KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 11.
Szerokość geograficzna statku płynącego kątem drogi nad dnem KD=180° z prędkością nad dnem v=20 węzłów, po 12 godzinach żeglugi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Droga w 12 h: 20 kn × 12 h = 240 Mm. Wzdłuż południka (KD=180°) zmienia się tylko szerokość. Ponieważ 1′ szerokości = 1 Mm, to 240 Mm = 240′. A 240′ / 60 = 4°. Zatem szerokość zmieni się o 4°.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw obliczamy drogę przebytą nad dnem:

S = v × t
v = 20 węzłów (czyli 20 Mm/h)
t = 12 h
S = 20 × 12 = 240 Mm

Przy KD = 180° statek porusza się po południku (dokładnie na południe), więc zmienia się wyłącznie szerokość geograficzna, a długość pozostaje stała.

Kluczowe przeliczenie na mapie: 1 Mm = 1′ (jedna mila morska odpowiada jednej minucie szerokości). Zatem:

240 Mm = 240′

Teraz zamieniamy minuty na stopnie:

60′ = 1°
240′ / 60′ = 4°

Wynik: szerokość geograficzna zmieni się o (co odpowiada 240′).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "wzrośnie o 120′" – 120′ to 2°, a z obliczeń wychodzi 240′ (4°). To typowy błąd o czynnik 2.
  • "zmniejszy się o 4′" – 4′ to tylko 4 Mm, co odpowiadałoby 12 minutom żeglugi przy 20 kn, a nie 12 godzinom.
  • "zmniejszy się o 4°" – wartość bezwzględna zmiany wynosi 4°, ale kierunek (wzrost/spadek) zależy od przyjętego zapisu N/S. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się zgodności z przyjętą konwencją zapisu szerokości w treści i odpowiedziach.

W praktyce na wachcie najszybciej sprawdzisz to tak: 20 kn to 20 Mm w godzinę, w 12 h to 240 Mm, a 240 Mm to 240′, czyli 4°.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru S = v × t. Węzeł to mila morska na godzinę (Mm/h), więc gdy v jest w kn, a t w h, wynik S otrzymasz w milach morskich. Przykład: 20 kn przez 12 h daje 20×12 = 240 Mm.
To praktyczne przybliżenie używane na mapie: 1 Mm odpowiada 1′ łuku południka, czyli 1 minucie szerokości. Dzięki temu łatwo zamieniasz drogę w Mm na zmianę szerokości w minutach: 240 Mm = 240′.
Kurs 180° oznacza ruch na południe po południku. Południk ma stałą długość geograficzną, a zmienia się położenie względem równika, czyli szerokość. Dlatego w obliczeniach pozycji przy 000°/180° koncentrujesz się na zmianie szerokości.
Stosujesz relację kątową: 60′ = 1°. Gdy masz wynik w minutach, dzielisz przez 60. Przykład: 240′ / 60 = 4°. To częsty krok w zadaniach z drogi, pozycji i odległości na mapie.
Tak, jeśli ruch odbywa się dokładnie po południku (kurs 000° lub 180°) i pomijasz odchylenia od kursu. Wtedy 240 Mm = 240′ szerokości, czyli 4°. Przy kursach innych niż południkowe zmiana szerokości jest mniejsza (zależy od składowej południkowej drogi).
Wynik często najpierw wychodzi w minutach (′), bo 1 Mm = 1′. Jeśli w odpowiedziach lub poleceniu oczekuje się stopni, zamieniasz: 60′ = 1°. Na egzaminie zwracaj uwagę na symbole: 4′ i 4° to zupełnie różne wartości.
Bo 120′ to "ładna" nawigacyjna liczba, ale odpowiada tylko 120 Mm (2°), czyli połowie drogi z obliczeń (240 Mm). To efekt błędu proporcji lub pominięcia części czasu. Zawsze najpierw policz Mm z v×t, a dopiero potem zamieniaj na kąt.
Najczęstsze to: pomylenie 12 h z 12 min, pomylenie znaków ° i ′, oraz nieuwzględnienie, że węzeł to Mm na godzinę. Pomaga zapis w dwóch liniach: S= v×t w Mm, potem Mm→′ i na końcu ′→°.
Tak. Jeśli rozumiesz szerokość jako wartość z oznaczeniem N lub S, to ruch na południe zmniejsza szerokość N, a zwiększa szerokość S. Jeśli rozumiesz ją jako odległość kątową od równika (wartość bezwzględna), to przy ruchu od równika rośnie.
Użyj prostych reguł: 20 kn to 20 Mm w godzinę, więc w 12 h to 240 Mm. Następnie pamiętaj: 60 Mm ≈ 1° szerokości. 240 Mm to 4×60 Mm, więc około 4°. To szybka kontrola sensowności pozycji.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Droga w 12 h: 20 kn × 12 h = 240 mm. Wzdłuż południka (KD=180°) zmienia się tylko szerokość."

Źródła:

  • The American Practical Navigator (Bowditch), National Geospatial-Intelligence Agency, rozdziały dot. jednostek i nawigacji zliczeniowej (Distance, Speed; Dead Reckoning), wydanie aktualne
  • Dutton’s Nautical Navigation, rozdziały: Dead Reckoning i jednostki miar nawigacyjnych (mile morskie, minuty i stopnie szerokości), wydanie współczesne
  • Admiralty Manual of Navigation, Volume 1: General Navigation, część dot. DR i relacji 1 Mm = 1′ szerokości, Admiralty, wydanie współczesne

Materiały:

  • Podręcznik nawigacji morskiej (działy: nawigacja zliczeniowa, jednostki i miary na mapie)
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczeń: węzły–Mm–minuty–stopnie
  • "Bowditch" / "Dutton’s" – rozdziały o podstawach nawigacji zliczeniowej i jednostkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego