KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 11.
Szkodnik, który uszkadza młode owoce leszczyny, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Słonkowiec orzechowiec jest szkodnikiem, którego żerowanie wiąże się bezpośrednio z uszkadzaniem młodych owoców (zawiązków/orzechów) leszczyny. Pozostałe organizmy z odpowiedzi dotyczą zwykle innych organów rośliny: liści, pąków lub kwiatostanów, a nie typowo młodych owoców.

Pełne wyjaśnienie:

W leszczynie (Corylus) różne gatunki szkodników specjalizują się w uszkadzaniu konkretnych organów rośliny. Jeśli w pytaniu wskazano młode owoce (czyli zawiązki/orzechy w początkowej fazie rozwoju), kluczowe jest dopasowanie szkodnika, którego cykl rozwojowy i sposób żerowania są związane właśnie z owocem.

Słonkowiec orzechowiec (chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych) jest kojarzony z uszkodzeniami orzechów leszczyny: samice składają jaja w młodych owocach, a rozwijające się larwy odżywiają się ich wnętrzem. Skutkiem są straty plonu (owoce mogą przedwcześnie opadać lub być "puste"/uszkodzone).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu (młode owoce)?

  • Przędziorek leszczynowiec – przędziorki to roztocza, które typowo żerują na liściach, powodując przebarwienia, osłabienie asymilacji i czasem delikatne oprzędy. Mechanizm uszkodzeń dotyczy głównie aparatu asymilacyjnego, a nie bezpośredniego niszczenia zawiązków owoców.
  • Dłużynka leszczynówka – to gatunek kojarzony raczej z uszkodzeniami innych części rośliny (np. pąków/kwiatostanów lub liści, zależnie od gatunku i opisu w materiałach). W kontekście "młodych owoców" nie jest to najbardziej typowy wybór.
  • Wielkopąkowiec leszczynowy – jak sama nazwa wskazuje, jest silnie związany z pąkami (powoduje ich nienaturalne powiększenie i deformacje). To inny organ rośliny niż owoc, więc nie pasuje do opisu uszkodzeń młodych owoców.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o szkodniki sadownicze warto najpierw ustalić, który organ jest uszkadzany (liść/pąk/kwiat/owoc), a dopiero potem dopasować gatunek. To pozwala uniknąć typowej pułapki: wybierania odpowiedzi "bo ma w nazwie leszczynę".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Słonkowiec orzechowiec to chrząszcz (ryjkowiec), którego rozwój jest powiązany z owocami leszczyny. Największe straty powoduje wtedy, gdy jaja składane są w młodych zawiązkach, a larwy rozwijają się w orzechu i wyjadają jego zawartość, obniżając plon i jakość.
Wskazówką jest to, że problem dotyczy zawiązków/orzechów, a nie liści czy pąków: widoczny bywa przedwczesny opad owoców, słabsze wypełnienie orzechów lub uszkodzenia powstałe w czasie rozwoju owocu. Zawsze warto potwierdzić objawy lustracją i oceną kilku owoców.
Przędziorki to roztocza żerujące głównie na liściach, gdzie wysysają soki i ograniczają fotosyntezę. Skutkiem są przebarwienia, zasychanie liści i ogólne osłabienie rośliny. Nie jest to jednak mechanizm bezpośredniego niszczenia młodych owoców, dlatego taka odpowiedź zwykle nie pasuje do pytania o zawiązki.
To znaczy, że jego żerowanie koncentruje się na pąkach (często powodując ich deformację i nienaturalne powiększenie), przez co roślina może słabiej kwitnąć lub gorzej się rozwijać. Pąk jest innym organem niż owoc, więc jeśli pytanie dotyczy młodych owoców, odpowiedź "pąkowa" jest zazwyczaj błędna.
Najczęściej myli się szkodniki na podstawie podobnie brzmiących nazw ("leszczynowy/leszczynowiec/leszczynówka") zamiast dopasować je do organu rośliny. Drugi błąd to nieuwzględnienie słów-kluczy w pytaniu, np. "młode owoce", które kierują do szkodników owoców, a nie liści czy pąków.
Najprościej zacząć od miejsca objawów: liście (przebarwienia, zasychanie, oprzędy), pąki (deformacje, zahamowanie rozwoju), owoce (opad zawiązków, uszkodzenia orzechów, słabe wypełnienie). Potem dopasowuje się grupę szkodnika: roztocza częściej dają objawy na liściach/pąkach, a część chrząszczy – na owocach.
Lustracje planuje się w okresach, gdy pojawiają się podatne fazy rozwojowe rośliny (zawiązywanie i wzrost owoców) oraz aktywność szkodnika. W praktyce oznacza to regularne przeglądy plantacji w sezonie wegetacyjnym, ocenę zawiązków i notowanie objawów, aby zareagować w odpowiednim momencie.
Nie. Nazwy potoczne i gatunkowe często odnoszą się do rośliny żywicielskiej, ale nie mówią, którą część rośliny dany organizm uszkadza. Na egzaminie trzeba łączyć nazwę szkodnika z typowym objawem (liść/pąk/kwiat/owoc), a nie opierać się wyłącznie na brzmieniu nazwy.
Warto znać podstawy integrowanej ochrony: profilaktykę (zdrowy materiał, porządek w sadzie), monitoring i lustracje, ocenę nasilenia oraz dobór działań o najmniejszym ryzyku dla środowiska. W razie potrzeby stosuje się zabiegi ochrony roślin zgodnie z etykietą środka i aktualnymi zaleceniami.
Dobrą metodą jest nauka "pakietami": szkodnik → organ rośliny → objaw. Np. osobno fiszki dla owoców, liści i pąków. Pomaga też dodanie zdjęcia objawów i krótkiego hasła (np. "owoc–larwa w orzechu"). To redukuje pomyłki wynikające z podobieństwa nazw.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Słonkowiec orzechowiec jest szkodnikiem, którego żerowanie wiąże się bezpośrednio z uszkadzaniem młodych owoców (zawiązków/orzechów) leszczyny."

Źródła:

  • EPPO Global Database: Curculio nucum – species details/host and damage information, https://gd.eppo.int/taxon/CURCNU (dostęp: 2026-02-18)
  • CABI Compendium: Curculio nucum (hazelnut weevil) – datasheet with host range and damage summary, https://www.cabi.org/isc/datasheet/ (wyszukiwanie w serwisie po haśle "Curculio nucum") (dostęp: 2026-02-18)
  • Plantwise Knowledge Bank (CABI): Curculio nucum – profile/knowledge pages on pest and damage to hazelnut, https://plantwiseplusknowledgebank.org/ (wyszukiwanie w serwisie po haśle "Curculio nucum") (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Metodyki i poradniki integrowanej ochrony roślin dla upraw sadowniczych (sekcje: leszczyna, szkodniki owoców)
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania szkodników sadowniczych (owady i roztocza) wraz z fotografiami uszkodzeń
  • Bazy danych organizmów szkodliwych (karty gatunków) z opisem roślin żywicielskich i typu uszkodzeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego