KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 33.
Terapeuta podczas zajęć w domu pomocy społecznej wykorzystał kronikę do wspominania przeszłości mieszkańców. Który rodzaj biblioterapii zastosował?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biblioterapia reminiscencyjna polega na wywoływaniu i porządkowaniu wspomnień, opowieści biograficznych oraz rozmowie o przeszłości, często z użyciem kronik, albumów i tekstów. W opisanej sytuacji celem było wspominanie dawnych wydarzeń mieszkańców DPS, więc właściwa jest forma reminiscencyjna.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie sytuacji terapeuta wykorzystuje kronikę jako bodziec do wspominania przeszłości mieszkańców domu pomocy społecznej. Taki cel pracy (uruchamianie pamięci autobiograficznej, opowieści o życiu, porządkowanie doświadczeń, wzmacnianie tożsamości) odpowiada biblioterapii reminiscencyjnej.

Dlaczego "reminiscencyjna"?
Reminiscencja to przywoływanie wspomnień. W praktyce terapii zajęciowej mogą to być rozmowy i zadania oparte o kroniki, albumy, pamiętniki, fragmenty książek czy prasy z dawnych lat. Celem jest aktywizacja poznawcza i emocjonalna oraz podtrzymywanie kontaktu społecznego (dzielenie się historiami w grupie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Reedukacyjna – akcentuje ponowne uczenie/usprawnianie funkcji i nawyków (np. trening umiejętności, kompensacja deficytów, ćwiczenie konkretnych sprawności). Samo wspominanie przeszłości nie jest reedukacją.
  • Resocjalizacyjna – wiąże się z oddziaływaniami ukierunkowanymi na zmianę postaw i zachowań oraz readaptację społeczną. W DPS i w pracy biograficznej nie jest to zwykle główny cel opisywanej aktywności.
  • Relaksacyjna – koncentruje się na obniżaniu napięcia, uspokojeniu, odpoczynku (np. teksty o kojącym charakterze, ćwiczenia wyciszające). Kronika może być przyjemna, ale w pytaniu kluczowy jest cel: wspominanie przeszłości, a nie relaks.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o biblioterapię najpierw rozpoznaj cel zajęć (wspomnienia, usprawnianie, wyciszenie, zmiana zachowań), dopiero potem narzędzie (kronika/książka/wiersz). To ogranicza ryzyko mylenia pojęć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Biblioterapia to wykorzystywanie tekstów (np. książek, opowiadań, wierszy) i rozmowy o nich w celu wsparcia emocjonalnego, poznawczego lub społecznego. W terapii zajęciowej ważny jest dobór materiału do celu: wyciszenie, aktywizacja, praca nad wspomnieniami lub trening umiejętności.
Biblioterapia reminiscencyjna koncentruje się na przywoływaniu wspomnień i pracy biograficznej. Jako bodźce mogą służyć kroniki, albumy, pamiętniki lub teksty z dawnych lat. Celem jest uruchomienie opowieści o przeszłości, wzmacnianie tożsamości i kontaktu z innymi.
W DPS często sprawdzają się kroniki placówki, albumy ze zdjęciami, pocztówki, stare gazety, piosenki i krótkie teksty o realiach "dawnych czasów". Materiał powinien być dopasowany do wieku, doświadczeń i wrażliwości mieszkańców oraz nie wywoływać nadmiernie trudnych emocji.
Kronika porządkuje wydarzenia w czasie i dostarcza konkretnych "punktów zaczepienia" (zdjęcia, daty, opisy uroczystości). To ułatwia uruchomienie pamięci autobiograficznej i rozmowę w grupie. Dla wielu seniorów takie bodźce są bardziej skuteczne niż abstrakcyjne pytania o przeszłość.
W relaksacyjnej celem jest wyciszenie i redukcja napięcia (kojące teksty, spokojny nastrój, odpoczynek). W reminiscencyjnej celem jest wspominanie i opowiadanie o przeszłości. Narzędzia mogą być podobne, ale o rodzaju biblioterapii decyduje to, co terapeuta chce osiągnąć.
Nie musi. "Reedukacyjna" zwykle oznacza ponowne uczenie lub usprawnianie określonych funkcji i nawyków (np. trening umiejętności, ćwiczenie koncentracji, czytania, rozumienia). Edukacja zdrowotna może być elementem pracy, ale w pytaniach egzaminacyjnych kluczowy jest nacisk na trening/usprawnianie.
Tę formę łączy się z oddziaływaniami ukierunkowanymi na zmianę postaw i zachowań oraz lepsze funkcjonowanie społeczne (np. refleksja nad konsekwencjami działań, normami, relacjami). W praktyce terapeuty zajęciowego częściej spotkasz ją w kontekstach wychowawczych niż w typowych zajęciach reminiscencyjnych w DPS.
Najczęściej myli się rodzaj biblioterapii przez skupienie na materiale (np. "kronika") zamiast na celu zajęć. Drugi błąd to kierowanie się podobieństwem słów (np. "wspominanie" → "reminiscencja") bez znajomości definicji. Na egzaminie zawsze najpierw nazwij cel terapeutyczny.
Warto zadawać pytania otwarte, dawać czas na odpowiedź, wzmacniać poczucie bezpieczeństwa i akceptować różne emocje. Dobrą praktyką jest praca na krótkich fragmentach i konkretnych bodźcach (zdjęcie, wpis w kronice). Należy obserwować reakcje i przerwać, gdy temat staje się zbyt obciążający.
Ucz się przez mapę: cel → metoda → przykładowe narzędzie. Dla każdego rodzaju biblioterapii wypisz typowe cele (np. wspomnienia, wyciszenie, trening umiejętności) i po 2–3 przykłady materiałów. Trenuj na krótkich opisach sytuacji, bo na egzaminie najczęściej pojawiają się scenki.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Biblioterapia reminiscencyjna polega na wywoływaniu i porządkowaniu wspomnień, opowieści biograficznych oraz rozmowie o przeszłości, często z użyciem kronik, albumów i tekstów."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny biblioterapii i terapii zajęciowej
  • Materiały dydaktyczne z zakresu metod terapii zajęciowej omawiające biblioterapię (skrypty/kompendia uczelni i szkół policealnych)
  • Publikacje metodyczne dotyczące terapii reminiscencyjnej i pracy biograficznej z seniorami (podręczniki/poradniki specjalistyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego