KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 29.
Tabela przedstawia fragment arkusza spisu z natury. W wyniku porównania stanu rzeczywistego z księgowym wynoszącym 1 797,50 zł ustalono
Ilustracja przedstawia tabelę będącą fragmentem arkusza spisu z natury, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od stanu księgowego. Skoro stan księgowy wynosi 1 797,50 zł, a z porównania z tabelą wynika różnica 17,50 zł na minus, to jest to niedobór o wartości 17,50 zł. Odpowiedzi z "nadwyżką" mają złą interpretację, a 9,50 zł to błędnie policzona różnica.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach ze spisu z natury porównuje się dwie wartości:

  • stan księgowy (wynikający z ewidencji) – tutaj 1 797,50 zł,
  • stan rzeczywisty (ustalony w trakcie inwentaryzacji na podstawie arkusza/tabeli).

Najpierw ustala się różnicę: stan rzeczywisty – stan księgowy (albo odwrotnie, ale konsekwentnie). Następnie interpretuje się znak i znaczenie ekonomiczne:

  • Jeśli w magazynie jest mniej niż w ewidencji, powstaje niedobór.
  • Jeśli w magazynie jest więcej niż w ewidencji, powstaje nadwyżka.

W tym pytaniu wynik porównania wskazuje różnicę 17,50 zł na niekorzyść stanu rzeczywistego, więc poprawne jest stwierdzenie: "niedobór o wartości 17,50 zł."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "niedobór o wartości 9,50 zł." – to typowy skutek błędu rachunkowego lub pomyłki w odczycie/sumowaniu danych z tabeli (np. pominięcie pozycji lub błąd w wartości).
  • "nadwyżkę o wartości 9,50 zł." – łączy dwa błędy naraz: błędną kwotę różnicy oraz błędną klasyfikację (nadwyżka zamiast niedoboru).
  • "nadwyżkę o wartości 17,50 zł." – kwota może wyglądać znajomo, ale jest zła interpretacja: nadwyżka byłaby wtedy, gdy stan rzeczywisty przewyższał stan księgowy.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu różnicy zawsze dopisz krótkie zdanie kontrolne: "Czy w magazynie jest mniej czy więcej niż w ewidencji?". To pomaga uniknąć pomylenia niedoboru z nadwyżką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis z natury to inwentaryzacja polegająca na fizycznym ustaleniu, ile towaru faktycznie znajduje się w magazynie lub sklepie. Wyniki wpisuje się do arkusza spisu (tabeli), a potem porównuje z ewidencją księgową, aby wykryć niedobory lub nadwyżki.
Stan księgowy to ilość lub wartość zapasów wynikająca z dokumentów i ewidencji (np. przyjęcia, wydania, sprzedaż). Nie musi być zgodny ze stanem rzeczywistym, bo mogą wystąpić błędy dokumentacji, uszkodzenia, pomyłki lub kradzieże.
Stan rzeczywisty to to, co faktycznie policzono lub zważono podczas inwentaryzacji. Jest ustalany na podstawie arkusza spisu z natury. To właśnie tę wartość porównuje się ze stanem księgowym, aby obliczyć różnice inwentaryzacyjne.
Jeśli stan rzeczywisty jest mniejszy niż stan księgowy, masz niedobór. Jeśli stan rzeczywisty jest większy niż stan księgowy, masz nadwyżkę. Warto po obliczeniu dopisać kontrolnie: "w magazynie jest mniej/więcej".
Obliczasz różnicę wartości: stan księgowy − stan rzeczywisty (gdy wiesz, że jest mniej w magazynie). Wynik w złotych to wartość niedoboru. Kluczowe jest zachowanie konsekwencji w odejmowaniu i sprawdzenie, czy wynik ma sens ekonomiczny.
Najczęściej przez automatyczne liczenie bez interpretacji wyniku: uczeń widzi kwotę różnicy i wybiera ją, nie analizując, czy w magazynie jest mniej czy więcej. Pomaga prosta reguła: mniej niż w ewidencji = niedobór, więcej = nadwyżka.
Tak, w praktyce szkolnej to częsty efekt pomyłki w sumowaniu pozycji z arkusza spisu z natury, pominięcia jednego wiersza, przestawienia cyfr albo błędnego przemnożenia ilości przez cenę. Warto liczyć dwukrotnie i sprawdzić najbardziej "podejrzane" pozycje.
Niedobory mogą wynikać m.in. z uszkodzeń i ubytków, błędów przy przyjęciu/wydaniu, nieprawidłowego oznakowania, pomyłek w dokumentach, a także kradzieży. Dlatego po stwierdzeniu niedoboru zwykle analizuje się jego przyczynę i dokumentację obrotu towarem.
Spis z natury wykonuje się zgodnie z przyjętymi zasadami inwentaryzacji w firmie, często cyklicznie (np. rocznie) oraz w sytuacjach organizacyjnych, takich jak zmiana osoby odpowiedzialnej materialnie lub reorganizacja magazynu. Na egzaminie zwykle liczy się umiejętność rozliczenia różnic.
1) Najpierw ustal, co jest dane: stan księgowy i dane do stanu rzeczywistego.
2) Policz różnicę i zapisz znak.
3) Zinterpretuj: mniej = niedobór, więcej = nadwyżka.
4) Sprawdź rachunki, szczególnie sumy i grosze.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest mniejszy od stanu księgowego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw gospodarki magazynowej i inwentaryzacji (podręcznik szkolny do handlu)
  • Ćwiczenia rachunkowe z rozliczania różnic: niedobór/nadwyżka (zadania z arkuszy zawodowych)
  • Instrukcje wewnętrzne firmy dotyczące spisu z natury i dokumentowania różnic (procedury magazynowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego