i innym nazewnictwie. W pytaniach o synonimy liczy się zgodność nazwy z konkretną substancją, a nie ogólne skojarzenie z "czymś odkażającym".
Oba środki są kojarzone z odkażaniem i stosowaniem miejscowym, więc działa tu heurystyka dostępności (wybieramy to, co najczęściej słyszymy). Jednak jodyna to preparat jodowy, a fiolet gencjanowy to barwnik – nazwy i substancje są różne.
Nie. Nadmanganian potasu to silny utleniacz używany do sporządzania roztworów, natomiast Pyoctaninum coeruleum odnosi się do fioletu gencjanowego (barwnika). Na egzaminie rozróżniaj: utleniacz vs barwnik antyseptyczny.
Synonim to inna nazwa tej samej substancji. Jeśli odpowiedzi są "z tej samej grupy" (różne antyseptyki), to nie znaczy, że są synonimami. Pomaga uczenie się par: nazwa łacińska ↔ nazwa polska oraz krótkiej cechy rozpoznawczej.
Najczęstsze pułapki to: mylenie preparatów o podobnym zastosowaniu, kojarzenie po kolorze/opisie oraz wybór "najbardziej znanego" środka. Warto robić fiszki i powtarzać nazwy w obu kierunkach: z łacińskiego na polski i z polskiego na łaciński.
Skuteczna metoda to fiszki i powtórki rozłożone w czasie. Zapisz nazwę łacińską (np. Pyoctaninum coeruleum) i po drugiej stronie polski synonim. Dodaj 1 zdanie o działaniu/zastosowaniu, bo skojarzenie funkcji ułatwia zapamiętanie.
Takie nazwy mogą pojawiać się w starszych materiałach dydaktycznych, notatkach, dawnych recepturach lub opisach historycznych. W bieżącej praktyce częściej spotyka się nazwy zwyczajowe i współczesne nazewnictwo, ale na egzaminie wciąż bywają testowane synonimy.
Najpewniej korzystać z wiarygodnych kompendiów (farmakopealnych, leksykonów, baz chemicznych) i porównać synonimy oraz nazwy międzynarodowe. Jeśli źródła podają, że dana nazwa odnosi się do tej samej substancji, wtedy traktuj ją jako synonim.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pyoctaninum coeruleum to tradycyjna nazwa odnoszona do fioletu gencjanowego (barwnika o działaniu antyseptycznym stosowanego miejscowo)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Fiolet gencjanowy" – opis i nazewnictwo (gentian violet/pyoctanine). https://pl.wikipedia.org/wiki/Fiolet_gencjanowy (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Gentian violet" – informacje o nazwach zwyczajowych i synonimach. https://en.wikipedia.org/wiki/Gentian_violet (dostęp: 2026-03-02)
  • PubChem: "Gentian Violet" – karta związku i nazewnictwo. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Gentian-violet (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Słowniki i leksykony nazw surowców farmaceutycznych (łacińskie i polskie odpowiedniki)
  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa farmaceutycznego (środki odkażające i antyseptyki)
  • Kompendia farmakognostyczne i recepturowe omawiające tradycyjne nazewnictwo

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego