KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Terapeuta przygotowuje grupę reprezentantów środowiskowego domu samopomocy do zawodów sportowych. 24-letnia podopieczna z zespołem Downa i znaczną krótkowzrocznością wykazuje dużą nadpobudliwość i zgłasza chęć aktywności fizycznej. Do której dyscypliny sportowej terapeuta powinien zaproponować jej przygotowania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pływanie jest zwykle bezpieczną formą aktywności w kontrolowanych warunkach (basen), co ogranicza wpływ znacznej krótkowzroczności na orientację. Pozwala też spożytkować nadmiar energii przy mniejszym ryzyku urazu niż biegi w terenie czy akrobacje na trampolinie. Boules może nie spełnić potrzeby intensywnego ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór dyscypliny sportowej w terapii zajęciowej powinien uwzględniać przede wszystkim bezpieczeństwo, możliwości psychofizyczne uczestnika oraz warunki uprawiania sportu. W opisanej sytuacji kluczowe są: zespół Downa, znaczna krótkowzroczność oraz nadpobudliwość i deklarowana chęć aktywności.

Odpowiedź "Zawodów pływackich." jest uzasadniona tym, że pływanie odbywa się w stałym, przewidywalnym środowisku (tor, ściany basenu, wyraźne granice przestrzeni). To zmniejsza ryzyko wynikające z ograniczonej ostrości widzenia w porównaniu z aktywnościami w zmiennym terenie. Jednocześnie pływanie pozwala na relatywnie intensywny wysiłek aerobowy, co może wspierać regulację pobudzenia i potrzebę ruchu, przy niższym obciążeniu stawów.

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej adekwatne? "Biegów przełajowych." oznacza aktywność w terenie, gdzie wada wzroku zwiększa ryzyko potknięć, upadków i kolizji z przeszkodami, a terapeuta ma mniejszą kontrolę nad warunkami. "Akrobacji na trampolinach." wiąże się z wysoką urazowością (upadki, zderzenia, niekontrolowane lądowania), a nadpobudliwość może nasilać zachowania ryzykowne, jeśli nie ma bardzo ścisłej asekuracji. "Turnieju boules." to dyscyplina o zwykle niższej intensywności ruchowej, więc może nie odpowiadać zgłaszanej potrzebie aktywności fizycznej i rozładowania napięcia.

W praktyce terapeuta powinien dodatkowo zadbać o: ocenę funkcjonalną, instruktaż zasad bezpieczeństwa, dostosowanie obciążeń treningowych oraz – gdy to wymagane w placówce – zgodę/kwalifikację medyczną do wysiłku i udziału w zawodach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze są: bezpieczeństwo, możliwości psychofizyczne, ograniczenia sensoryczne (np. wzrok), poziom pobudzenia, motywacja oraz warunki organizacyjne. Dobór powinien wynikać z oceny funkcjonalnej i ryzyka, a nie tylko z preferencji lub popularności dyscypliny.
Duża wada wzroku utrudnia orientację, ocenę odległości i zauważanie przeszkód. W sportach terenowych lub dynamicznych na przyrządach zwiększa to ryzyko upadku i kolizji. Bezpieczniejsze są aktywności w przewidywalnym środowisku i z łatwą możliwością nadzoru.
Pływanie umożliwia intensywny wysiłek w kontrolowanych warunkach, co sprzyja rozładowaniu napięcia i regulacji pobudzenia. Powtarzalny ruch i rytm oddechu mogą działać wyciszająco, a jednocześnie uczestnik ma poczucie sprawczości i osiągania celu.
Zwykle są mniej bezpieczne, bo teren bywa nierówny, zmienny i trudny do przewidzenia. Osoba słabowidząca może później zauważać przeszkody, co zwiększa ryzyko potknięć. Jeśli biegi są rozważane, wymagają adaptacji trasy, asekuracji i oceny ryzyka.
Akrobacje wiążą się z dużą dynamiką, skokami i możliwością niekontrolowanego lądowania. Przy nadpobudliwości łatwiej o impulsywne decyzje, a przy ograniczeniach wzrokowych trudniej o bezpieczną kontrolę przestrzeni. To zwiększa ryzyko urazów i wymaga ścisłej asekuracji.
Boules to gra polegająca na precyzyjnym rzucaniu kulami. W wielu wariantach ma umiarkowaną lub niską intensywność wysiłku. Jeśli uczestnik zgłasza silną potrzebę ruchu i ma wysokie pobudzenie, taka aktywność może być zbyt mało angażująca fizycznie.
Cele obejmują poprawę sprawności, koordynacji i wydolności, rozwijanie samodzielności, uczenie zasad współzawodnictwa, wzmacnianie motywacji i poczucia sukcesu oraz integrację społeczną. Ważne jest też budowanie nawyku bezpiecznej aktywności fizycznej.
Gdy planowany jest intensywny trening, udział w zawodach, występują choroby współistniejące lub niepewność co do bezpieczeństwa wysiłku. Kwalifikacja pomaga określić przeciwwskazania, bezpieczny zakres obciążeń i zalecenia organizacyjne, co zmniejsza ryzyko zdarzeń niepożądanych.
Częste błędy to: kierowanie się stereotypem zamiast oceną funkcjonalną, niedoszacowanie wpływu ograniczeń sensorycznych, wybór aktywności o zbyt dużej urazowości, brak adaptacji zasad i środowiska oraz pominięcie treningu bezpieczeństwa. Warto zawsze analizować ryzyko i cele terapeutyczne.
Przygotowanie obejmuje: ocenę możliwości, dobór dyscypliny i obciążeń, plan treningów, naukę techniki i zasad, trening zachowań bezpiecznych, stopniowanie trudności oraz wsparcie motywacji. Dobrą praktyką jest też symulacja warunków zawodów i omówienie stresu startowego.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pływanie jest zwykle bezpieczną formą aktywności w kontrolowanych warunkach (basen), co ogranicza wpływ znacznej krótkowzroczności na orientację.

Materiały:

  • Podręczniki z terapii zajęciowej dotyczące planowania interwencji i doboru aktywności
  • Materiały edukacyjne z zakresu adaptowanej aktywności fizycznej i sportu osób z niepełnosprawnością
  • Ogólne kompendia rehabilitacji medycznej (bez wchodzenia w specjalistyczne protokoły kliniczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego