W opisie zachowania terapeuty pojawiają się dwie kluczowe wskazówki: utrzymywanie kontaktu wzrokowego oraz klaryfikacja. Są to typowe narzędzia aktywnego słuchania, czyli stylu komunikacji, w którym rozmówca okazuje uważność, stara się zrozumieć sens wypowiedzi i sprawdza, czy dobrze odczytał intencje oraz znaczenia.
Dlaczego "aktywnego słuchania" pasuje najlepiej?
- Kontakt wzrokowy jest sygnałem obecności i koncentracji na rozmówcy (w granicach komfortu podopiecznego).
- Klaryfikacja polega na dopytywaniu i doprecyzowywaniu ("Czy dobrze rozumiem, że…?", "Co masz na myśli mówiąc…?"). Jej celem jest ograniczenie nieporozumień i lepsze zrozumienie perspektywy podopiecznego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Motywowania o charakterze wewnętrznym" dotyczy wzmacniania autonomii, sensu i osobistych celów podopiecznego. Sam kontakt wzrokowy i klaryfikacja nie są jeszcze technikami budowania motywacji (brak elementów wydobywania wartości, celów czy ambiwalencji).
- "Asertywnego zachowania" odnosi się do jasnego wyrażania własnych granic i potrzeb z poszanowaniem drugiej strony. W opisie nie ma stawiania granic ani komunikatów typu "ja", jest natomiast skupienie na rozumieniu podopiecznego.
- "Konstruktywnego udzielania informacji zwrotnej" polega na przekazywaniu drugiej osobie komunikatu o jej zachowaniu/efekcie (np. opis faktów, wpływu, oczekiwań). Klaryfikacja to pytanie o znaczenie wypowiedzi, a nie ocena czy informacja o skutkach działania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się "parafraza", "podsumowanie", "klaryfikacja", "odzwierciedlanie" lub "akceptujące sygnały niewerbalne", najczęściej testowane jest aktywne słuchanie, a nie asertywność czy informacja zwrotna.
