KWALIFIKACJA AUD9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 22.
Technika wydobywania dźwięku na instrumentach smyczkowych nosząca nazwę col legno polega na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Col legno to technika gry na instrumentach smyczkowych, w której zamiast włosia wykorzystuje się drzewce smyczka – dźwięk uzyskuje się przez uderzanie w struny lub ich pocieranie drewnem. Pozostałe odpowiedzi opisują odpowiednio tremolo, zwykłe smyczkowanie włosiem (arco) oraz pizzicato.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie col legno (wł. "z drewnem") odnosi się do techniki wykonawczej na instrumentach smyczkowych, w której dźwięk wydobywa się drzewcem smyczka, a nie włosiem. W praktyce spotyka się odmiany polegające na uderzaniu drzewcem o struny (efekt bardziej perkusyjny, wyraźne transjenty) oraz na pocieraniu drzewcem po strunach (bardziej szorstka, "sucha" barwa).

Dlatego poprawny opis brzmi: "uderzaniu lub pocieraniu drzewcem smyczka o struny." Jest to definicyjna cecha tej techniki: użycie drewna smyczka jako elementu pobudzającego strunę.

  • "szybkim powtarzaniu jednego lub na przemian dwóch dźwięków." – to opis tremola (efekt wynikający z bardzo szybkiej repetycji), a nie użycia drzewca.
  • "pocieraniu włosiem smyczka o struny." – to typowa gra smyczkiem arco, czyli standardowa technika smyczkowania, przeciwstawna do col legno.
  • "szarpaniu strun palcem." – to pizzicato, gdzie struna jest pobudzana palcem, bez udziału smyczka.

Z punktu widzenia realizacji nagrań rozróżnienie tych technik ma znaczenie brzmieniowe: col legno często daje krótszy, bardziej "klikowy" atak i mniej stabilną wysokość dźwięku niż arco. W nagraniu może to wymagać innego ustawienia mikrofonu (kontrola transientów, szelestów) oraz ostrożności w obróbce dynamiki, by nie uwypuklić niepożądanych stuków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Col legno to technika gry smyczkiem, w której używa się drzewca (drewna) smyczka zamiast włosia. Daje to charakterystyczną, bardziej suchą i często perkusyjną barwę, słyszalną jako stuk lub szorstki atak.
Brzmienie col legno jest charakterystyczne, bo struna pobudzana jest twardszym elementem (drewnem smyczka), co wzmacnia transjenty i składowe szumowe. W efekcie dźwięk bywa krótszy, mniej "śpiewny" niż arco i może kojarzyć się z efektem perkusyjnym.
W grze włosiem (arco) struna jest pobudzana przez tarcie włosia, co daje stabilniejszy ton i typową barwę smyczków. W col legno tarcie/uderzenie wykonuje drzewce, więc zmienia się sposób pobudzenia struny i barwa staje się bardziej szorstka lub stukowa.
Nie. Pizzicato oznacza szarpanie struny palcem, bez użycia smyczka. Col legno nadal wykorzystuje smyczek, ale gra się jego drewnem. Obie techniki zmieniają barwę, lecz mechanizm wydobycia dźwięku jest inny.
Bo obie techniki mogą kojarzyć się z "nietypowym" efektem. Tremolo opisuje szybkie powtarzanie dźwięku (ruch/repetycja), a col legno opisuje narzędzie kontaktu ze struną (drzewce). W pytaniach trzeba rozpoznać, czy mowa o sposobie repetycji, czy o części smyczka.
Col legno stosuje się, gdy potrzebna jest odmienna barwa: efekt perkusyjny, "suchy" atak, napięcie dramatyczne lub specjalna faktura orkiestry. W praktyce pojawia się w muzyce współczesnej i filmowej, ale bywa też używane jako krótkotrwały efekt kolorystyczny.
Warto kontrolować ostre transjenty i stuk drzewca: dobrać dystans i kierunek mikrofonu tak, by nie przeostrzyć ataku. Często pomaga lekkie odsunięcie bliskich mikrofonów lub użycie bardziej "łagodnej" charakterystyki. W postprodukcji ostrożnie z kompresją, by nie podbić klików.
Może zwiększać ryzyko zużycia, bo drewno uderza lub trze o struny, a nie jest do tego podstawowo przeznaczone. W praktyce muzycy stosują tę technikę świadomie i często w kontrolowany sposób, ale przy długim użyciu warto liczyć się z większym zużyciem smyczka i ewentualnymi śladami na strunach.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi na podstawie skojarzenia z "efektem" zamiast definicji (np. mylenie z pizzicato), pomijanie różnicy między włosiem a drzewcem oraz nieuwaga na słowa-klucze typu "drzewce", "włosie", "szarpanie", "powtarzanie". Pomaga zapamiętać: col legno = drewno.
Szukaj informacji o grze drewnem smyczka (drzewcem) albo o uderzaniu/pocieraniu drzewcem o struny. Jeśli w opisie jest "włosie", to zwykle chodzi o arco; jeśli "szarpanie palcem", to pizzicato; jeśli "szybkie powtarzanie", to tremolo.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że col legno to technika gry na instrumentach smyczkowych, w której zamiast włosia wykorzystuje się drzewce smyczka – dźwięk uzyskuje się przez uderzanie w struny lub ich pocieranie drewnem.

Źródła:

  • Wikipedia: "Col legno" (definicja techniki gry drzewcem smyczka) https://en.wikipedia.org/wiki/Col_legno - dostęp 2026-03-02
  • WikipedIa (PL): "Col legno" https://pl.wikipedia.org/wiki/Col_legno - dostęp 2026-03-02
  • IMSLP Petr L. – Musical Terms Glossary: "col legno" https://imslp.org/wiki/IMSLP:Glossary#Col_legno - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Słowniki terminów muzycznych (hasła dotyczące artykulacji i technik smyczkowych)
  • Podstawowe podręczniki instrumentoznawstwa (sekcja: instrumenty smyczkowe i techniki gry)
  • Materiały edukacyjne z realizacji nagrań orkiestry/smyczków (rejestracja sekcji smyczkowej, charakterystyka artykulacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego