Najpierw obliczamy drogę przebytą nad dnem:
S = v × t
v = 20 węzłów (czyli 20 Mm/h)
t = 12 h
S = 20 × 12 = 240 Mm
Przy KD = 180° statek porusza się po południku (dokładnie na południe), więc zmienia się wyłącznie szerokość geograficzna, a długość pozostaje stała.
Kluczowe przeliczenie na mapie: 1 Mm = 1′ (jedna mila morska odpowiada jednej minucie szerokości). Zatem:
240 Mm = 240′
Teraz zamieniamy minuty na stopnie:
60′ = 1°
240′ / 60′ = 4°
Wynik: szerokość geograficzna zmieni się o 4° (co odpowiada 240′).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "wzrośnie o 120′" – 120′ to 2°, a z obliczeń wychodzi 240′ (4°). To typowy błąd o czynnik 2.
- "zmniejszy się o 4′" – 4′ to tylko 4 Mm, co odpowiadałoby 12 minutom żeglugi przy 20 kn, a nie 12 godzinom.
- "zmniejszy się o 4°" – wartość bezwzględna zmiany wynosi 4°, ale kierunek (wzrost/spadek) zależy od przyjętego zapisu N/S. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się zgodności z przyjętą konwencją zapisu szerokości w treści i odpowiedziach.
W praktyce na wachcie najszybciej sprawdzisz to tak: 20 kn to 20 Mm w godzinę, w 12 h to 240 Mm, a 240 Mm to 240′, czyli 4°.