KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Szerokość swobodnie płynącej rzeki wynosi 10 metrów, a głębokość 2 metry. Na podstawie informacji i danych zamieszczonych w tabelach wyznacz liczbę pionów oraz pomiarów w pionie potrzebną do ustalenia jej prędkości w przekroju hydrometrycznym.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami hydrometrycznymi, która jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór liczby pionów oraz liczby punktów pomiarowych w pionie wykonuje się według metodyki/tabel zależnych od geometrii przekroju. Dla szerokości rzeki 10 m przyjmuje się kilka pionów (nie minimalnie, ani skrajnie dużo), a dla głębokości 2 m w jednym pionie wykonuje się pomiar w większej liczbie punktów.
Dlatego poprawny jest zestaw: 4–6 pionów i 5 punktów.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach hydrometrycznych prędkość wody w przekroju określa się na podstawie pomiarów wykonanych w pionach (liniach pomiarowych rozmieszczonych w poprzek rzeki). W każdym pionie mierzy się prędkość w punktach na różnych głębokościach, aby uwzględnić zmienność prędkości w profilu pionowym.

W zadaniu podano dwa kluczowe parametry geometryczne cieku: szerokość 10 m oraz głębokość 2 m. To one, zgodnie z typową metodyką opartą na tabelach, determinują:

  • liczbę pionów – im większa szerokość, tym więcej pionów, aby rozkład prędkości w poprzek rzeki był dobrze uchwycony,
  • liczbę punktów w pionie – im większa głębokość, tym więcej poziomów pomiaru w danym pionie, aby nie zaniżyć/nie zawyżyć średniej prędkości.

Dla rzeki o szerokości 10 m właściwy jest wybór kilku pionów, ale nie tak wielu, jak dla znacznie szerszych cieków. Z kolei głębokość 2 m wskazuje, że pojedynczy pomiar na jednej głębokości lub bardzo mała liczba punktów może nie oddać pionowego rozkładu prędkości, dlatego przyjmuje się większą liczbę punktów.

Odpowiedź "Liczba pionów 4÷6, liczba punktów pomiarowych w pionie 5." jest zgodna z logiką doboru wg tabel: umiarkowana liczba pionów dla 10 m szerokości i rozbudowany profil w pionie dla 2 m głębokości.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne typowo z dwóch powodów:

  • zbyt mało punktów w pionie przy głębokości 2 m – ryzyko, że profil prędkości w pionie będzie opisany zbyt ubogo,
  • zbyt duża liczba pionów dla rzeki o szerokości 10 m – prowadzi do nadmiernego nakładu pracy terenowej bez proporcjonalnej poprawy jakości wyniku w tej klasie szerokości.

Na egzaminie warto pamiętać, że kluczem jest zawsze jednoczesne dopasowanie obu elementów: rozstawu pionów (w poprzek) oraz liczby punktów (w głąb). Pominięcie jednego z nich to częsty powód błędnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pion pomiarowy to linia w przekroju rzeki, wzdłuż której mierzy się prędkość wody na różnych głębokościach. Piony rozmieszcza się w poprzek koryta, aby uchwycić zmienność prędkości w całym przekroju hydrometrycznym, a nie tylko w jednym miejscu.
Liczbę pionów dobiera się z metodyki/tabel w zależności od szerokości cieku i oczekiwanej dokładności. Szersza rzeka zwykle wymaga większej liczby pionów, bo prędkość w poprzek koryta jest bardziej zróżnicowana. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie do podanej szerokości.
Prędkość wody zmienia się wraz z głębokością (np. wpływ tarcia o dno i powierzchnię). Im głębsza woda, tym większa szansa na istotne różnice prędkości w pionie, więc potrzeba więcej punktów pomiarowych, aby poprawnie oszacować prędkość średnią w pionie.
W zadaniach sformułowanych jako "na podstawie tabel" zwykle zakłada się, że tabele są dostępne (np. w załączniku lub na ilustracji). Bez nich można próbować odpowiedzieć z pamięci lub intuicji, ale ryzyko błędu rośnie. Na egzaminie najpewniejsze jest odczytanie wartości z udostępnionych tabel.
Typowe pomyłki to: mylenie pojęć (piony vs punkty w pionie), dobieranie wartości "na oko" bez odniesienia do szerokości i głębokości, oraz wybieranie skrajnych odpowiedzi (np. maksymalnie dużo pionów) z przekonania, że większa liczba zawsze oznacza lepszą dokładność.
Większą liczbę punktów w pionie stosuje się, gdy głębokość jest na tyle duża, że profil prędkości może być istotnie zróżnicowany. Celem jest lepsze przybliżenie prędkości średniej w pionie. W praktyce wpływ mają też warunki przepływu (np. turbulencje) i wymagana dokładność.
Przekrój hydrometryczny to wybrany odcinek poprzeczny rzeki, w którym prowadzi się pomiary (np. prędkości, głębokości) w celu określenia warunków przepływu. Powinien być możliwie reprezentatywny i umożliwiać bezpieczne, powtarzalne wykonanie pomiarów w wyznaczonych pionach.
Wyniki z poszczególnych pionów traktuje się jako opis rozkładu prędkości w przekroju. Następnie, zgodnie z metodyką, integruje się je (w praktyce: uśrednia ważone w pasach przekroju), aby uzyskać wielkości reprezentatywne dla całego przekroju, np. prędkość średnią lub przepływ.
W wąskiej rzece gęste rozmieszczenie pionów zwykle nie poprawia znacząco wyniku, a zwiększa czas i koszt pomiarów. Metodyki dążą do kompromisu: tyle pionów, by uchwycić zmienność w poprzek koryta, ale nie na tyle dużo, by praca była nieproporcjonalna do zysku jakości danych.
Najlepiej przećwiczyć zadania z doborem pionów i punktów na podstawie szerokości i głębokości, a także rozumieć sens pomiaru profilu prędkości. Pomaga też zapoznanie się z przykładowymi tabelami metodycznymi (jeśli są w materiałach) i wykonanie kilku zadań "z odczytu" bez liczenia.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dobór liczby pionów oraz liczby punktów pomiarowych w pionie wykonuje się według metodyki/tabel zależnych od geometrii przekroju.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrometrii i pomiarów przepływu w rzekach (skrypty szkolne/uczelniane)
  • Instrukcje i procedury terenowe do wykonywania pomiarów prędkości wody (opracowania branżowe)
  • Ćwiczenia praktyczne: wyznaczanie pionów i punktów pomiarowych dla różnych przekrojów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego