KWALIFIKACJA BPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 37.
System oceny stanu poszkodowanego SAMPLE odnosi się do następujących grup rozpoznania:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
SAMPLE to mnemonik porządkujący wywiad ratowniczy: objawy, alergie, leki, przeszłość chorobowa, ostatni posiłek oraz okoliczności zdarzenia. Taki układ pomaga zebrać kluczowe informacje szybko i w stałej kolejności podczas działań ratowniczych.

Pełne wyjaśnienie:

Mnemonik SAMPLE jest używany w ratownictwie przedszpitalnym do szybkiego i uporządkowanego zebrania wywiadu ratowniczego. Każda litera odpowiada określonej grupie informacji, które mają znaczenie dla oceny stanu poszkodowanego i dalszych decyzji.

Poprawny zestaw to: objawy (co dolega, jak się zaczęło, co się nasila/łagodzi), alergie (uczulenia na leki, pokarmy, jad, lateks), leki (co przyjmuje na stałe i doraźnie), przeszłość chorobowa (choroby przewlekłe, przebyte incydenty, zabiegi), ostatni posiłek (ważne m.in. przy ryzyku aspiracji i planowaniu procedur) oraz okoliczności zdarzenia (mechanizm urazu, narażenia, czas, czynniki środowiskowe).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • Odpowiedź zawierająca "padaczkę" jest błędna, bo w SAMPLE nie wstawia się pojedynczej jednostki chorobowej. "Padaczka" może być elementem przeszłości chorobowej, ale nie zastępuje całej kategorii.
  • Warianty z "anatomią stawów" oraz "leczeniem ambulatoryjnym" nie odpowiadają standardowym elementom wywiadu SAMPLE. To terminy brzmiące medycznie, ale nie są częścią tego mnemonika i nie porządkują informacji w praktyczny sposób podczas akcji.
  • Określenia typu "specyfika zdarzenia" są zbyt ogólne i nie zastępują przyjętej kategorii "okoliczności zdarzenia"; w egzaminie wymaga się rozpoznania ustalonego rozwinięcia skrótu.

W praktyce technika pożarnictwa taki schemat pomaga działać w stresie: zadajesz pytania w stałej kolejności, łatwiej przekazujesz informacje w meldunku oraz ograniczasz ryzyko pominięcia kluczowych danych (np. alergii lub przyjmowanych leków).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SAMPLE to mnemonik wywiadu ratowniczego: objawy, alergie, leki, przeszłość chorobowa, ostatni posiłek, okoliczności zdarzenia. Ułatwia zebranie kluczowych informacji szybko i w stałej kolejności.
"S" to objawy (symptoms): co poszkodowany odczuwa, kiedy się zaczęło, co nasila lub łagodzi dolegliwości. To punkt wyjścia do oceny pilności i powiązania objawów z mechanizmem zdarzenia.
Informacja o alergiach pozwala uniknąć podania substancji wywołującej reakcję uczuleniową i szybciej rozpoznać możliwą anafilaksję. W działaniach przedszpitalnych to kluczowe dla bezpieczeństwa i prawidłowego przekazania do ZRM.
Pytaj o leki przyjmowane na stałe i doraźnie, dawki (jeśli znane) oraz ostatnie przyjęcie. Ważne są też leki "popularne" w chorobach przewlekłych (np. przeciwkrzepliwe), bo wpływają na ryzyko powikłań.
To m.in. choroby przewlekłe, przebyte urazy i operacje, wcześniejsze podobne incydenty oraz istotne schorzenia (np. padaczka może tu się pojawić). Nie jest to jednak pojedyncza choroba, tylko cała kategoria informacji o stanie zdrowia.
"Ostatni posiłek" jest istotny zwłaszcza przy ryzyku wymiotów i aspiracji oraz gdy w dalszym leczeniu mogą pojawić się procedury wymagające oceny ryzyka zachłyśnięcia. W terenie pomaga też ocenić odwodnienie lub hipoglikemię.
To opis mechanizmu i przebiegu zdarzenia: co się stało, kiedy, w jakich warunkach oraz na jakie czynniki poszkodowany był narażony (uraz, dym, chemikalia, prąd). Ta informacja pomaga przewidywać obrażenia i zagrożenia.
SAMPLE nie jest listą zagadnień medycznych do omówienia, tylko uporządkowanym wywiadem. "Anatomia stawów" nie jest kategorią wywiadu ratowniczego i nie dostarcza standardowo kluczowych danych o stanie pacjenta w trybie przedszpitalnym.
Tak, ale jako przykład w kategorii przeszłość chorobowa. W samym rozwinięciu skrótu nie wymienia się pojedynczych chorób, tylko całe grupy informacji. Na egzaminie liczy się poprawna, pełna sekwencja kategorii.
Najczęściej: zastępowanie kategorii pojedynczą chorobą (np. padaczką), mieszanie kolejności liter, oraz wybieranie "medycznie brzmiących" słów niebędących częścią skrótu. Pomaga trening: układaj pytania do poszkodowanego zgodnie z SAMPLE.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "SAMPLE to mnemonik porządkujący wywiad ratowniczy: objawy, alergie, leki, przeszłość chorobowa, ostatni posiłek oraz okoliczności zdarzenia."

Źródła:

  • PHTLS: Prehospital Trauma Life Support, 9th Edition, rozdziały dotyczące oceny pacjenta i wywiadu (mnemoniki w badaniu wtórnym, w tym SAMPLE).
  • European Resuscitation Council Guidelines 2021, First aid section (ogólne zasady zbierania wywiadu i informacji istotnych dla udzielania pierwszej pomocy).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP) – rozdziały o wywiadzie i badaniu poszkodowanego
  • Wytyczne organizacji resuscytacyjnych/ratowniczych dotyczące pierwszej pomocy i oceny pacjenta
  • Podręczniki medycyny ratunkowej / przedszpitalnej oceny urazowej (np. schematy wywiadu i badania wtórnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego