Szacowanie wartości zamówienia jest jednym z kluczowych etapów przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Od przyjętej wartości zależą m.in. dalsze obowiązki zamawiającego, dobór procedury oraz sposób planowania i dokumentowania wydatków. Ustawodawca wymaga też, aby wycena była aktualna rynkowo, dlatego ogranicza, jak wcześnie wolno ją ustalić.
Dla zamówień, których przedmiotem są roboty budowlane, wartość należy ustalić przed wszczęciem postępowania nie wcześniej niż 6 miesięcy. W praktyce oznacza to, że jeśli zamawiający planuje ogłosić przetarg na roboty (np. prace przy obiekcie inżynieryjnym na kolei), to kosztorys i wynikające z niego oszacowanie wartości powinny pochodzić z okresu maksymalnie pół roku przed startem postępowania. Ten dłuższy horyzont w porównaniu do dostaw/usług wynika ze specyfiki robót: złożoności zakresu, większych wartości oraz czasu potrzebnego na przygotowanie kosztorysów i dokumentacji.
Odpowiedź "3 miesiące" jest typową pułapką, bo taki termin dotyczy dostaw i usług, a nie robót budowlanych. Odpowiedzi "9 miesięcy" i "12 miesięcy" są niepoprawne, ponieważ wskazują zbyt długi okres – wycena mogłaby nie odzwierciedlać bieżących cen (materiałów, robocizny, sprzętu), co zwiększa ryzyko błędnego planowania postępowania.
Warto zapamiętać prostą regułę egzaminacyjną: usługi/dostawy – 3 miesiące, roboty budowlane – 6 miesięcy. Przy robotach budowlanych podstawą oszacowania bywa kosztorys inwestorski lub dokumenty opisujące przedmiot zamówienia, a termin 6 miesięcy pomaga zachować równowagę między czasem na przygotowanie a aktualnością kalkulacji.
