KWALIFIKACJA MOT6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Taśmy z ogniwami przesuwnymi lub łańcuchy drabinkowe stosowane są w skrzyniach biegów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Taśmy z ogniwami przesuwnymi oraz łańcuchy drabinkowe są charakterystycznymi elementami przeniesienia momentu w przekładniach bezstopniowych CVT, współpracującymi z kołami stożkowymi wariatora. Skrzynie stopniowe (manualne) i DSG realizują przełożenia zestawami kół zębatych oraz sprzęgłami, nie taką taśmą/łańcuchem.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia bezstopniowa CVT (Continuously Variable Transmission) zmienia przełożenie płynnie, bez stałych "biegów". W typowych rozwiązaniach samochodowych realizuje się to przez wariator z parami stożkowych kół pasowych, między którymi pracuje element przenoszący moment: taśma/pas segmentowy (z ogniwami) albo łańcuch drabinkowy. Zmiana rozstawu połówek kół pasowych powoduje zmianę efektywnego promienia pracy pasa/łańcucha, a więc i przełożenia.

Dlatego odpowiedź "bezstopniowych CVT" jest właściwa: wskazuje typ skrzyni, w której spotyka się opisany element (taśmę segmentową lub łańcuch drabinkowy) jako kluczową część mechanizmu zmiany przełożenia.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo dotyczą przekładni stopniowych, w których przełożenia wynikają ze skojarzenia konkretnych par kół zębatych:

  • "stopniowych synchronizowanych" – to typowe skrzynie manualne. Mają wałki i koła zębate oraz synchronizatory ułatwiające zmianę biegów, a nie pas/łańcuch wariatora.
  • "dwusprzęgłowych DSG" – konstrukcyjnie nadal są to przekładnie stopniowe z kołami zębatymi; dwa sprzęgła służą do szybkiego przełączania zestawów biegów. Elementem przeniesienia przełożenia nie jest taśma segmentowa CVT.
  • "mechanicznych sześciobiegowych" – to również skrzynie stopniowe, zwykle manualne, o stałej liczbie przełożeń. Nie stosuje się w nich pasa/łańcucha jako podstawy zmiany przełożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się hasła typu "pas/taśma segmentowa", "łańcuch drabinkowy" i "płynna zmiana przełożenia", najczęściej chodzi o CVT. Gdy mowa o "synchronizatorach", "sprzęgłach" i "biegach 1–6", zwykle dotyczy to przekładni stopniowych (manualnych lub dwusprzęgłowych).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CVT to przekładnia bezstopniowa, w której przełożenie zmienia się płynnie, bez wyraźnie zdefiniowanych biegów. Zwykle wykorzystuje wariator z kołami stożkowymi oraz element przenoszący moment (pas/taśmę segmentową lub łańcuch). Dzięki temu silnik może pracować w korzystnym zakresie obrotów.
Taśma segmentowa (z ogniwami) przenosi moment między kołami stożkowymi wariatora. Gdy połówki kół pasowych zbliżają się lub oddalają, taśma pracuje na innym promieniu, co zmienia przełożenie. To mechaniczny "nośnik" zmiany przełożenia w klasycznych CVT.
DSG jest przekładnią stopniową opartą na kołach zębatych. Dwa sprzęgła służą do szybkiego przełączania biegów, ale samo przełożenie wynika z konkretnych par kół zębatych. Pas/łańcuch wariatora nie pasuje do tej koncepcji, bo DSG nie zmienia przełożenia płynnie.
Manual ma zestawy kół zębatych, wałki oraz synchronizatory i zwykle określoną liczbę biegów (np. 5 lub 6). CVT ma wariator z kołami stożkowymi i element przenoszący moment (pas/taśma segmentowa lub łańcuch), który umożliwia płynną zmianę przełożenia.
Dla CVT typowe są: wariator (stożkowe koła pasowe), element przenoszący moment (pas/taśma segmentowa lub łańcuch), układ sterowania zmianą przełożenia (często hydrauliczny/elektrohydrauliczny) oraz osprzęt chłodzenia oleju. To odróżnia ją od skrzyń stopniowych.
W kontekście skrzyń biegów łańcuch drabinkowy jest silnie kojarzony z CVT, bo pracuje w wariatorze. Trzeba jednak uważać na skojarzenia: łańcuchy występują też w innych układach pojazdu (np. rozrząd). Kluczowe jest powiązanie z wariatoremi płynną zmianą przełożenia.
Częsty błąd to wybór "DSG", bo skrót jest rozpoznawalny, mimo że DSG jest stopniowe. Inny błąd to utożsamienie CVT ze skrzynią manualną "bez sprzęgła" – manual ma synchronizatory i stałe biegi. Warto szukać słów-kluczy: wariator, pas/łańcuch, płynna zmiana.
Gdy pojawiają się objawy takie jak poślizg, wzrost obrotów bez adekwatnego przyspieszenia, szarpanie przy ruszaniu lub nietypowe hałasy pod obciążeniem, warto brać pod uwagę zużycie/nieprawidłową pracę pasa lub łańcucha CVT. Diagnozę zawsze łączy się z oceną oleju i sterowania.
CVT daje płynną zmianę przełożenia i może utrzymywać silnik w optymalnych obrotach, ale bywa wrażliwa na jakość serwisu i obciążenia. DSG zwykle zapewnia szybkie, "sportowe" zmiany biegów, ale ma złożone sprzęgła i mechatronikę. W obu przypadkach kluczowe są właściwe procedury obsługowe.
Ucz się po cechach konstrukcyjnych: CVT = wariator + pas/łańcuch; manual = koła zębate + synchronizatory; DSG = koła zębate + dwa sprzęgła. Rób fiszki ze słowami-kluczami i ćwicz rozpoznawanie na opisach objawów oraz elementów. To szybki sposób na pewne odpowiedzi w teście.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że taśmy z ogniwami przesuwnymi oraz łańcuchy drabinkowe są charakterystycznymi elementami przeniesienia momentu w przekładniach bezstopniowych CVT, współpracującymi z kołami stożkowymi wariatora.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Continuously variable transmission (CVT)" (opis pasa/łańcucha i zasady zmiany przełożenia), https://www.britannica.com/technology/continuously-variable-transmission - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia, hasło: "Continuously variable transmission" (sekcje dot. "Belt" i "Chain" oraz wariatora), https://en.wikipedia.org/wiki/Continuously_variable_transmission - accessed 2026-02-28
  • HowStuffWorks, artykuł: "How CVTs Work" (opis kół stożkowych i elementu przenoszącego moment), https://auto.howstuffworks.com/cvt.htm - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia budowy pojazdów – rozdziały o skrzyniach biegów i przekładniach automatycznych
  • Materiały szkoleniowe producentów skrzyń/pojazdów dotyczące CVT i DSG (ogólne zasady działania, elementy składowe)
  • Zadania testowe z rozpoznawania typów przekładni na podstawie cech konstrukcyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego