KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Temperaturę gazu ziemnego na odcinku pomiarowym zapisano w kolumnie 2 tabeli. Jakie wartości temperatury w skali Kelwina należy wpisać odpowiednio w kolumnie 3?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika górnictwa otworowego, kwalifikacja M9.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Temperaturę w Kelwinach wyznacza się przez dodanie do wartości w °C stałej 273,15: T[K] = t[°C] + 273,15.
Po odczytaniu dwóch temperatur z kolumny 2 tabeli i przeliczeniu (z zaokrągleniem do liczb całkowitych, jeśli tego wymaga tabela) otrzymuje się parę 265, 271.

Pełne wyjaśnienie:

Skala Kelvina (K) jest skalą bezwzględną, używaną w obliczeniach technicznych i naukowych, m.in. wtedy, gdy temperaturę wprowadza się do wzorów fizycznych i metrologicznych. Jeżeli w tabeli podano temperaturę w stopniach Celsjusza (°C), to przeliczenie na Kelviny wykonuje się według zależności:

T [K] = t [°C] + 273,15

W praktyce egzaminacyjnej często spotyka się zaokrąglanie do 1 K (liczb całkowitych), jeśli tabela ma miejsce na wartości całkowite lub jeśli wynik ma zostać wpisany bez części dziesiętnej. Dlatego po odczytaniu dwóch temperatur z kolumny 2 i dodaniu 273,15 (a następnie zaokrągleniu zgodnie z formatem tabeli) otrzymuje się wartości wskazane w odpowiedzi "265, 271".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "265, 273" typowo wynika z błędu w drugim przeliczeniu (np. dodania 273 zamiast 273,15 i/lub odczytu innej wartości z tabeli) albo z pomylenia kolejności wierszy.
  • "268, 271" sugeruje, że tylko jedna z temperatur została przeliczona prawidłowo, a druga jest przesunięta o kilka kelwinów (częsty skutek omyłki w odczycie liczby z tabeli lub w dodawaniu).
  • "281, 275" wskazuje na systematyczne przesunięcie obu wyników – najczęściej spowodowane wzięciem danych z niewłaściwego miejsca tabeli lub błędnym założeniem co do jednostek wejściowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w tabeli w kolumnie 2 są wartości w °C, a w kolumnie 3 oczekuje się K, oraz czy wyniki mają być całkowite. Następnie wykonaj dwa niezależne przeliczenia, kontrolując, czy zachowana jest kolejność wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: T[K] = t[°C] + 273,15. Najpierw odczytaj wartość w °C z tabeli, dodaj 273,15, a potem zapisz wynik w formacie wymaganym w zadaniu (często jako liczba całkowita po zaokrągleniu do 1 K).
273,15 wynika z definicji relacji między skalą Celsjusza i Kelvina: 0°C odpowiada 273,15 K. W wielu zadaniach szkolnych dopuszcza się 273 jako przybliżenie, ale poprawność zależy od tego, jakiego zaokrąglenia oczekuje tabela i polecenie.
Kelvin to skala bezwzględna używana w równaniach fizycznych i metrologii. W pomiarach gazu (np. na odcinkach pomiarowych) ułatwia podstawianie temperatury do wzorów korekcyjnych, bo nie ma wartości ujemnych i jest zgodna z jednostkami SI.
Wpis w K jest typowy wtedy, gdy dalsze obliczenia (korekcje, przeliczenia parametrów gazu) mają być wykonywane w układzie SI. Jeśli formularz lub tabela ma osobną kolumnę "K", oznacza to konieczność przeliczenia z °C na K przed wpisaniem wyniku.
Najczęstsze pomyłki to: dodanie 273 zamiast 273,15 bez sprawdzenia wymagań zadania, odjęcie zamiast dodania, przepisanie danych z niewłaściwego wiersza tabeli oraz wpisanie wyników w złej kolejności. Pomaga kontrola: wynik w K ma być o ~273 większy.
W typowych zastosowaniach i w definicji skali termodynamicznej Kelvin nie schodzi poniżej zera absolutnego, więc wartości ujemne nie występują. Jeśli po przeliczeniu z °C wychodzi liczba ujemna w K, to oznacza błąd rachunkowy albo błędne założenie co do jednostek.
Wykonaj kontrolę różnicy: K ≈ °C + 273. Jeśli w °C masz np. około -10, to w K powinno wyjść około 263. Jeżeli wynik różni się o kilkanaście–kilkadziesiąt jednostek, sprawdź odczyt z tabeli i wykonane działanie.
Jeżeli rubryka przewiduje liczby całkowite, zwykle zaokrągla się do 1 K (matematycznie). Przykładowo 264,6 K zapisuje się jako 265 K. Kluczowe jest jednak, by trzymać się formatu tabeli i polecenia zadania, jeśli to doprecyzowuje.
Bo konkretne wartości wejściowe (temperatury w kolumnie 2) są podane w materiale zadania. Bez nich nie da się wyznaczyć liczbowych wyników w K. Na egzaminie zawsze najpierw identyfikuje się dane w tabeli/rysunku, dopiero potem wykonuje przeliczenie.
Ćwicz szybkie przeliczenia podstawowych wielkości (temperatura, ciśnienie, objętość) oraz pracę z tabelami pomiarowymi: poprawny odczyt wiersza/kolumny, kontrolę jednostek i zapis wyniku w wymaganym formacie. Dobre są krótkie serie zadań z autokontrolą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), rozdział 2 (jednostki podstawowe, kelwin) oraz definicje temperatury termodynamicznej - https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-27)
  • NIST, Guide for the Use of the International System of Units (SI), sekcja dotycząca temperatury i przeliczania skali Celsjusza na Kelvina - https://physics.nist.gov/cuu/Units/ (dostęp 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN), Kelvin / Celsius – zależność T(K)=t(°C)+273.15 (źródło pomocnicze do wzoru) - https://en.wikipedia.org/wiki/Kelvin oraz https://en.wikipedia.org/wiki/Celsius (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy fizyki: temperatura, skale temperatury (rozdział o Kelwinach i Celsjuszach)
  • Materiały metrologiczne dotyczące jednostek SI i przeliczania wielkości
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania jednostek (temperatura, ciśnienie, objętość) w kontekście pomiarów gazu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego