W przedstawionej wypowiedzi terapeuta porządkuje komunikat podopiecznego i prosi o doprecyzowanie znaczenia: czy podopieczny chce uczestniczyć w treningu, mimo że deklaruje brak czasu. Taka interwencja jest typowa dla techniki aktywnego słuchania nazywanej klaryfikacją (wyjaśnianiem), której celem jest usunięcie niejasności i upewnienie się, że obie strony rozumieją sytuację w ten sam sposób.
W praktyce klaryfikacja pomaga, gdy rozmówca:
- mówi ogólnikowo,
- łączy sprzeczne informacje,
- nie precyzuje, co jest dla niego realną przeszkodą, a co wymówką,
- wyraża ambiwalencję (np. "chcę, ale nie mogę").
Odpowiedź "filtrowanie" nie pasuje, ponieważ filtrowanie oznacza selektywne wychwytywanie części komunikatu i pomijanie innych treści; w cytacie terapeuta nie pomija informacji, tylko je zestawia i prosi o wyjaśnienie.
Odpowiedź "kwestionowanie" sugeruje podważanie lub negowanie wypowiedzi rozmówcy. Choć zdanie zawiera element konfrontacji sprzeczności ("choć twierdzisz…"), jego głównym celem jest wyjaśnienie i doprecyzowanie stanowiska podopiecznego, a nie spór czy udowodnienie błędu.
Odpowiedź "odzwierciedlenie" (np. uczuć lub treści) polega na parafrazowaniu i nazywaniu tego, co rozmówca przeżywa ("Słyszę, że…", "Wygląda na to, że czujesz…"). W cytacie nie ma nacisku na odbicie emocji, lecz na uporządkowanie i doprecyzowanie intencji.
Na egzaminie warto pytać siebie: jaki jest cel tej wypowiedzi terapeuty? Jeśli celem jest rozjaśnienie znaczenia i usunięcie niejasności – to klaryfikacja.
