Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2010



PYTANIE NR 42.
Tabela przedstawia wielkość uzyskanych plonów pszenicy w pewnym przedsiębiorstwie rolnym w latach 2004 - 2008. Ujemna dynamika plonów pszenicy w porównaniu z rokiem ubiegłym w tym przedsiębiorstwie wystąpiła w roku
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wielkości plonów pszenicy w pewnym przedsiębiorstwie rolnym w latach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ujemna dynamika oznacza, że w danym roku plon był niższy niż w roku bezpośrednio poprzednim. Analizując tabelę rok po roku, spadek względem roku ubiegłego występuje w roku 2006, bo wartość plonu jest mniejsza niż w 2005.

Pełne wyjaśnienie:

Dynamika plonów w porównaniu z rokiem ubiegłym to porównanie wartości z dwóch kolejnych lat: danego roku oraz roku bezpośrednio go poprzedzającego. Jeżeli plon w roku bieżącym jest mniejszy niż w roku poprzednim, mówimy o ujemnej dynamice (spadku rok do roku).

Aby poprawnie rozwiązać zadanie, należy przejść przez kolejne lata z tabeli i za każdym razem sprawdzić relację:

  • czy plon w roku X jest większy (wzrost), równy (brak zmiany), czy mniejszy (spadek) niż w roku X-1.

W analizowanym zestawieniu jedyny wskazany w odpowiedziach rok, w którym wartość plonu jest niższa niż w roku bezpośrednio poprzednim, to 2006 (spadek względem 2005). Dlatego odpowiedź "2006" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe lata nie pasują? Odpowiedzi "2005", "2007" i "2008" nie spełniają warunku ujemnej dynamiki względem roku ubiegłego w przedstawionych danych: w tych przypadkach z tabeli wynika brak spadku rok do roku (wartość nie jest mniejsza od poprzedniego roku) albo spadek nie występuje właśnie w tych latach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści zwrot "w porównaniu z rokiem ubiegłym" i pamiętaj, że to porównanie dotyczy wyłącznie lat sąsiadujących (X do X-1), a nie np. do pierwszego roku tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest ujemna dynamika plonów rok do roku?
Ujemna dynamika rok do roku oznacza, że w danym roku wartość (np. plon) jest niższa niż w roku bezpośrednio poprzednim. W praktyce porównujesz lata sąsiadujące: rok X z rokiem X-1 i szukasz spadku.
Jak najszybciej sprawdzić spadek plonu w tabeli?
Idź po latach po kolei i porównuj każdą wartość z poprzednią. Zaznacz strzałką w dół tam, gdzie plon w roku bieżącym jest mniejszy niż w roku ubiegłym. Uwaga: nie porównuj do pierwszego roku tabeli, tylko do roku bezpośrednio wcześniejszego.
Dlaczego porównuje się do roku ubiegłego, a nie do pierwszego roku zestawienia?
Zwrot "w porównaniu z rokiem ubiegłym" ma znaczenie precyzyjne: odnosi się do roku poprzedniego, czyli X-1. Porównanie do pierwszego roku szeregu byłoby analizą zmian względem roku bazowego, a to inne zadanie i często prowadzi do błędnych wniosków.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach z dynamiki w tabeli?
Najczęściej myli się rok bazowy (porównywanie do 2004 zamiast do roku poprzedniego), pomija słowo "ujemna" i szuka największej wartości, albo odczytuje dane z niewłaściwej kolumny/wiersza. Pomaga podkreślenie "ujemna" i "rok ubiegły" przed analizą.
Czy ujemna dynamika oznacza zawsze stratę finansową w gospodarstwie?
Nie zawsze. Spadek plonu to spadek ilościowy (np. t/ha), ale wynik ekonomiczny zależy też od ceny sprzedaży, kosztów, dopłat i jakości plonu. Na egzaminie w takim pytaniu oceniasz wyłącznie relację liczbową plonu rok do roku.
Jak to powiązać z praktyką pszczelarską w gospodarstwie?
W pasiece często analizuje się zmiany rok do roku (np. zbiory miodu, liczba rodzin, koszty karmienia). Analogicznie jak przy plonach: porównujesz rok bieżący z poprzednim. Takie myślenie pomaga planować gospodarkę pasieczną i bazę pożytkową.
Jak rozpoznać, że zadanie wymaga obliczeń, a nie tylko odczytu?
Jeśli w odpowiedziach mają się pojawić wartości procentowe, wskaźniki lub różnice liczbowe, zwykle trzeba liczyć. Jeśli pytanie dotyczy jedynie wskazania roku spadku/wzrostu, zazwyczaj wystarcza porównanie wartości w tabeli. Mimo to zawsze wykonujesz "mini-obliczenie" porównawcze.
Jak obliczyć dynamikę w procentach, jeśli byłoby o to pytanie?
Najczęściej liczy się wskaźnik: (wartość w roku X / wartość w roku X-1) × 100%. Wynik poniżej 100% oznacza spadek (ujemną dynamikę), a powyżej 100% wzrost. W tym typie zadania często jednak wystarczy wskazać sam rok spadku bez liczb procentowych.
Kiedy w analizie danych rolniczych stosuje się pojęcie "rok do roku"?
Stosuje się je, gdy chcesz ocenić zmianę między kolejnymi sezonami: plony, koszty, przychody, stan zapasów paszy, liczebność rodzin pszczelich czy skuteczność zimowli. To podstawowy sposób kontroli trendu bez wybierania odległego roku bazowego.
Jakie strategie pomagają rozwiązywać zadania z tabel na egzaminie zawodowym?
1) Podkreśl warunek ("ujemna", "rok ubiegły").
2) Zrób szybkie porównania sąsiednich lat.
3) Wyklucz lata, gdzie nie ma spadku.
4) Sprawdź jeszcze raz, czy nie pomyliłeś kierunku porównania. Ta kontrola ogranicza błędy nieuwagi.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Ujemna dynamika oznacza, że w danym roku plon był niższy niż w roku bezpośrednio poprzednim."

Źródła:

  • Główny Urząd Statystyczny (GUS) – Vademecum: Indeksy dynamiki (opis pojęcia i interpretacji), https://vademecum.stat.gov.pl/ (wyszukaj: "indeksy dynamiki") – dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Indeks dynamiki", definicja i przykłady interpretacji wskaźników zmian w czasie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Indeks_dynamiki – dostęp 2026-03-01
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "dynamika" (znaczenie terminu, kontekst zmian i przebiegu zjawisk): https://sjp.pwn.pl/szukaj/dynamika.html – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Słownik pojęć statystycznych (definicje dynamiki i indeksów)
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji tabel i wykresów (zmiany rok do roku)
  • Materiały szkolne z podstaw statystyki opisowej i analizy danych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego