KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 32.
Tabela przedstawia różnice inwentaryzacyjne ustalone przez komisję inwentaryzacyjną. Kierownictwo jednostki zdecydowało o kompensacie stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych. Wartość kompensaty niedoborów nadwyżkami wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z inwentaryzacją materiałów, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowych dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensata różnic inwentaryzacyjnych polega na ustaleniu, jaka część niedoborów może zostać pokryta nadwyżkami (w ujęciu wartościowym) zgodnie z danymi z tabeli. Po zsumowaniu wartości nadwyżek kwalifikujących się do kompensaty i odniesieniu ich do niedoborów otrzymuje się wynik 37,50 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Kompensata różnic inwentaryzacyjnych to rozliczenie, w którym część (lub całość) niedoborów może zostać "pokryta" nadwyżkami, o ile spełnione są warunki przyjęte w jednostce i wynikające z zasad rachunkowości (np. kompensuje się pozycje porównywalne, a rozliczenie wykonuje się wartościowo).

W praktyce rozwiązanie zadania przebiega typowo tak:

  • Odczytujesz z tabeli pozycje stanowiące nadwyżki i niedobory oraz ich wartości.
  • Ustalasz, które nadwyżki mogą zostać wykorzystane do kompensaty (nie każda nadwyżka musi się kwalifikować – zależy to od zasad przyjętych w zadaniu/jednostce).
  • Sumujesz wartości nadwyżek przeznaczonych do kompensaty i porównujesz je z wartością niedoborów, które mają zostać skompensowane.
  • Wartość kompensaty to ta część niedoborów, którą realnie pokryto nadwyżkami (najczęściej jest to mniejsza z dwóch wartości: suma kwalifikowanych nadwyżek albo suma kwalifikowanych niedoborów).

W tym zadaniu, po wykonaniu obliczeń na danych z tabeli, wartość kompensaty wynosi 37,50 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • 26,00 zł zwykle wynika z pominięcia części nadwyżek/niedoborów albo nieuwzględnienia jednej pozycji z tabeli.
  • 40,00 zł często pojawia się przy nieprawidłowym zaokrąglaniu do pełnych złotych lub przyjęciu uproszczenia "kompensuję wszystko".
  • 41,60 zł może być efektem zsumowania wartości, które nie powinny być kompensowane (np. nieporównywalne pozycje) albo pomylenia kierunku kompensaty.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj obliczenia na wartościach z tabeli krok po kroku, a na końcu sprawdź, czy kompensata nie przekracza wartości niedoborów (ani wartości nadwyżek) przeznaczonych do kompensaty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to rozliczenie, w którym nadwyżki stwierdzone w inwentaryzacji "pokrywają" (w całości lub części) niedobory, zwykle w ujęciu wartościowym. Stosuje się ją wtedy, gdy nadwyżki i niedobory są porównywalne i dopuszczone do kompensaty w zasadach jednostki.
Najpierw wyodrębnij z tabeli wartości nadwyżek i niedoborów kwalifikujących się do kompensaty. Następnie zsumuj wartości nadwyżek przeznaczonych do kompensaty i porównaj z sumą niedoborów. Wartość kompensaty nie może przekroczyć wartości, którą "pokrywa", więc zwykle jest ograniczona niższą z tych sum.
Bo kompensata dotyczy tylko takich różnic, które są dopuszczone do łączenia (np. porównywalny asortyment, podobne cechy, ta sama odpowiedzialność). Jeśli pozycje nie są porównywalne, kompensowanie zafałszowałoby wynik inwentaryzacji i utrudniło ustalenie przyczyn niedoborów.
Typowe błędy to: sumowanie wszystkich pozycji bez sprawdzenia, czy podlegają kompensacie, mylenie kompensaty z różnicą algebraiczną (nadwyżki minus niedobory), pomijanie groszy i błędne zaokrąglenia. Częsty jest też błąd w odczycie danych z tabeli (zła kolumna lub zła pozycja).
Nie. Kompensata jest jednym z elementów rozliczenia różnic. Rozliczenie obejmuje także ustalenie przyczyn, decyzję o uznaniu różnic za zawinione lub niezawinione oraz ujęcie księgowe. Kompensata odpowiada tylko na pytanie, jaka część niedoborów może być pokryta nadwyżkami.
Najczęściej wtedy, gdy odpowiedzi są podane w złotych i tabela zawiera wartości niedoborów i nadwyżek (lub ceny i ilości pozwalające je obliczyć). Jeśli pytanie pyta o "wartość kompensaty", podstawą jest ujęcie wartościowe, nawet gdy w tabeli występują również ilości.
Wykonaj kontrolę logiczną: wartość kompensaty nie może być większa niż suma nadwyżek przeznaczonych do kompensaty ani większa niż suma niedoborów, które kompensujesz. Dodatkowo wynik powinien wynikać z konkretnych liczb z tabeli (a nie z zaokrągleń "na oko").
To typowy zabieg testowy: podobne kwoty odpowiadają różnym wariantom błędnych obliczeń (np. pominięcie jednej pozycji, wzięcie wartości z niewłaściwej kolumny, błędne zaokrąglenie). Dlatego na egzaminie warto rozpisać sumowanie krokami i zaznaczać, które pozycje są kompensowane.
W praktyce spotyka się m.in. arkusze spisu z natury, zestawienia różnic inwentaryzacyjnych, protokoły komisji, decyzję kierownika o sposobie rozliczenia oraz dowody księgowe ujęcia różnic. W zadaniach egzaminacyjnych rolę tych dokumentów często zastępuje tabela z różnicami.
Ćwicz zadania na tabelach: (1) rozpoznawanie niedoborów i nadwyżek, (2) wyliczanie wartości z ilości i ceny, (3) ustalanie wartości kompensaty oraz (4) kontrolę wyniku. Dobrą metodą jest prowadzenie jednego schematu obliczeń i zapisywanie sum cząstkowych, aby nie gubić pozycji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kompensata różnic inwentaryzacyjnych polega na ustaleniu, jaka część niedoborów może zostać pokryta nadwyżkami (w ujęciu wartościowym) zgodnie z danymi z tabeli.

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (dział: inwentaryzacja i rozliczanie różnic)
  • Zadania maturalne/kwalifikacyjne z rachunkowości dotyczące spisu z natury i kompensaty
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: schematy rozliczania niedoborów i nadwyżek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego