KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 23.
Tabela przedstawia koszty związane z funkcjonowaniem systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W analizie posłużono się wskaźnikiem
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik struktury służy do opisu składu całości, np. jaką część wszystkich kosztów stanowią poszczególne kategorie w tabeli. Dyspersja opisuje rozrzut wartości, asymetria – skośność rozkładu, a dynamika – zmiany w czasie (np. rok do roku), czego nie musi pokazywać taka tabela.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźniki statystyczne dobiera się do tego, co chcemy opisać danymi. Jeżeli tabela przedstawia koszty systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w podziale na rodzaje (kategorie kosztów) i interesuje nas, jak te kategorie "składają się" na całość wydatków, właściwy jest wskaźnik struktury. W praktyce oznacza to analizę udziałów (np. procentowych) poszczególnych pozycji w łącznym koszcie.

Odpowiedź "dyspersji" byłaby właściwa, gdyby pytanie dotyczyło zmienności kosztów (np. rozrzutu wartości między gminami lub między okresami) i wymagało miar typu wariancja czy odchylenie standardowe. Sama informacja o podziale kosztów na kategorie nie implikuje, że badamy rozrzut.

Odpowiedź "asymetrii" dotyczy kształtu rozkładu zmiennej (czy wartości są "przechylone" w prawo/lewo). To ma sens przy analizie wielu obserwacji (np. rozkładu kosztów na mieszkańca w wielu jednostkach), a nie przy prostym zestawieniu składu kosztów.

Odpowiedź "dynamiki" odnosi się do zmian w czasie (indeksy, tempo wzrostu/spadku). Byłaby adekwatna, gdyby tabela porównywała koszty w kolejnych latach lub miesiącach i pytanie dotyczyło trendu. W analizie struktury nie trzeba mieć wymiaru czasu – kluczowe są proporcje elementów w całości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w danych widać podział "na części" (kategorie, rodzaje) i pytanie jest o udział/skład – myśl o strukturze. Gdy porównujesz okresy – myśl o dynamice. Gdy oceniasz rozrzut – dyspersja. Gdy oceniasz skośność rozkładu – asymetria.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik struktury opisuje, jaką część całości stanowią poszczególne składniki, np. udziały kategorii kosztów w koszcie łącznym. Najczęściej ma postać procentów lub ułamków (udziałów), dzięki czemu łatwo wskazać, które pozycje dominują.
Jeśli dane są podzielone na kategorie (rodzaje kosztów) i pytanie dotyczy "składu" całości, zwykle chodzi o strukturę. Dynamika pojawia się wtedy, gdy porównujesz ten sam wskaźnik w czasie (np. rok do roku) i liczysz przyrosty lub indeksy.
Dyspersja opisuje rozrzut wielu obserwacji (np. wariancja, odchylenie standardowe). Tabela pokazująca podział kosztów na pozycje zwykle nie bada zmienności między obiektami czy okresami, tylko udział poszczególnych składników w całości.
Wskaźniki asymetrii opisują skośność rozkładu wartości (czy większość obserwacji jest skupiona po jednej stronie). Stosuje się je przy analizie rozkładów (wiele danych), np. kosztów jednostkowych w wielu magazynach, a nie przy samym podziale sumy na kategorie.
Wskaźniki dynamiki stosuje się, gdy analizujesz zmiany w czasie: tempo wzrostu/spadku kosztów, porównania miesiąc do miesiąca lub rok do roku, indeksy. Musisz mieć co najmniej dwa momenty czasu lub okresy, aby mówić o dynamice.
Najczęściej są to kategorie składające się na całość (np. różne rodzaje kosztów) oraz suma ogółem. Jeżeli celem jest określenie, jaki udział ma każda kategoria w łącznych kosztach, to jest to typowa sytuacja dla wskaźnika struktury.
Najczęściej prezentuje się go w procentach, bo jest czytelny. Może jednak być też podany jako ułamek (np. 0,25) lub część na 1/100. Kluczowe jest to, że opisuje relację części do całości, a nie zmienność czy trend.
Częsty błąd to wybór "dynamiki", bo kojarzy się ze zmianą kosztów, mimo że zadanie nie zawiera porównania w czasie. Inny błąd to automatyczne wybieranie "dyspersji" przy słowie "analiza", bez sprawdzenia, czy badamy rozrzut czy skład.
Można nimi opisać strukturę kosztów magazynu (np. energia, transport, opakowania, odpady), strukturę zapasów (udział grup asortymentowych) albo strukturę czasu pracy. To pomaga wskazać obszary o największym udziale i priorytet do usprawnień.
Ćwicz rozpoznawanie celu analizy: skład całości (struktura), rozrzut (dyspersja), kształt rozkładu (asymetria), zmiana w czasie (dynamika). Rób krótkie fiszki z definicjami i przykładem danych, które pasują do każdego typu wskaźnika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskaźnik struktury służy do opisu składu całości, np. jaką część wszystkich kosztów stanowią poszczególne kategorie w tabeli."

Materiały:

  • Podręcznik/statystyka opisowa: miary położenia, zmienności, asymetrii i dynamiki (rozdziały o wskaźnikach).
  • Materiały dydaktyczne z analizy kosztów w logistyce/magazynowaniu (klasyfikacja kosztów).
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie typu wskaźnika na podstawie opisu danych (struktura vs dynamika vs dyspersja).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego