KWALIFIKACJA TKO8 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 34.
Tarcza przekazuje sygnał
Ilustracja przedstawia znak kolejowy w formie tarczy sygnałowej, co jest związane z zawodem technika transportu kolejowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ trzech białych świateł na tarczy rozrządowej ma znaczenie:
Trzy światła ustawione pionowo oznaczają sygnał Rt3, czyli polecenie "Pchać z umiarkowaną prędkością". Dla porównania układ skośny odpowiada "Pchać powoli", a poziomy "Pchanie zabronione", więc kluczowa jest orientacja świateł.

Pełne wyjaśnienie:

Tarcze rozrządowe służą do przekazywania maszynistom lokomotyw manewrowych poleceń związanych z pchaniem składu na górce rozrządowej. W wersji świetlnej znaczenie sygnału wynika nie z koloru, lecz z układu zapalonych białych świateł. Dlatego w tego typu zadaniach kluczowe jest uważne rozpoznanie geometrii obrazu sygnałowego.

Obraz z trzech białych świateł ułożonych pionowo odpowiada sygnałowi Rt3, czyli poleceniu "Pchać z umiarkowaną prędkością". To sygnał zezwalający na pchanie, ale z ograniczeniem prędkości właściwym dla manewrów rozrządowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odpowiedź "Pchanie zabronione." dotyczy innego obrazu (charakterystyczny jest tu inny układ świateł, a nie pionowy). Błąd często wynika z patrzenia wyłącznie na liczbę świateł zamiast na ich orientację.
  • Odpowiedź "Podepchnąć skład do górki." jest odrębnym poleceniem rozrządowym, stosowanym w specyficznej sytuacji na górce i ma inny sposób prezentacji (w tym wariant migania na tarczach świetlnych). Nie wynika z prostego pionowego układu trzech świateł.
  • Odpowiedź "Pchać powoli." jest najczęściej mylona z poprawną, bo również występują trzy światła, jednak w tym przypadku są one ułożone po skosie, a nie pionowo. To klasyczny przykład pomyłki percepcyjnej: układ skośny odczytany jako pionowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między "Pchać powoli" a "Pchać z umiarkowaną prędkością", skup wzrok na tym, czy górne i dolne światło są dokładnie w jednej linii (pion), czy tworzą przekątną (skos). To najszybszy sposób uniknięcia pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcza rozrządowa to urządzenie sygnalizacyjne, które przekazuje maszyniście lokomotywy manewrowej polecenia dotyczące pchania składu na górce rozrządowej. Informuje m.in., czy pchanie jest dozwolone oraz jaką prędkość należy utrzymać, aby manewry były bezpieczne.
Najważniejszy jest układ trzech świateł, a nie sama ich liczba. Ten sam zestaw trzech białych punktów może oznaczać różne polecenia w zależności od orientacji: pion, skos, poziom lub układ trójkąta. Na egzaminie porównuj położenie górnego i dolnego światła.
W sygnalizacji rozrządowej każdy obraz sygnałowy ma przypisane znaczenie. Układ pionowy trzech białych świateł jest zdefiniowany jako sygnał Rt3, który zezwala na pchanie z umiarkowaną prędkością. To rozróżnienie ułatwia szybkie decyzje podczas manewrów bez dodatkowej łączności.
Najczęściej myli się układ skośny (Rt2) z pionowym (Rt3), bo w obu przypadkach widoczne są trzy białe światła. Drugi błąd to przenoszenie w pamięci ograniczeń prędkości między sygnałami. Pomaga świadome sprawdzanie: "czy światła są w jednej linii?".
"Pchanie zabronione" to polecenie wstrzymania pchania składu – maszynista nie powinien kontynuować manewru pchania w kierunku górki. W praktyce sygnał ten wymusza zatrzymanie lub niedopuszczenie do rozpoczęcia pchania, aby uniknąć sytuacji niebezpiecznych na torach rozrządowych.
Polecenie "Podepchnąć skład do górki" dotyczy sytuacji, gdy skład wymaga dodatkowego podania (dopieszczenia) na górkę rozrządową, aby mógł zostać prawidłowo rozformowany. Jest to inne zadanie niż zwykłe "pchanie" z ograniczeniem prędkości, dlatego odpowiada mu inny obraz sygnałowy.
Tak, zwykle warto je kojarzyć, bo są sprzężone ze znaczeniem poleceń "pchać powoli" i "pchać z umiarkowaną prędkością". Nawet gdy pytanie dotyczy tylko nazwy sygnału, znajomość typowych limitów pomaga kontrolnie zweryfikować wybór i odróżnić dwa podobne obrazy świateł.
Tarcza świetlna rozrządowa ma kształt ośmiokąta, a obrazy sygnałowe tworzy się przez zapalanie określonych białych świateł w różnych układach. W materiałach szkoleniowych spotyka się opis tarczy jako ośmiokąta z zespołem latarek, gdzie kluczowe są charakterystyczne konfiguracje trzech świateł.
Tarcze rozrządowe ustawia się na górkach rozrządowych, aby przekazać polecenie prowadzenia manewrów. W razie potrzeby stosuje się również powtarzacze przed grzbietem górki, tak aby maszynista miał odpowiednio wcześnie czytelny sygnał i mógł płynnie dostosować prędkość pchania składu.
Skuteczne są krótkie serie powtórek ze zdjęciami/rysunkami: najpierw rozpoznawanie układu (pion, skos, poziom, trójkąt), potem dopiero nazwa sygnału i polecenie. Dobrze działa też metoda "par mylących" (Rt2 vs Rt3) oraz samosprawdzanie w losowej kolejności, nie w tabeli.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że układ trzech białych świateł na tarczy rozrządowej ma znaczenie:Trzy światła ustawione pionowo oznaczają sygnał Rt3, czyli polecenie "Pchać z umiarkowaną prędkością".

Źródła:

  • Instrukcja sygnalizacji Ie-1 (E-1) – opis tarcz rozrządowych w §7, aktualizacja wskazana w kontekście: 17.01.2026.
  • zpe.gov.pl – materiały edukacyjne dotyczące sygnalizacji kolejowej (wyszukiwanie hasła: "Rt3 Pchać z umiarkowaną prędkością"), dostęp: 2026-03-02.

Materiały:

  • Instrukcja sygnalizacji Ie-1 (E-1) – rozdział dotyczący tarcz i sygnałów rozrządowych
  • Tablice/atlas obrazów sygnałowych tarcz rozrządowych (materiały szkoleniowe)
  • Zestawy pytań treningowych z rozpoznawania sygnałów Rt1–Rt5

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego